¶ pſalmoꝝ
Exultabit cor meū ī ſalutari tuo: cātābo dn̄o ꝗ bona t̓buit mihi: ⁊ pſallā noīdn̄i altiſſimi. ¶ Ad victoIxit riā dd̓. p̄ſ. XIIIiſipienſ ī corde ſuo: nōeſt d̓ꝰ. Corrūpti ſt̓ ⁊ abhoīnabiles fcī ſūt ī ſtūdijs ſuiſnon ē ꝗ faciat bonū: noͣnē vſqꝫ ad vnū. Dn̄s de celo ꝓſpexit ſuꝑ filios hoīuꝫut videat ſi ē ītelligēs: laūtrequirens deū. Oēs decli
nauer̄t ſil̓ iutiles ſcī ſūt: nōeſt ꝗ faciat bonū: non eſtvſqꝫ ad vnū. Sepulchruꝫpatēs ē guttur eoꝝ: llīguiſſuis doloſe agebāt: venenū aſpidū ſub labijs eoꝝ.Quoꝝ os maledictione/⁊ amaritudīe plenū ē: ſveloces pedes eoꝝ ad effundēdū ſāguinē. Cōtritio ⁊īfelicitas ī vijs eoꝝ: ⁊ viāꝫpacꝭ n̄ cognouerūt: Inōn ētimor dei ante ocl̓oſ eoꝝ/
t ¶ Exultabit cor meū. leticia īteriori. v ¶ Cātabo dn̄o.leticiā exteriori: ẜm ꝙ dicit īfra pſal. lxxxiij. Cor meū ⁊caro mea exultauerūt in deum viuum.In ꝓſal. xij. Uſqueqͦ dn̄e: vbi dr̄ ī poſtilla. De maͣ āthuiꝰ ꝑſal. dicit Ra. ſa.¶ Additio.Xpoſitio Ra.ſa. in hͦp̄ſ. nō ē lr̄alis. exhͦ .n. ꝙ ꝓph̓a qͣter repetit petitiones ſeu ꝯqueſtiones ſue tribulatōnis petens ⁊ deſideras eas termīari: nō ſequit̉ ꝙ totidē ſint tribulatōes ſeꝑate a qͥbliberari petit. Cōtingit enī ſepe inſcripturꝭ ſacrꝭ repetitio vniꝰ ⁊ eiuſdē ad maiorē firmitatē ſeu exp̄ſſionē ꝯceptꝰ mētisꝓut īfra: Attollite portas ⁊cͣ. ⁊ iteꝝ attollite portas ⁊cͣ.⁊ iō hec expoſitio etiā int̓ hebreos nō reputat̉ lr̄alis: ſꝫqͣſi myſtica. vn̄ ⁊ abenhazra ⁊ alij expoſitores qͥ magꝭ ꝓprie lr̄aꝫ ſequunt̉ nō referūt qͣtuor ꝯqueſtiones p̄dictaſad qͣtuor tribulatōes ab inuicē ſeꝑatas: ſꝫ ī vna ⁊ eadētribulatōe dicūt expͥmi nouos ſenſus ꝯquerētis: vn̄ cūdr̄: Uſque qͦ dn̄e obliuiſceris me ⁊cͣ. pſalmiſta conquerit̉ex hoc ꝙ deꝰ tā diu reliq̄rat eū ī tribulatōe: qd̓ videt̉ iāqͣſi obliuiſcens eū. Cū āt dr̄ ſcd̓o: Uſqueqͦ auertas faciētuā a me. cōquerit̉ de hͦ ꝙ nō ſolū deꝰ ſe on̄dit qͣſi obliuiſcēs: qd̓ ꝯtingit ī humanis ex ſola obliuione qͥ ꝓueītex labilitate memorie: ſꝫ ēt deꝰ ſe on̄debat ut voles obliuiſci ex certa d̓liberatōe: qd̓ ꝓpͥe ſignificat̉ cū dic̄. Auertis faciē tuā a me. Dn̄s .n. qͥ auertit faciē ſuā a ſuo ẜuomanifeſte on̄dit ꝙ vult eū obliuiſci ⁊ nō ei ꝓuide̓: qd̓ ēſignū maioris indignatōis: ꝓut deūt̓. xxxij. c. ⁊ ait: Abſcondā faciē meā ab eis. q̄ oīa de deo