pſalmoꝝ
q91 It 99 0 A ꝯuō nnner ſaleano peoocorde. Septi qꝛ poſſꝫ qͥs q̄rere: ſi deꝰ ex iuſticia ſaluauerat dauid de manu ſaulis ꝓpter rectitudinē cordis ſui⁊ ſaul ꝑ oppoſitū ꝯdēnauerat ex eiꝰ malicia: qūo tātotꝑe de tolerauit maliciā ip̄iꝰ ſaulis ꝑmittenº afflictiōeꝫdauid ab eo: Ad qd̓ rn̄det ꝙ hͦ nō ē ex iiuſticia dei necīpotentia: qꝛ deꝰ ē iudex iuſtus ⁊ fortꝭ: ſꝫ hͦ ꝓuenit ex diuina patiētia ſeu miſericordia ꝑ quā nō ſtatī punit: ſeddat tp̄us penitētie. vn̄ dicit: fortꝭ ⁊ patiēs nūqͥd iraſcet̉ꝑ ſingulos dies .i. nunqͥd ſtatī punit cū aliqͥs offenſamcomittit. q. d. n̄. ſꝫ qn̄qꝫ diſſimulat pctā ꝓpt̓ penitentiāvt ſapiētie. xj. ca. Octauo exhortat̉ ſemei ⁊ alios ſequaces ſaul̓ ſicut ſiba filiꝰ botri: qͥ ēt erat gemī ⁊ ex illa ꝑteconatꝰ ē turbare regnū dauid: vt hētur. ij. Reg. xvj. ca.vt ꝯuerterent ab īpugnatōe ipſiꝰ dauid: ne eis cōtingētſic̄ ꝯtigerat ip̄i ſaul in qͦ deꝰ exercuerat vindictā ſue iuſticie. vn̄ dic̄. Niſi ꝯuerſi fueritis vos .ſ. ꝯſanguinei ſeuſeq̄ces ſaul a ꝑſecutōe mea. Gladiū ſuū vibrabit: arcuꝫſuu tetendit ⁊c̄. vſqꝫ ibi Sagittas ſuas ardētibꝰ effecit.q̄ oīa acciderāt ipſi ſaul tꝑe ſue mortis ex ordinatōe diuine iuſticie ꝓut ī poſtilla latiꝰ declarat̉. q. d. dauid ſupradictis aduerſarijs: Cōuertimi ab īpugnatione meane vobiſ ꝯtingat iuſticia diuina cooperāte ea q̄ ꝯtiger̄tlauli p̄deceſſori veſtro .ſ. ea qͣ in lr̄a ꝯtinent̉: q̄ dauid inhoc pſal. narrat nō ꝓphetādo de futuro: ꝓut poſtil. dicit: ſꝫ potiꝰ narratiue cominādo. Nono declarat cauſātinte vltiois diuine circa ſaul: vt on̄dat̉ ꝙ malicia ſaulis ꝓpria fuit cā huiꝰ vindicte diuine: nō āt dauid ꝓcurāte: ſꝫ potiꝰ iniuſticiā ab ipſo ſaul patiēte. vn̄ dicit: Ecceꝑturit iniuſticiā ⁊c̄ .ſ. ipſe ſaul. ⁊ exponat̉ totū ſic̄ inpoſtilla vſqꝫ ibi Et in verticē ipſiꝰ iniqͥtas eiꝰ deſcēdet.Decimo finalit̓ ꝯuertit ſe ad reddēdas gratiarū actōesdeo excuſans ſe ab ifamia p̄dcā ſibi īpoſita: eo ꝙ punitōnes ſaulis ⁊ ſuoꝝ attribuēde ſūt iuſticie diuine vt dictū ē: nō aūt ad culpā ipſius dauid. vn̄ dicit: Cōfitebordn̄o ẜm iuſticiam eius ⁊cͣ.¶ Replica.N expoſitōe pſalmi qui incipit: Dn̄e deꝰ meꝰin te ſperaui. Aurgen. notat poſtillatorem extribꝰ. Pri qꝛ poſtil. dicit ꝙ ꝑ nomē ethiopis28od̓ ponit̉ ī titulo hꝰ pſal. ītelligit̉ ſaul. Cōtra qd̓ arguitburgen̄. ſic: Dauid fuit adeo humilis ꝙ nūꝙͣ legit̉ deſaul irreuerent̉ locutꝰ: igit̉ nō vocauit hic ſaul ethiopēdic rn̄deo ꝑ aliqͣ d̓ca. Primū: Non ē opus hūilitatisde prauo bn̄ loqͦ: qꝛ iuſtu ē prauoꝝ mala cōmemorareIuſticia aut ⁊ humilitas ſunt vtutes ꝯnexe: nō ē igit̉virtutꝭ: ſꝫ cuiuſdā crudelitatis opus: qd̓ de ſaul nō legit̉irreuerent locutꝰ. Scd̓m dictu: Dauid honeſte loquēsde ſaul deprauato nō hūit reſpectū ad ꝑſonā priuataꝫſed publica: nec habuit reſpectū ad aliquā eiꝰ v̓tutem:ſed ad dei tolerantia. Tertiū dictū: Dauid vel qͥcunqꝫaliꝰ dicens veritatē nō loquit̉ irreuerent̉: qꝛ verū a quocunqꝫ dr̄ a ſpūſancto eſt: cuꝰ inſtinctꝰ et generalis ⁊ ſpecialis irreuerētia