Liber
manifeſtū in ſua hiſtoria. Nec ēt dici poſſet ꝙ hoc eſſet demēte aduerſarioꝝ: lꝫ illud nō potuiſſēt effectualiter adīplere. nā cū dauid ī ſua ꝑſecutione pauꝑrime viuebat ⁊ medicatiue: nulla rō patit̉ ꝙ ſaul ⁊ ſui cōcupiſcerent veſtimētaipſius dauid here ⁊ multo minꝰ ſuꝑ eā ſortes mittere: cuꝫveriſil̓r eſſēt viliſſimi p̄cij. milites aūt qͥ hoc fecerunt circaveſtimēta xp̄i moti fuerūt ex alia rōne: ꝓut dixi in hoc paſſu ī additione ſuꝑ iohānē. xix. q̄ quidē rō ī dauid nō hꝫ locū: ut pꝫ eandē rōnem cōſideranti ibidē. Siml̓r ſunt ⁊ alijverſus circa finē pſalmi: qui ẜꝫ hebraicā v̓itatē ꝓprijſſimeintelligēdi ſunt de xp̄o ⁊ de nullo alio: ut. jͣ. patebit ⁊cͣ.¶ In eodē p̄ſ. xxi. vbi dr̄ in poſtilla: Ut ſic dolor ſēſibilisin xp̄o eſſet maximus.¶ Additio.On ſolū dolor ſēſibilis ī xp̄o qͥ cātur ex corꝑalinociuo fuit maximus īter dolores pn̄tis vite: ſedēt dolor īterior qͥ cātur ex apprehēſiōe alicuiꝰ nonociui qͥ triſticia dr̄: fuit ēt maximus īter ſil̓es dolores: utſāctus tho. ſufficiēter declarat ī t̓tia parte. q. xlvi. Nec ē dicendū ꝙ dolor īterior in xp̄o fuit mitigatus ꝑ rōnem deliberatiuā: inqͣtū ponit ibi modū ſeu mediū v̓tutis: ꝓut vr̄poſtilla. ſētire. Nā ẜm dictamen recte rōnis xp̄s huit doloreꝫ ꝓ oībus peccatis hūani generis ꝓ qͥbus ſatiſfaciebat⁊ qͣſi ſibi attribuebat. d. v̓ba delictoꝝ meoꝝ. Siml̓r hūitdolorem naͣliter iuxta dictamē recte rōnis ꝓ amiſſiōe vitecorꝑaliſ: q̄ amiſſio tantū ē magis dolēda rōnabilit̓: ꝙͣto viuēs qͥ eā amittit ē magis v̓tuoſus ẜꝫ ph̓m ī libro ethicoꝝ.Ex qͥbus cōſideratiōibus dolor xp̄i īterior ēt cum moderamine rōnis cōſideratuſ manifeſte fuit maximus. Ad nullū.n. purū viatorē ꝑtinuit dolere ſeu triſtari ꝓ oībus peccatiſhumani generis ꝑ modū ſatiſfactiōiſ. ſimil̓r nec aliqͥs purꝰviator aīaꝫ tā virtuoſā dimiſit: ⁊ ſic pꝫ ꝙ dolor īterior xp̄iẜm rōnem moderatus fuit maximus ī ſuo genere. Un̄ xp̄sde dolore corꝑali non legitur cōqueri: lꝫ fuerit maximꝰ inſuo genere: de dolore tn̄ interiori qͥ eſt triſticia legit̉ dixiſſe:Triſtis ē aīa mea vſqꝫ ad mortē: marci. xiiij. c. Un̄ ad expͥmendā magnitudinem hꝰ doloris īterioris: qͥ ī corde pͥncipaliter cōſiſtit dr̄: Factū ē cor meū tanꝙͣ cera liq̄ſcens ⁊cͣ. exvehemētia .n. triſticie q̄ maxime ꝯͣriatur robori cordis cordr̄ liq̄fieri: ⁊ qͣſi diſſolui. Siml̓r qd̓ dr̄: Aruit tāꝙͣ teſta virtus mea referendū eſt ad dolore interiorē .