¶ Eccleſiaſtes
tanto vulnere tūc ꝑcuſſusobmutui: nūc in bethleempoſitus: anguſtiore videlicet ciuitate: ⁊ illiꝰ memorie⁊ vobis reddo qd̓ debeo.Hoc breuiter āmonens ꝙnulliuſ auctoritatē ſecutꝰ ſūſed d̓ hebreo tranſferēs maxime ſeptuagīta interpretūcōſuetudini me coaptaui: īhis dutaxat q̄ nō multū abhebraicis diſcrepabāt. Interdum aꝗle qͦqꝫ ⁊ ſymmachi ⁊ theodotiōis recordatus ſum: vt nec nouitate nimia: lectoris ſtudiū deterre
rem: nec rurſum contra cōſcientiam meam fonte veritatis omiſſo: opinionuꝫ riuulos cōſectare.¶ Explicit ꝓlogus ſanctiHieronymi.Incipit lib̓ eccl̓iaſteſ. Ca. I.¶Erbā eccleſiaſtes. filij dauidregis hierl̓m.Uānitas vanitatum dixit eccleſiaſtes: vanitas vanitatū⁊ oīa vāitas. Quid hꝫ amplius homo d̓ vniuerſo labore ſuo qͦ laborat ſubſole
reliquā .ſ. euſtochiū virginē ſecū duxit hieruſalē: ⁊ d̓ ꝓprijs ſumptibus paula ꝯſtruxit ī bethleeꝫ cenobiū monialiū vbi ipſa cū filia ſua euſtochio ſub regula vixit:ad quaꝝ rogatū hieronymus multa ſcripſit: ⁊ hoc opꝰqd̓ rome ad petitionē ble ille īceperat ad eaꝝ p̄ceſ in bethleeꝫ cōſūmauitTāto vulnere .ſ.ex morte bleſille:que cor meū vulnerauerat. ¶ Tūcpercuſſus obmutui .i. quaſi mutꝰopere non reſpondi. vel melius predolore obmuteſcenſ: ab opere ceſſaui: ſic legit̉ cōit̓.quidā tn̄ calūniātur hanc lecturaꝫadherenteſ iſid̓.ait in. x. ethi. ꝓcīctus dicitur expeditus ⁊ armatusvnde ⁊ ī ꝓcinctucuꝫ belli cauſa arma ſumūtur. Exhis verbis iſidori patet ꝙ ꝓcīctuſidē ſit qd̓ preparatio: ⁊ ꝓprie qn̄ hoīes ſe cingunt ꝓ bello faciendo. Un̄ dicunt ꝙ nō inceꝑit romē opus ſuū: ſꝫ ſe tm̄ diſpoſuit adincipiendū ¶ Un̄ in ꝓcinctu .i. ī preparatiōe ¶ Nr̄i operis ſubtracta eſt. et io pre dolore. Obmutui .i. ampliin oꝑe nō proceſſi: ꝓpter hoc ſupra ī diuiſione geminaui verba vt ceſſaret iſta calūnia. ¶ Anguſtiore ciuitate.ꝙͣ roma ¶ Et illius .i. bleſille ¶ Memorie .i. vt illiuſ memoria perpetua habeat̉. Et vobis .i. ad honorē veſtrū¶ Reddo qd̓ debeo .ſ. cōſūmationē oꝑis inchoati. ſic exponit̉ ẜm primā lecturā. Iuxta ſcd̓am ſic expōe: Et illius memorie .i. ꝓpter memoriā effectus que habuit erga me. vel ¶ Illius memorie .i. vt memoria illiꝰ in bn̄dictione ſit: qui ei recordabit̉ ꝓpter amorē illius editus ſitiſte liber: benedicit aīe ipſius. vel ¶ Illiꝰ memorie. ꝑpetuande ¶ Et vobis. inſtātibus. Reddo qd̓ debeo .i. tanꝙͣdebitor obnoxiꝰ vr̄is bn̄ficijs iſtū librū tranſfero. ¶ Admonēs .i. admonēdo inſinuās. ¶ Ꝙ nulliꝰ. īterpretis auctoritatē ſū ſecutus ī oꝑe iſto ¶ Sed d̓ hebreo. īmediatetranſferēs ī latinū. Coaptaui .i. cōfortaui. Me ꝯſuetudini .i. cōſuete vt vſitate tranſlatiōi. ¶ Lxx. iterptuꝫ.magis ꝙͣ editiōi alioꝝ: quidaꝫ libri hn̄t? Magis. ſicutiā expoſitū ē. Alij habēt Maxime .i. precipue īter oēsīterp̄tes: cetera nō mutant̉ nō tn̄ me eis in oībꝰ coaptauiſed ī his: Dūtaxat .i. tātūmodo ¶ Que non multū abhebraicis litteris diſcrepabāt .i. diſcordabāt ¶ Interdūetiā .i. aliqn̄ quo .ſ. bn̄ dicebāt recordatus ſū ad imitandū. ¶ Aquile .i. tranſlatiōis aquile: ⁊ ceteroꝝ qͥ ſequunt̉d̓ qͥbus ſatis īuenieſ ſupra ī ſcd̓o ꝓlogo ſuꝑ iob circa pͥncipiū. Ut nec nouitate nimia lectoris aīum deterrerēſ. ſi oīno ab alijs īterpretibꝰ diſcreparē. ¶ Nec rurſū ꝯͣ cōſciētiā meā fōte veritatis omiſſo .i. omiſſa hebraica veritate: q̄ dr̄ fōs: qꝛ ē original̓ v̓itas: ⁊ a qͣ emanat veritaſoīuꝫ editionū ¶ O pīonū riuulos ꝯſectarer. qd̓ facerē ſioīno cū alijs ꝯcordarē: ⁊ iō nullius īterpretis auctoritatē ſecutus ſū: ſed īmediate d̓ hebreo tranſtuli in latinū.¶ Explicit qͣliſcūqꝫ expō iſtiꝰ ꝓlogi.Poſtiſ. venerabil̓ frīs Nicolai d̓ lyra ſuꝑ eccl̓iaſtē īcipit.
