Liber
Fallax gratia ⁊ vana ē pulchritudo mulie̓r timēs dn̄ꝫipſa laudabit̉. Thau. Date ei d̓ fructu manuū ſuaꝝ:et laudēt eā in pori oꝑa eiꝰExpliciūt ꝓuebiā ſalomōiſIncipit ꝓlogꝰ ſancti hieronymi in librū Eccl̓iaſtē.Emini me anAte hͦ ferme quiquenniuꝫ: cuꝫadhuc romēI
reret lectores: ſi in omnibus concordaret contra ſuamconſcientiam omnium ſequeretur errores: ibi Ut necnouitate nimia ⁊cͣ. Ordina ſic conſtructionem ¶ Hocquinquennio. ideſt hoc ſpacio quinqꝫ annorum in quoſumus. Ferme .i. fere completo: vel ẜm aliam litteram¶ Ante hoc ferne quinquenniūanε1υυ quīno fere iātos. q. d. iā quīanis fere trāſa¶ Cuꝫ adhueſſem romē. ⁊ nōduꝫ me in bethleem̄ tranſtuliſſem⁊cͣ. vel ſic. ¶Aumadhuc eſſeꝫ romēorme. i fero Hoquinquēnio. id eſthoc ſpacio quinqꝫ annorum. q. d̓cum moram facereꝫ romē fere perhos quinqꝫ antos. Et eccleſiaſten ſancte bleſille legerem. ſupple tmnoſ vltimo prete̓itranſlationem. lxx. ab eo emendatam: quia nondumeditionem ſuam de hebreo fecerat in latinum. Iſta bleſilla filia fuit paule: ſicut patet in fine epiſtole hieronyad pammachium de dormitione pauline: quam appellat ſanctam cōmuni modo loquendi: propter ſanctitatem vite quam habuit ¶ Legerem. inquam. ¶ At camad contēptum huius mundi prouocareꝫ: ⁊ omne quodin mundo ceneret. oculis corporis ¶ Putaret .i. reputaret. Eſſe pro nihilo .i. vanum ⁊ vacuū: Eccleſiaſtes .j.Uanitas vanitatum dixit eccleſiaſtes. q. d. mundus eſtvanitas contentiua vanitatū: ⁊ iterum ſcd̓o dicit: Uanitas vanitatuꝫ .i. vanitas agregata ex vanitatibus ⁊ oīavanitas. ideſt vana: vt fiat emphatica locutio. q. d. nonſolum ſunt vanitas. immo vana ¶ Cum inquam eſſemromē. ⁊ ita bleſillam informarem: ¶ Memini me fuiſſerogatum ab ea. vt diſſererem. id eſt diſerte exponerem:¶ Obſcura queqꝫ. idemt omnes huius libri obſcuritatesIn morem commētarioli. ideſt in modum vnius parui commenti ⁊ facilis expoſitionis. In prologo precedenti circa principium inuenies quid ſit commentuꝫ ⁊vnde dicatur. Dico ꝙ ita rogauit me: vt facereꝫ aliquāexplanationem: Ut abſqꝫ me. ideſt me abſente: Poſſet intelligere qd̓ legebat. in hoc libro ¶ Hic intelligendum eſt: ꝙ ad preces eius inceperat tranſferre librum: ⁊cum videret eius difficultates petebat commentariumꝙ autem tunc inchoaſſet tranſferre patet per litteramſequentem: qua dicitur: ¶ Itaqꝫ quoniam in procinctu. ideſt in principio ante conſūmationem noſtri operis: ¶ Subita. id eſt inopinata ⁊ nimis feſtinata. ¶ Morte ſubtracta eſt. ideſt preuenta: vel quia non meruimusideſt non fuimus digni ego ⁊ vos: ¶O paula ⁊ euſtochium talem. id eſt tam ſanctam: Uite habere conſortem. vt ſcilicet nobiſcum viueret in bethleem. Iſta paula quedam fuit matrona duas habens filias. Sanctisautem epiſcopis romam cōuenientibus quodam tempore epiphanus tranſmarinus in domo eius hoſpitatus eſt: qui religionem ⁊ priuilegia ſancte terre cōmendauit: ⁊ quomodo ibi chriſtuſ moratus eſt predicauit ⁊qūo apl̓i ibi fuerūt ⁊ ml̓ta talia dixit coraꝫ paula ⁊ filiabꝰ eiuſ. Unde paula alterā filiaꝝ ſuaꝝ tradidit nuptui