ſ. ad triſticiam:q̄ eſt valde exficcatiua. Un̄ ꝓuer. xvij. c. Spūs triſtis exſiccat oſſa. Alia aūt ut cū dicit: Diſperſa ſūt oīa oſſa mea. ſimiliter et Foderūt manus meas ⁊ pedes meos ⁊ hꝰ modi.referēda ſt̓ ad exp̄ſſionē acerbitatꝭ doloris ſēſibil̓ ⁊ ext̓ioriſ¶ In eodē p̄ſ. vbi dr̄: foderūt manus meaſ ⁊ pedes meoſ.Ebrei tm̄ timuerūt ꝯcludi ex iſto ¶ Additio.paſſu .ſ. cuꝫ dr̄: foderūt manus meas ⁊ pedes meos. qd̓ nulli alteri de cōtentis ī ſacra ſcriptura niſi xp̄o ī cruce manibꝰ ⁊ pedibus ꝑforato applicari poſſet ꝙeoꝝ ꝑuerſitas lr̄am antiquā corrupit. vn̄ vbi dr̄: Ioderūt.finxerūt ibi aliā dictionē qͣſi ſimilis ꝓlatiōis ſic: ꝙ vbi lr̄ahēbat: carū: qd̓ idē ſignificat qd̓ foderūt. poſuerunt: caari:qd̓ ſignificat idē qͣſi leo: qͦruꝫ neqͥtiaꝫ ſēſus lr̄e teſtat̉: cū manifeſte appareat īconſonus ⁊ defectuoſus. Eſt .n. ſenſus predicte lr̄e ſic corrupte talis: Cōſiliū malignantiū obſedit meqͣſi leo manus meas ⁊ pedes meos. nulla .n. cōueniētia rōnabilis vr̄ ad hoc: ut leo obſideat ſpāliter manus ⁊ pedes.In eodē p̄ſ. vbi dr̄ ī poſtilla: Erue a framea deꝰ aīaꝫ meā.Auſa ex qͣ mors xp̄i de directo ſb̓ſe ¶ Additio.cuta ē: fuerūt ꝑſecutores ⁊ occiſores ipſius qͥ ſuffiiētē cām mortis ei ītulerunt cū intētione occidendi ipſū ⁊ effectu ſb̓ſequente. Sed xp̄s fuit cā ſue mortis indirecte .ſ. qꝛ non īpediuit: cū īpedire potuiſſet: vel aduerſarios repͥmendo: ſic vt non vellēt aut nō poſſēt eum occidere: vel cōſeruando naͣm carnis ſue: ne a qͦcunqꝫ leſiuo oppͥmeretur: qd̓ impedimētū aīa xp̄i inꝙͣtuꝫ vnita v̓bo dei po-
t̓at face̓ ẜꝫ Aug. ī. iiij. de trini. ſed qꝛ hoc nō fecit: dr̄ ſuāaīam poſuiſſe: ꝓut ſāctus tho. latiꝰ ī tertia ꝑte. q. xlvij.arti. j. in cor. q. declarat. ¶ In eodē p̄ſ. vbi dr̄ in poſtilla: Edent pauperes: ⁊ ſaturabūtur. ¶ Additio.Otāda vr̄ drn̄tia int̓ hoc qd̓ dicit: Edēt pauperes ⁊ ſaturabūtur ⁊cͣ. Et qd̓. jͣ. ſeqͥtur: Māducauerūt ⁊ adorauerūt oēs pīgues t̓re. Naꝫlꝫ vtrobiqꝫ loqͣtur de māducatiōe corꝑis xp̄i: ut cōitertenet̉: tn̄ pauꝑes ſp̄ū qͥ ſunt v̓e hūiles ⁊ imitatores xp̄idicētis: Diſcite a me: qꝛ mitis ſū ⁊ hūilis corde: matth̓.xi. cū edunt hoc ſacr̄m ſaturātur: qꝛ ī mēte reficiūtur.ſiml̓r ⁊ laudāt deū ꝑ hoc ſacrificium laudis. ſiml̓r ⁊ viuēt corda eoꝝ ī ſeculū ſeculi: iuxta illud ioh̓. vi. c. Quimanducat hūc panē: viuet ī eternū. Sed pīgues t̓re .ſ. qͥterrenis ſūt īpinguati: lꝫ māducent ſacr̄aliter: ⁊ adorētcorporalit̓: tn̄ non ſaturātur: qꝛ mētalit̓ non reficiūtur:nec viuent ꝑ hoc in ſeculū ſed potius ī cōſpectu eius cadent: ⁊ deſcēdunt ī terrā. Nā qui indigne māducat: iudicium ſibi māducat. j. Cor. xi. Un̄ nonter dicit: In cōſpectu eius. qꝛ ſolus deus videt qūo cadūt: ⁊ diſcernitqͥ ſumunt ad vitam: ⁊ qͥ ad mortē. Hec expoſitio iſtoꝝverſuum accipitur a glo. ordinaria: ⁊ vr̄ magis cōſonarei ⁊ lr̄e ꝙͣ expoſitio poſtillatoris.