ītelligēda ſūt metaphorice. Cū aūt tertio ꝯquerit̉. d. Quādiu ponā cōſilia in aīa mea. ꝓph̓a on̄dit ſe eē valde anxiatū in aīa⁊ doloroſū ī corde ex vehemētia timoris qͥ ē d̓ malo futuro. nā ẜm ph̓m in 2º rhetorice: Timor ꝯſolatiuos fac̄Cu āt 4º ꝯquerit̉ dicēs: Uſqueqͦ exaltabit̉ inimicꝰ ſuperme. on̄dit ſe afflictū ex exaltatōe īimici: q̄ int̓ cet̓as p̄ſſuras e valde horribil̓. vn̄ dauid dicebat. ij. Reg. xxiiij. incidamꝰ ī manꝰ dn̄i ⁊ nō in manus hoīum. Un̄ meliꝰ videt̉ dicendū ad lr̄am ẜm glo .ſ. ꝙ ꝓph̓a in hͦ pſal. in ꝑſona antiqͦꝝ patrū qͣſi de dilatōe aduentꝰ xp̄i ꝑ quē futura redēptiōem expectabāt ꝯquerit̉: vl̓ in ꝑſona ſāctorū modernoꝝ ẜm chriſti aduētū deſiderantiū: iuxta illud philip̄. j. Cupio diſſolui ⁊ eē cū chriſto. vel potiꝰ ẜmvtrūqꝫ reddendo ſingula ſingulis. Cū aūt dicit: Reſpice ⁊ exaudi me. petit illuminari ne cedat fraudibꝰ īimici confidens in miſericordia dei ꝙ exultabit in ſalutariſuo. ⁊cͣ.¶ Replica.Imilit̓ in p̄ſ. Uſqueqͦ. poſtillatoris expoſitioē de tribulatōibꝰ iſrl̓ ad lr̄am: burgen̄. d̓ tribulatōibꝰ fideliū ꝑ allegoriā. Liberato .n. populiilrl̓ a tribulatōibꝰ corꝑalibꝰ ⁊ tꝑalibꝰ ē figura libe̓atōisleliū a tribulatōibꝰ ſpūalibꝰ.¶ Pſal. XIII.Ixit īſipiēs in corde ſuo. Huic p̄ſ. p̄ponit̉ taliſti. ī hebreo. Ad victoriā dauid. Et exponat̉ ſic̄
ſupra p̄ſ. p̄cedēti. De maͣ āt hꝰ p̄ſ. dicūt aliqͥ ꝙ ē de ſennacherib qͥ ꝑ nūcios et lr̄aſ blaſphemauit deū iſrl̓: vt hēt̉. iiijReg. xviij. ⁊. xix. dicēs ꝙ nō poſſꝫ eruere ezechiā de manibꝰ ſuis: ⁊ ſic negabat diuinā potētiā: ⁊ ꝑ ꝯn̄s deū: qꝛ ē idemcū ſua potētia. Et lr̄a hꝰ p̄ſ. ſatꝭ pōt ad hͦ applicari exceptov̓ſu vltimo qͥ vr̄ diſcordare: qͥ facit mentionē de reditu captiuitatis plebis iudaice. Sennacherib aūtn̄ captiuauit ezechiā⁊ ppl̓m eiꝰ: ⁊ lꝫ captiuauerit oſee regē iſrl̓⁊ eiꝰ ppl̓m: illa tn̄ captiuitaſ nō ē reductanec reducet̉ ẜm ſnīaꝫiudeoꝝ: ꝓpter quodra. ſa. expoit huc p̄ſ.de nabuchodonoſorqͥ blaſphemauit deūiſrl̓ v̓bo ⁊ fcō qn̄ iuſſit īcēdi eiꝰ tēplū ꝑ naͣbuzardā: qd̓ n̄ feciſſꝫſi r̄putaſſꝫ eū veꝝ d̓ūet ẜꝫ hͦ diuidit̉ iſte p̄ſ.ī qͣtuor ꝑtes: qꝛ pͥº deſcribit̉ nabuchodonoſor ⁊ ppl̓i ſui malicia. ⁊ circa h examīatō dīna: ibi Dn̄s d̓ celo. 3º debita penaibi Nōne cogͦſcēt. 4º libe̓atō ppl̓i iſrl̓ ⁊ d̓i mīa: ibi Quis dabit. Circa pͥmū dr̄: ¶ Dixit īſipiēs .