Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

Incipit ꝓlogus ī libroseoſdeꝫ ſalomonis.Ribus noībusvocatū fuiſſe ſalomone: ſcripture māifeſtiſſimedocent: Pacificuꝫ .i. ſalomonem: ⁊ idida:hoc ē dilectū dn̄i: ⁊ qd̓ nūcdr̄ coeleth.i. eccl̓iaſtē. Eccleſiaſtes aūt greco ſermone ēappellatꝰ: qꝛ cetū .i. eccl̓iamꝯgreget: que nos nuncupare poſſum ꝯcionatorē: eoꝙ loqͣt̉ ad ppl̓m: ⁊ ẜmo eiꝰn̄ ſpāl̓r ad vnū: ſꝫ ad vniue̓ſos dirigat̉ general̓r. Porro pacificꝰ ⁊ dilectꝰ dn̄i: abeo ꝙ regno eiꝰ pax fuerit: ⁊eū dn̄s dilexerit appellatꝰ ēNā ⁊ pſalmꝰ qͣdrageſimuſquart ⁊ ſeptuageſimuſprimuſ dilecti ⁊ pacifici tituloꝑnotāt̉. Qui tn̄ ⁊ ſi ad prophetiam chriſti eccleſieqꝫꝑtinētes felicitatē ⁊ vires ſalomonis excedūt: tamē ẜꝫ

ditionibus Pauli burgenſis ⁊ replicis defenſiuis Mathie dorinck ſuper prouerbia ſalomonis incipit feliciterCce deſcripſi eam tibi tripliciter ꝓuer .xxij. ẜm ꝙ dicitur in principiolibri de plātiſ: Tria vt ait ēpedocleſī tota reꝝ varietate: p̄cipue excellētiſſimū diuīe mūificētie donū ph̓iāſ. extollūt magnifice mobil̓ affluentie ꝯtēptꝰ: future felicitatꝭ appetitꝰ:mētis illuſtratio: qͦꝝ prīo nihil honeſtius: ſecundo nihil feliciꝰ: tertionihil ad amboꝝ adeptionē cōpēdioſam efficacius. Uera autem philoſophia traditur inſacra ſcriptura: ⁊ quodā ſpeciali modo in libriſ ſalomonis qui ꝓpter hoc ſapientiales dicūtur. philoſophia eiantiquitus ſapientia dicebatur: ⁊ philoſophi ſapientesSed pythagoras nomē ſapientis refugiens ne arrogantie notā incurreret philoſophū ſe eſſe reſpōdit .i. amatoreꝫ ſapīe: qd̓ pōt dici ſine nota arrogātie: ⁊ extūc vocatiſunt philoſophi: qui prius ſapientes dicebantur: ⁊ ſapientia extūc philoſophia noīari cepit. Igitur in libris ſalomonis qui ẜm noīationē antiquā ſapientiales dicunt̉tria predicta philoſophiā ſeu ſapienti ī extollentia cōtinētur: videlꝫ mobilis affluentie cōtēptus: future felicitatis appetitus: ⁊ mentis illuſtratio. Licet aūt mentis illuſtratio īter iſta tria ponat̉ vltīo: tn̄ ordine tꝑis ⁊ naturep̄cedit alia duo: qꝛ ē via ad ꝯpēdioſaꝫ adeptiōeꝫ eoꝝ vtdictū ē. Igitur ī prīo libro ſalomōis qͥ dr̄ ꝑabole: mētisilluſtratio cōtinet̉: qꝛ ibi documēta ponūtur ad eruditionē ſimpliciū: ⁊ ad augendū ſcīam ītelligētiū: ẜm ꝙ pr̄ īprīcipio libri: Parabole ſalomonis filij dauid regis iſrl̓ad ſciendā ſapiētiā ⁊ diſciplinam ⁊cͣ. In ſcd̓o vero libroeius qͥ eccleſiaſtes dr̄: ꝯtēptus mūdi docetur: ẜm ꝙ ī prīcipio libri dr̄: Uanitas vanitatū dixit eccleſiaſtes vanitas vanitatū ⁊ oīa vanitas. In tertio vero libro eiꝰ qͥ dr̄Canticū cāticoꝝ: ſuperne felicitatis appetitꝰ exprimit̉: ſꝫꝙ in prīcipio libri dr̄ ī ꝑſona eccleſie q̄ a prīo abel iuſtoīcepit: vt dic̄ Gregoriꝰ home. vij. Oſculet̉ me oſculo oriſſui ⁊cͣ. qd̓ qͥdē oſculū hēt̉ in fruitiōe btā: igit̉ ī v̓bo p̄aſſūpto circa libros ſapiētiales tāgūtur quatuor cauſe .ſ. effectiua: ſubiectiua: formalis ⁊ finaliſ. Cauſa vero effectiuaduplex eſt: vna prīcipalis .ſ. deꝰ reuelās ſapientiā ī his libris ꝯtētā. Alia īſtr̄al̓ .ſ. ipſe ſalomo qͥ habuit hāc ſapiētiā diuinitus īfuſā: vt pꝫ tertio reg. iij. ⁊ eā d̓ſcripſit ſpūſancto dictante ī tribus libris p̄dictiſ: ⁊ hoc notat̉ cū dr̄Ecce deſcripſi. vn̄ dr̄ eccleſiaſtes. xij. Cūqꝫ eſſet ſapiētiſſimus eccleſiaſtes docuit populū: ⁊ enarrauit que fecerat⁊ inueſtigans cōpoſuit ꝑabolas multas: queſiuit verbavtilia: ⁊ cōſcripſit ſermoes rectiſſimos ⁊ veritate plenoſCirca ſcd̓m ꝯſiderādū: ꝙ ſicut corpus mobile ſub ratōeabſoluta ſubiectū ē in tota philoſophia naturali: ī ꝑtialibꝰ vero libris ſub rōnibꝰ ꝯͣctis: vt ī libro d̓ celo ⁊ mūdo ſubiectū ē corpus mobl̓e ad ſitū: ⁊ ſic d̓ alijs: ita deuseſt ſubiectū in tota ſac̓ra ſcriptura ſub rōne deitatis abſolute: ideo dr̄ theologia quaſi ſermo d̓ deo. In partibus vero ſacre ſcripture ē ſubiectū ſub rōnibꝰ magis determinatis: vt in veteri teſtō ſubiectū ē deus vt creator:⁊ ī nouo vt redēptor. In libris oꝟ ſapientialibus ē ſubiectū vt ſapiētie dator. nec obſtat ſi dicatur ꝙ hec eſt rōcauſe effectiue: qꝛ in tota ſacra ſcriptura deus ē cā efficiens ⁊ ſubiectiua. efficiēs inquātū ab eo infūditur ⁊ regulatur. Subiectiua vero inquātū ꝑ ipſā īfuſā ab hoībuscognoſcitur: ⁊ iſta cā ſubiectiua tagitur cū dr̄. Eam .ſ. ſapientiā que ē idē qd̓ ipſe deus. ⁊ qꝛ eius cognitio ē ſūme

