Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ſa ſub celo. Tempꝰ naſcēdie̓t tp̄s moriēdi. Tempᵐꝰ plātādi: et tp̄s euellēdi qd̓ plātatū eſt. Tempꝰ occidēdi: ettēpus ſanādi. Tempꝰ d̓ſtruendi: et tp̄s edificādi. Tempꝰ flēdi: e̓t tp̄s ridēdi. Tempꝰ plāgendi: et tp̄s ſaltandi.Tempꝰ ſpargendi lapideset tp̄ſ colligēdi. Tempꝰ amplexādi: et tp̄s lōge fieri abamplexibꝰ. Tempꝰ acꝗrendi: et tp̄s ꝑdendi. Tempꝰſtodiendi: et tp̄s abijciendi

Tempꝰ ſcīdēdi: et tp̄s ꝯſuēdi. Tempꝰ tacēdi: et tp̄s loquēdi. Tempꝰ dilectiōis: ettp̄s odij. Tempꝰ belli: et tp̄ſpacꝭ. Quid hꝫ āpliꝰ homo labore ſuo? Uidi afflictioneꝫ quā dedit deꝰ filijs hominū ut diſtēdāt̉ ī ea. Cuncta fec̄ bōa ī tꝑe ſuo: et tradidit diſputatōi eoꝝu̓t īuēiat opꝰ qd̓ oꝑat̉ē deꝰ ab īitio vſqꝫ ad finem.Et ꝯgnoui eēt meliꝰ niſi letari: face bene ī vita ſua

philippē .j. Deſideriū hn̄s diſſolui chriſto. Et diuiditur in tres partes: qꝛ primo ſalomon pōit ſuā deductiōeꝫSecūdo quorūdā obiectoꝝ ſolutionē: ibi Uidi afflictiōeꝫ. tertio infert intentā ꝯcluſionē: ibi Et deprehēdi. Circa pri ad ſuū ꝓpoſitū declarandū inducit alternatiōes plurimas duratiōe terminatione rerū corruptibiliū oſtendenseſt certa ꝑiodus a natura duratōis ſeu actore nature inſtitutata: inter quas eſt ꝑiodus hūane vite quadꝫ homo eſſe ꝯtentuſſicut cetera ꝑiodoſibi data a naͣ. Et diuiditur ī quattuorteſ ẜm quattuor temporū varietates: patebunt partes ꝓſequēdo. Prima autem varietas reſpicit ortum occaſum: hancalijs tangit in quodāgenerali dicens: a Omnia tempus habent. ſue durationis limitatū. b Et ſuis ſpa. trāſe. vni.ſb̓ celo. corpora enī celeſtia ſunt īcorruptibilia: hn̄tlimitationē duratiōis a parte pꝰ. Cōſequēter pōit alternationē primā que eſt circa ortū occaſū: prīo ī aīalibꝰ generaliter inter ꝯtinetur: eſt nobiliſſimū aīaliū. dicit igit̉:c Tēpus naſcēdi. qꝛ īter ꝯceptū hoīs alioꝝ aīaliū eorum ortū eſt certū tempus a natura determinatū: lꝫ aliquādo ꝓlongetur vel minoretur ẜm maiorē vel minore virtutēnature. d Et tempus moriendi. in ſenectute ꝑiodo hūane vite deficiente: lꝫ aliqn̄ magis minus ꝓlōgetur ẜm varietatē cōplexioniſ: et agit̉ hic morte vita naturali. ſcd̓oin vegetabilibꝰ dr̄: e Tp̄s plātādi .ſ. in vere. f Ettp̄s euellendi. qd̓ plantatu ē ī autumno: quantū ad illa que faciunt fructu niſi ſemel in anno: in alijs etiam quandoceſſant fructum facere ẜm periodum nature ſue. Tertio inhominibus ſpecialiter quantū ad mortē violentā cuꝫ dr̄:g Tp̄s occidēdi. aduerſarios iuſticie vl̓ r̄ipublice. h Ettp̄s ſanādi. qn̄ aliqͥ ex eis r̄manēt vulnerati: ꝑmittit̉ eiſ vita ex aliqͣ rōnabili: tūc ītēdēdū ē eoꝝ ſanatōi. Quartoī artificialibꝰ dr̄: i Tp̄s deſtruēdi. edificia ī qͥbꝰ ſt̓ maloꝝ receptacula. k Et tēpus reedificādi. qn̄ reedificatioexpedit republica. l Tēpus flēdi. Hec ē ſcd̓a ꝑs ī quaponitur alternatio circa hominis ſtatum dicitur: Tempus flendi. in infortunijs. m Et tempus ridēdi. in eufortunijs. n Tempus plangendi. in funeribus defunctoruꝫo Et tempus ſaltandi .i. tripudiandi in nuptijs coniugatorum. q Tempus ſpargendi lapides. in deſtructiōe fortaliciorum in quibus aduerſarij habitabant. r Et tempus colligendi .ſ. lapides pro reedificatiōe: vt ibi habitēt boni ciues. s Tempus amplexandi. Hic ponit̉ tertia alternatio circa vſū: primo vxoꝝ dr̄: Tp̄s āplexādi .i. vacādi generationi: hoc ē tp̄s iuuentutis ꝯiugū. t Et tp̄ſ qge fieri ab āplexibus .ſ. in ſenectute virtute generatiua deficiente: ēt qn̄ eſt cōis afflictio ppl̓i: tūc enī debēt hoīes ſe retrahere a delicijs maxīe venereoꝝ: vt dei mīa facilius īpetretur. vn̄ dicūt hebrei tꝑe diluuij hoīes bruta aīalia inarca exiſtentia ꝯtinuerūt a coitu: ſatis p̄ꝫ ex textu: qꝛ egreſſis arca dixit deus: Creſcite multiplicamini ⁊cͣ. gen̄. ix.Scd̓o quātū ad vſū reꝝ in acquirēdo perdēdo cum dicit̉v Tempus acquirendi ⁊cͣ. mercatores enim vno tempo