Erba eccl̓iaſteſ. Sicut dictū fuit ī Ca. I.principio libri ꝓuerbioꝝ ī tribꝰ libris ſalomonis tradūtur tria ſapīaꝫ extollētiamagnifice: q̄ ſūt ẜꝫ ēpedoclem: mobiliseffluētie: ꝯtēptus future felicitatis: appetitus: ⁊ mētis illuſtratio. Et iſtud tertiū inordine doctrīe ē pͥmūqꝛ via ē ꝯpēdioſa adaſſecutionē alioꝝ: ꝓpter qd̓ tradit̉ in priolibro qͥ dr̄ ꝑabole ſalomoniſ: qͦ finito accedit̉ ad 2ᵐ in libro eccleſiaſtes ī quo tradit̉mobilis affluētie ꝯtēptꝰ. Circa qd̓ ſciendūꝙ tꝑe ſalomōis ſapīeſtudiū viguit ī hierūſalē: qꝛ oēſ reges terre⁊ potēteſ deſiderabātaudire ſapīaꝫ ſalomonis: vt dr̄. iij. reg. iiij.Et qꝛ circa felicitateꝫhoīes multi varie dixerāt ⁊ dicebāt. Naꝫaliqͥ pōebāt eaꝫ ī diuitijs: alij in delitijs ⁊alij in honoribus: ⁊ſic de pluribus alijs bonis que per laborem humanum acquiri poſſunt in vita preſenti: ideo ſalomon voluit hancqueſtionem tractare in hoc libro oſtendendo ꝙ in talibusbonis nō ꝯſiſtit felicitas hoīs: ſꝫ ī deo qͥ ē bonū infinitū. Etdiuiditur liber iſte in duas ꝑteſ .ſ. ī ꝓhemiū ⁊ tractatū: qͥ īcipit ibi Uanitas ⁊cͣ. Circa pͥmū notificat̉ actor hꝰ libri miniſterialis tm̄: qꝛ deꝰ eſt actor prīcipalis ⁊ prio quātū ad eiusſapiam cū dr̄: a ¶ Uerba eccleſiaſtes .i. ſalomonis qͥ eccleſiaſtes dr̄ .i. ꝯcionator: qꝛ per ſapīaꝫ ſibi datā erat aptus adcōcionandū ⁊ perſuadenduꝫ alijs veritatē. ſcd̓o quantū adgenus cuꝫ dicitur: b ¶ Filij dauid. qui fuit ſanctiſſimus.Tertio quantū ad dignitatem cū dicitur: c ¶ Regis hieruſalē. ita ꝙ li regis refert̉ ad dauid ⁊ ad ſalomonē: vterqꝫ eīregnauit in hieruſalē: ⁊ licet regnuꝫ ipſoꝝ ad alia loca ⁊ adalias ciuitates ſe extenderet: exprimitur tn̄ ſpecialiter hieruſalē: quia erat metropolis in regno ⁊ electa ad dei cultum.d ¶ Uanitas. Hic incipit tractatus: ⁊ diuidit̉ ī duas parteſqꝛ prīo ſalomon errores alioꝝ excludit: ſcd̓o ꝓpoſitū ꝯcludit caº. vij Prīa adhuc in duas: qꝛ prīo ꝓponit ītentū in generali: ſcd̓o ꝓſeqͥtur in ſpeciali: ibi Generatio. Propoſituꝫaūt ſuū eſt excludere a vera felicitate illa ī qͥbus ab alijs ponebatur .ſ. diuitias ⁊ honores ⁊ cōſimilia q̄ hn̄tur ī pn̄ti vita: ⁊ hoc ē qd̓ dicit̉. d ¶ Uanitas vanitatū .i. maxīa vanitas. ſicut charitas dr̄ virtus virtutū: qꝛ ē maxīa inter virtutes ⁊ rōſa flos floꝝ: qꝛ pulchrior īter alios flores. e ¶ Dixit eccleſiaſtes .i. ſalomon qͥ dr̄ eccleſiaſtes .i. ꝯcionator. qꝛ jtractādo opīones alioꝝ d̓ felicitate: arguit ad diuerſas partes: vt videbit̉ ꝓſequēdo: ⁊ pꝰ determinat veritatē. f ¶ Uanitas vanitatū. r̄petitio ē eiuſdē ad maiorē aſſertōꝫ. ¶ Etoīa. ī qͥbꝰ ab alijs pōit̉ felicitas. h ¶ Uanitas .i. ſūt valde vana: eo mō loquēdi qͦ dicit̉ valde liberaliſ ip̄a libealitas: ꝓpiquod in talibus nō eſt ponenda felicitas de cuius ratione ēfirmitas ⁊ ſtabilitas cum ſit vltimuꝫ hominis bonum. Etad probationem ſui dicti in generali ſubdit: i ¶ Quidhꝫ hō āpliꝰ d̓ vniuerſo labore ſuo quo laborat ſb̓ ſolei. ī vita pn̄ti: qͣſi dice̓t qͥlꝫ pōt exꝑiri ꝙ n̄ ſeqͥt̉ ex laboribꝰ ſuis niſibonū īſtabile ⁊ amiſſibile ſaltē ꝑ mortē quā n̄ pōt euadere