ſ. nabuchodonoſor ⁊eiꝰ exēcitꝰ b ¶ Nō ē deꝰ. n̄ negabat gnaͣl̓r deū: qꝛ colebat d̓ūſuū: vt hr̄ Dan̄. j. ſꝫ negabat deū iſrl̓ eē veꝝ d̓u potētiſſimūqd̓ ē fiꝫ ⁊ erroneū. c¶ Corrupti ſt̓. luxuria: qꝛ babylonij erat luxurioſi. d ¶ Et aboīnabiles idolatria q̄ ē deo aboīabilis: vn̄ et frequēter ī ſacra ſcript̉a noīat̉ aboīatio. e ¶ Inſtudijs ſuis. qꝛ tl̓ia ſtudioſe et a ꝓpoſito exēcebāt. f ¶ Nōē. qͥ ⁊cͣj. ſcꝫ meritorium: licet aliquando faceret aliquod bonum de genere. g ¶ Non eſt vſqꝫ ad vnum. hoc non ēin hebreo: nec in tranſlatione Hiero. iuxta hebreum: ſed īfra ponitur vbi exponetur. h ¶ Dominus de celo. Hicconſequenter ponitur dicte malicie examinatio cum dicit̉:h ¶ Dominus de celo ꝓſpexit ⁊cͣl. quia nihil penitus poteſt latere ipſum. i ¶ Ut videat ſi eſt ⁊cͣj. per veram cōgnitionem. k ¶ Aut requirens deum. per bonam oꝑerationem. Et quales predictos īuenerit oſtēdit̉: l ¶ Omnes declinauerunt. a rectitudine iuſticie. m ¶ Simul inutiles ⁊cͣ j. dicitur autem res inutilis que non valet ad finēintentum: ſicut medicina que non valet ad ſanitatem. Homo autem ordinatur ad felicitatem ad quam iſti erant inepti. n ¶ Non eſt qͥ ⁊cͣj. ſcilicet meritoriū: quod non poteſt eſſe ſine fide ⁊ charitate. o ¶ Non eſt vſqꝫ ad vnumita ꝙ nec vnus talis reperitur in eis: quia ſine fide impoſſibile eſt placere deo: vt dicitur ad hebre. xj. Aliter exponit̉:o ¶ Nō ē vſqꝫ ad vnū. exceptiue .i. in omnibus populisnon eſt niſi vnus populus iudaicus qui de deo habeat legem veram ⁊ cultum. Lex enim data in monte ſynai ſoluꝫfuit data populo iudaico. p ¶ Sepulchrum patens ⁊cͣj.qꝛ nitebant̉ deglutire ppl̓m iudaicum. q ¶ Linguis ⁊cͣj.qꝛ malū qd̓ īferre nō pot̓ant ptāte: īferre q̄rebāt fraudulentijs ⁊ doloſitate. r ¶ Quoꝝ os ⁊cͣ l. i. blaſphemijs ꝯͣ deū.s ¶ Et amaritudīe ⁊cͣj. ꝯͣ dei ppl̓m quē videbāt int̓fici: ⁊ adamaritudinē d̓duci mortꝭ: iō ſb̓ditur: Ueloces pedes eoꝝ⁊cͣ. ¶ Cōtritō ⁊cͣj. Ad hͦ .n. diſcurrebat ꝑ t̓rā iſrl̓ vt p̄pl̓siudaicꝰ toͣlit̓ ꝯtere̓t̉ ⁊ ad miſeriā deduce̓t̉. v ¶ Uiā pacꝭ ⁊cͣj..i. tene̓ noluer̄t. ⁊ cā hꝰ ſb̓dit̉ cū dr̄: x ¶ Aō ē ⁊cͣj. Scpͥtuꝫ ēꝓuer. xv. ꝑ timorē dn̄i declinat oīs a malo: ⁊ iō ſubtractohꝰ timoris retinaculo currūt homines ad malū ſine freno.