deſiderabil̓: iō d̓ ea dr̄: ſap̄. viij. Hāc amaui ⁊ exqͥſiui eā a iuuentute mea: ⁊ amator factꝰ ſū forme illiꝰ. Tertio autē tāgit̉ī verbo ꝓpoſito cā finalis cū dr̄: Tibi .i. ad vtilitatē tuā. Adbonū eī totius eccleſie deſcripti ſūt iſti libri ꝯtinētes doctrinā ſapiētie: ꝑ quā habetur gr̄a in pn̄ti: ⁊ gloria ī futuro: ꝓpter qd̓ de ip̄is dr̄ ꝓuer. iij. Longitudine dieꝝ ⁊ ānos vite⁊ pace apponēt tibi. Et dicit ānos vite quātū ad gratiā ī p̄ſenti viuificantē. Pacē .ſ. triplicē: internā: fraterna ⁊ ſuꝑna⁊ qꝛ ſuperna hꝫ eternitatē annexā: iō dicit̉: Longitudinemdieꝝ. qꝛ eternitas a nobis nō capit̉ in pn̄ti niſi ẜm imaginationē tꝑis īfiniti. Lauſa vero formalis tangit̉ cū dr̄ Tripliciter. eſt aūt duplex forma .ſ. forma tractādi: ⁊ forma tractatꝰforma tractādi ē modꝰ agēdi: qͥ triplex ē in libriſ ſapiētialibꝰqꝛ ꝓcedūt monitiue: cōminatiue: ⁊ ꝓmiſſiue. De quo pōt accipi qd̓ dr̄ eccl̓iaſtes. ij. Funiculꝰ triplex difficile rūpit̉. qͥa ſi aliqͥs n̄ acqͥeſcit mōitis: ꝯpellit̉ tn̄ ꝯminatiōibꝰ: vel attrahit̉ꝓmiſſis. ⁊ ī hoc etiā hꝰ doctrīe ſoliditas d̓ſignat̉. Forma vero tractatus eſt diuiſio huius doctrine q̄ vt iā dictū ē in trelibros diuiditur .ſ. ꝓuerbia: Eccleſiaſtē: ⁊ Lātica cāticorumceteri vero vt liber ſapiētie ⁊ eccleſiaſticus nō ſūt d̓ canonevt patet per hieronymū in ꝓlogo galeato: nec habentur inhebreo: ideo eorum expoſitionibus ad preſens intendere nōpropono.

r r 2