hac formo on10 7cAn̄ꝙͣ accedamꝰ ad diuiſionē ꝓlogi: qꝛccōti huinq noīs eccleſiaſtes. Notandū ꝙ īuenit̉ eccl̓iaſteſino ginohile ⁊ē ſorn it vltimo(llba Ic3 oclinabilo. accloſiaſtes eccleſiaſte: ⁊ eccleſiaſtes eccleſiaſio.⁊cnhahererIno nfoio caſibuo Gg ficat 06us nominiſ inuenies ſupra in prologo precedenti. Iſte prologus poteſt diuidi in quinqꝫ partes. In prima parte deſcribit quo tempore: quo loco: ⁊ cuius rogatu inchoauit vel vtceſſet calūnia īchoare ꝓpoſuit cū dic̄: Memini me ⁊cͣ. tp̄ſ eīnōt cū dic̄: Hoc quīquēnio. locū cū dicit: Rome. ꝙ rogatubleſille cū dic̄ rogatū ab ea. In ſcd̓a ꝑte dic̄ ꝙ de mortē bleſille tātū doluit ꝙ inceptū opus īcōpletū dimiſit: vel vt ceſſet calūnia in opere non proceſſit ibi: Itaqꝫ quoniā in ꝓcinctu noſtri oꝑis. In tertia parte dicit ꝙ ad paule ⁊ euſtochijhonorē: ⁊ ad bleſille memoriā opus illud ī bethleem conſumauit: ibi Nūc bethleem poſitus ⁊cͣ. In quarta particuladicit ꝙ nullū ſequens interpretē de hebraico tranſtulit: vbitn̄ non errauerant ſe alijs interpretibus ꝯformauit: ⁊ ſic necoīno fuit eis cōformis: nec oīno diſſimilis: ibi Hoc breuiteradmonens ⁊cͣ. In quinta parte ponit rationē precedētiſ partis vt .ſ. ſi ī omnibus ab eiſ diſcreparet nimia nouitas deter
qͥa ſacra ſcriptura multo plures veritates tradit ꝙͣ alie ſcripture: ⁊ etiā puriores: qꝛ in ea nulla falſitas admiſcetur cuꝫīmediate emanet a prīa veritate. Scripture vero humanitꝰadinuicē ⁊ ſi ꝯtineāt multas veritates: tn̄ hn̄t admixtas ml̓tas falſitates: ſicut pꝫ d̓ ſcripturis ariſtotelis qͥ minus interalios ph̓os dr̄ erraſſe⁊ tamen errauit ī ml̓tis: vtpote d̓ mūdi et̓nitate: ⁊ de numero ītelligētiaꝝ quē poſuit ẜm numerū orbiuꝫcū tamē ſit maior qͣſiincōparabiliter ẜꝫ ꝙdicitur iob. xxv. Nuquid ē numerus militum eius. et danielisvij. Milia miliū miniſtrabant ei: ⁊ decīemilies centena miliaaſſiſtabant ei. ⁊ d̓ felicitate eaꝝ quā ponitin motu orbiū ⁊ ī ml̓tis alijs: ideo ſubdit̉:a ¶ Fallax gr̄a ⁊ vana eſt pulchritudo .ſ.verboꝝ rhetoricoꝝ in humanis ſcripturis: ⁊ maxīē poeticiin qͥbꝰ ſub verbis ornatis latēt multe falſitates ẜꝫ ꝙ dicit̉ .j.mēta. Multa mentiunt̉ poete cātātes. b ¶ Mulier timēsdn̄ꝫ .i. ſacra ſcriptura que quaſi vbiqꝫ īducit ad dei reuerentiā ⁊ timoreꝫ. c ¶ Ipſa laudabitur. pre ceteris ſcripturis.d ¶ Date ei de fru. ma. ſuaꝝ .i. ſtudētibus ī ea dabit̉ fructꝰglorioſus. e ¶ Et laudēt ea in portis opera eius .i. ſapiēteſin portis ſedentes cū iudicibus vt dictū eſt ſupra: ⁊ iſti ſapientes dicunt̉ oꝑa ſacre ſcripture inquātū ꝑ eius ſtudium ſapiētiā ꝯſequūtur.¶ Poſtilla venerabilis fratris Nicolai de lyra ſuper ꝓuerbia ſalomonis finit.¶ Expoſitio prologi in librum Eccleſiaſten īcipit.Emini me hoc ferme quinquennio ⁊cͣ.An̄ꝙͣ accedamꝰ ad diuiſionē ꝓlogi: qꝛpleriqꝫ dubitāt d̓ accētu huius noīs eccleſiaſtes. Notandū ꝙ īuenit̉ eccl̓iaſteſindeclinabile ⁊ tūc ſemꝑ acuit vltimaꝫſyllabam. Itē inuenit̉ declinabile: eccleſiaſtes eccleſiaſte: ⁊ eccleſiaſtes eccleſiaſtis: ⁊ tunc habet grauem accentum infine in omnibus caſibus. Significationem ⁊ rationem iſtius nominiſ inuenies ſupra in prologo precedenti. Iſte prologus poteſt diuidi in quinqꝫ partes. In prima parte deſcribit quo tempore: quo loco: ⁊ cuius rogatu inchoauit vel vtceſſet calūnia īchoare ꝓpoſuit cū dic̄: Memini me ⁊cͣ. tp̄ſ eī