¶ In eodem p̄ſ. vbi dr̄ in poſtil. Et aīa mea illi viuet.Ciendum ꝙ ab illo loco: vbi dr̄ ¶ Additio.in trāſlatione nr̄a: Et aīa mea illi viuet ⁊cͣ. vſqꝫ in fineꝫ pſalmi: hebraica veritas ſic hꝫ: Etaīam ſuā nō viuificabit: ⁊ eſt finis p̄cedētis verſus: prout poſtil. dicit. Et ſeqͥtur ī alio verſu: Uiuēt ⁊ annūciabūt iuſticiā eius ppl̓o qͥ naſcet̉: quē fecit dn̄s. Ad quoꝝverſuū planum ītellectū conſideranduꝫ ē: ꝙ cū pſalmiſta in hoc pſalmo declaraſſet xp̄i anguſtias ⁊ opprobria ⁊ tormenta ⁊ huiuſmōi paſſiones: ſimiliter ⁊ cuꝫhoc on̄diſſet inſtantiā oratiōis chriſti pro ſua liberatione: ut cū dicit: Ne diſceſſeris a me: ſalua me ex ore leonis ⁊ huiuſmodi. Et conſequēter expreſſiſſet ipſū fuiſſe exauditū: cum dicit: Nec auertit faciē ſuam a me: etcum clamarē ad eum exaudiuit me. Conſequēter etiaꝫdeclaraſſet ſublimationē ⁊ vniuerſalitatē regni eius dicendo: Conuertentur ad dominū vniuerſe familie gentiū: quoniā domini eſt regnum ⁊cͣ. manducauerunt etadorauerūt. Ex iſtis ſimul cōſideratis quoddam ambiguuꝫ poſſet oriri ſpecialiter apud ātiquos: qͥ hoc habebant tantū ex prophetico vaticinio: quod quidē ambiguū ſeu dubiū poſſet eſſe tale .ſ. qualiter xp̄s ex tātaafflictione fuiſſet liberatus: ⁊ deueniſſet ad tantum dominiū ⁊ honorē: vtrum .ſ. per oppreſſionē inimicorumſuperādo eos corporaliter ꝑ ſe vel ꝑ alios: ꝓut contigerat ipſi dauid: qͥ fuerat xp̄i figura: vel alio modo ¶ Adquod declarandū dicit: Et aīam ſuam nō viuificauit:hoc ē dicere ꝙ uictoria ſua fuit per mortē propriam: inquibus verbis denotat mortem chriſti eſſe volūtaria:nō tamen ab ipſo de directo cauſatā: ut dictū eſt. dicendo enim: Animam ſuā nō viuificauit. ſubintelligitur:cum hoc facere poſſet ⁊ ſic fuit voluntaria: quia tamēnon dixit. Animaꝫ ſuā mortificauit. videtur inuere ꝙnon fuit cauſa ſue mortis de directo ſed per indirectu:ſcilicet nō remouendo cauſas mortificātes. Conſequēter reſtabat declarādum quomodo poſt mortē chriſtiqui ſine ſucceſſione ſeu poſteritate carnali diſceſſerat:fides ſua fuiſſet per orbem diuulgata: ad quod declarandum ſubiunxit: Semen ſeruiens ipſi annunciabitur domino in generatione. hoc eſt dicere ꝙ licet chriſtus non habuerit ſemen carnale: quod ei ſuccederetin fide: ſicut Abraam: habuit tamen ſemen ſpirituale: ſcilicet apoſtolos et diſcipulos ſeruientes ipſi: qui