re lucrantur: alio perdunt. Aliqui exponunt hoc de regno iſrael quod fuit acquiſitum tribui iude temꝑe dauid: perditum tempore roboam: quātum ad vnā partem: tēpore ſedechie quātum ad reliquaꝫ. Tertio quātum ad vſum in cuſtodiendo cuꝫ dicitur: x Tēpuscuſtodiēdi. quando īminet maius periculum excuſtodia. y Ettempus abijciendi. quādo īminetmaius periculuꝫ:ſicut quiſ proijcitmerces ī mari neſb̓mergat̉. Quarto quatuꝫ ad vſūveſtimentoruꝫdicit̉: z Tēpꝰſcidēdi .ſ. pannosad formandū veſtes: Et tp̄sconſuēdi poſt ſciſſionem. Aliter exponunt aliqui:z Tempus ſcidendi ſcꝫ regnumiſrael in duo tꝑe roboā. Et tp̄s ꝯſuendi .i. recolligendi: hoc in chriſto. a Tēpus tacendi. Hec eſtquarta pars in qua ponit̉ alternatio quantū ad debitūꝯuerſandi modū qui attēdit̉ in triplici actu. Primo inactu rationis qui eſt loqui: per loquelā exprimit̉ mentis conceptus dicit̉: a Tēpus tacendi. qn̄ verbuꝫ haberet effectū. b Et tēpus loquendi. qn̄ credit̉oppoſitū. Secūdo in actu ꝯcupiſcibilis dr̄: cpus di ectionis. quādiu ille diligitur ē bonꝰ virtuoſus. d Et tēpus odij. qn̄ efficitur malus: tn̄ odiēdo naturā: ſed culpā. Tertio in actu iraſcibilis dicit̉e Tēpus belli. qn̄ inſurgūt aduerſarij iuſticie vel reipublice. f Et tēpus paciſ. quādo ceſſant tales aduerſarij. Scienduꝫ aūt hic accipiunt̉ actꝰ ꝯcupiſcibilisiraſcibilis ꝓut īperatur a rōne. g Quid hꝫ. Hic remouentur q̄dā obiectōes poſſibiles fieri ꝯͣ predicta. Etdiuiditur ī tres partes ẜꝫ tres obiectōes: ſcd̓a ibi: Uidiſub ſole. tertia ibi: Dixi in corde meo. Cōtra p̄dicta poſſet aliqͥs obijcere longeuitas deſideranda ē tanꝙͣ ſum hoīs bonū: qꝛ per pōt acqͥri ſapīa ſcīa in ꝑfectione ſua: hoc remouet hoc hoīes quātūcūqꝫ viuātad ꝑfectā cognitionē ēt rei minime attigūt: vt plenius dictū fuit ſupra j. ca. hoc eſt qd̓ dr̄: g Quid hꝫāplius. ī certitudīe noticie: h labore ſuo. ī ſtudij exercitio longo: qͣſi diceret modicum aut nihil: īmofrequenter contingit aliqui iuuenes ſtudioſi credantſe ml̓ta ſcire demōſtratōeſ: ꝓcedēteſ vltra vidētſt̓ niſi topice vl̓ ſophiſtice rōnes: ꝓpt̓ qd̓ ſocrates ph̓usdixit tm̄ ſcio qd̓ neſcio: auſus affirmare aliqͥd ſe ſcire: ſequit̉ i Uidi afflictionem .ſ. in exercitio ſtudijk Quā dedit deus filijs hoīuꝫ. inquātū dedit eis ītellectū ad talia īquirēdū. l Ut diſtēdātur ī ea .i. occupent̓. m Cūcta fecit deꝰ boa in tꝑe ſuo .i. tꝑe creationis: vt dr̄ gen̄. j. Uidit deus cūcta fecerat erat valdebona: ſꝫ angelica natura humana ſeipſā pelorata ēn Et mundum tradidit diſputationi eoruꝫ .i. hoīuꝫo Ut non inueniat homo opus qd̓ operatus ē deus.ip̄m perfecte cognoſcendo. p Ab initio vſqꝫ ī fineꝫideſt dato viueret per tempus longiſſimū: ideo concludit. q Et cognoui non eſſet melius niſi letari