reret lectores: ſi in omnibus concordaret contra ſuamconſcientiam omnium ſeꝯueretur errores. ibi li. nonouitate nimia ⁊cͣ. Ordina ſic conſtructionem ¶ Hocquinquennio. ideſt hoc ſpacio quinqꝫ annorum in quoſumus. Fermo i fere comolato. vel ẜm alialitteram¶ Ante hoc ferme quinquenniūi. ante hos quiqꝫannos faiā̓ trāſactos. q. d. iā quiqꝫ ānis fere trāſactis ¶ Cuꝫ adhucNem rome. ⁊nōͣdu⁊ ma ishethlom onſm. l. Cem⁊cͣ. vel ſic. ¶Aumadhuc eſſeꝫ romēſer me. l. fere. Doequinquēnio. id eſthoc ſpacio quinannorum. q. d̓m90 mfor romo fere perhos quinqꝫ annoſ vltimo prete̓itos F ſi ꝯſten ſac bl. ſ.ſe legerem. ſ polo ftranſlationem. lxx. ab eo emendatam: quia nondumeditionem ſuam de hebreo fecerat in latinum. Iſta bleſilla filia fuit paule: ſicut patet in fine epiſtole hieronyad pammachium de dormitione pauline: quam appellat ſanctam cōmuni modo loquendi: propter ſanctitatem vite quam habuit ¶ Legerem. inquam. ¶ At camad contēptum huius mundi prouocareꝫ: ⁊ omne quodin mundo ceneret. oculis corporis ¶ Putaret .i. reputaret. Eſſe pro nihilo .i. vanum ⁊ vacuū: Eccleſiaſtes .j.Uanitas vanitatum dixit eccleſiaſtes. q. d. mundus eſtvanitas contentiua vanitatū: ⁊ iterum ſcd̓o dicit: Uanitas vanitatuꝫ .i. vanitas agregata ex vanitatibus ⁊ oīavanitas. ideſt vana: vt fiat emphatica locutio. q. d. nonſolum ſunt vanitas. immo vana ¶ Cum inquam eſſemromē. ⁊ ita bleſillam informarem: ¶ Memini me fuiſſerogatum ab ea. vt diſſererem. id eſt diſerte exponerem:¶ Obſcura queqꝫ. idemt omnes huius libri obſcuritatesIn morem commētarioli. ideſt in modum vnius parui commenti ⁊ facilis expoſitionis. In prologo precedenti circa principium inuenies quid ſit commentuꝫ ⁊vnde dicatur. Dico ꝙ ita rogauit me: vt facereꝫ aliquāexplanationem: Ut abſqꝫ me. ideſt me abſente: Poſſet intelligere qd̓ legebat. in hoc libro ¶ Hic intelligendum eſt: ꝙ ad preces eius inceperat tranſferre librum: ⁊cum videret eius difficultates petebat commentariumꝙ autem tunc inchoaſſet tranſferre patet per litteramſequentem: qua dicitur: ¶ Itaqꝫ quoniam in procinctu. ideſt in principio ante conſūmationem noſtri operis: ¶ Subita. id eſt inopinata ⁊ nimis feſtinata. ¶ Morte ſubtracta eſt. ideſt preuenta: vel quia non meruimusideſt non fuimus digni ego ⁊ vos: ¶O paula ⁊ euſtochium talem. id eſt tam ſanctam: Uite habere conſortem. vt ſcilicet nobiſcum viueret in bethleem. Iſta paula quedam fuit matrona duas habens filias. Sanctisautem epiſcopis romam cōuenientibus quodam tempore epiphanus tranſmarinus in domo eius hoſpitatus eſt: qui religionem ⁊ priuilegia ſancte terre cōmendauit: ⁊ quomodo ibi chriſtuſ moratus eſt predicauit ⁊qūo apl̓i ibi fuerūt ⁊ ml̓ta talia dixit coraꝫ paula ⁊ filiabꝰ eiuſ. Unde paula alterā filiaꝝ ſuaꝝ tradidit nuptui