rōnabiliter dici nō pōt. ¶ Quartumdictū: Nomē ethiopis de ſe non eſt nomē irreuerentiale: qꝛ eſt nomen famoſe gentis. ¶ Quintū dem̄: Nomēethiopis opt̓ aliqua verā ſimilitudinē ad ſaul trāſlatūnō ē irreuerētiale: qꝛ vere dcm̄ ad lr̄am: vel trāſūptiuenō ē irreuerent̉ dictum. Ex quibꝰ pꝫ ſolutio argumentiꝑ burgen̄. facti quo ad hͦ. Et miꝝ ē de burgen̄. qui exponit illū verſū huiꝰ pſalmi: Cōſūmet̉ nequicia pctōꝝde ſaul ⁊ ſuis coplicibꝰ: quo nō arguit ibi dauid os ſuum irreuerent̉ ꝯͣ ſaul relaxaſſe: qꝛ maior irreuerētia eſtipſū dicere nequā ⁊ peccatorē ꝙͣ ethiopē: qꝛ illa eſt irreuerētia ad lr̄am: iſta ꝑ pulchra trāſūptōem: neutra tn̄ ēbere renorōtio. vtuūqꝫ verū iuyro ītollocrū tarridicti ſupra poſiti. Ad laude .n. dei cōmēorare peccata
eſt iuſtū inquātū ē ab eo ad quē ꝑtinet ſaluare rectoscorde. Septi qꝛ poſſꝫ qͥs q̄rere: ſi deꝰ ex iuſticia ſaluauerat dauid de manu ſaulis ꝓpter rectitudinē cordis ſui⁊ ſaul ꝑ oppoſitū ꝯdēnauerat ex eiꝰ malicia: qūo tātotꝑe de tolerauit maliciā ip̄iꝰ ſaulis ꝑmittenº afflictiōeꝫdauid ab eo: Ad qd̓ rn̄det ꝙ hͦ nō ē ex iiuſticia dei necīpotentia: qꝛ deꝰ ē iudex iuſtus ⁊ fortꝭ: ſꝫ hͦ ꝓuenit ex diuina patiētia ſeu miſericordia ꝑ quā nō ſtatī punit: ſeddat tp̄us penitētie. vn̄ dicit: fortꝭ ⁊ patiēs nūqͥd iraſcet̉ꝑ ſingulos dies .i. nunqͥd ſtatī punit cū aliqͥs offenſamcomittit. q. d. n̄. ſꝫ qn̄qꝫ diſſimulat pctā ꝓpt̓ penitentiāvt ſapiētie. xj. ca. Octauo exhortat̉ ſemei ⁊ alios ſequaces ſaul̓ ſicut ſiba filiꝰ botri: qͥ ēt erat gemī ⁊ ex illa ꝑteconatꝰ ē turbare regnū dauid: vt hētur. ij. Reg. xvj. ca.vt ꝯuerterent ab īpugnatōe ipſiꝰ dauid: ne eis cōtingētſic̄ ꝯtigerat ip̄i ſaul in qͦ deꝰ exercuerat vindictā ſue iuſticie. vn̄ dic̄. Niſi ꝯuerſi fueritis vos .ſ. ꝯſanguinei ſeuſeq̄ces ſaul a ꝑſecutōe mea. Gladiū ſuū vibrabit: arcuꝫſuu tetendit ⁊c̄. vſqꝫ ibi Sagittas ſuas ardētibꝰ effecit.q̄ oīa acciderāt ipſi ſaul tꝑe ſue mortis ex ordinatōe diuine iuſticie ꝓut ī poſtilla latiꝰ declarat̉. q. d. dauid ſupradictis aduerſarijs: Cōuertimi ab īpugnatione meane vobiſ ꝯtingat iuſticia diuina cooperāte ea q̄ ꝯtiger̄tlauli p̄deceſſori veſtro .ſ. ea qͣ in lr̄a ꝯtinent̉: q̄ dauid inhoc pſal. narrat nō ꝓphetādo de futuro: ꝓut poſtil. dicit: ſꝫ potiꝰ narratiue cominādo. Nono declarat cauſātinte vltiois diuine circa ſaul: vt on̄dat̉ ꝙ malicia ſaulis ꝓpria fuit cā huiꝰ vindicte diuine: nō āt dauid ꝓcurāte: ſꝫ potiꝰ iniuſticiā ab ipſo ſaul patiēte. vn̄ dicit: Ecceꝑturit iniuſticiā ⁊c̄ .ſ. ipſe ſaul. ⁊ exponat̉ totū ſic̄ inpoſtilla vſqꝫ ibi Et in verticē ipſiꝰ iniqͥtas eiꝰ deſcēdet.Decimo finalit̓ ꝯuertit ſe ad reddēdas gratiarū actōesdeo excuſans ſe ab ifamia p̄dcā ſibi īpoſita: eo ꝙ punitōnes ſaulis ⁊ ſuoꝝ attribuēde ſūt iuſticie diuine vt dictū ē: nō aūt ad culpā ipſius dauid. vn̄ dicit: Cōfitebordn̄o ẜm iuſticiam eius ⁊cͣ.¶ Replica.N expoſitōe pſalmi qui incipit: Dn̄e deꝰ meꝰin te ſperaui. Aurgen. notat poſtillatorem extribꝰ. Pri qꝛ poſtil. dicit ꝙ ꝑ nomē ethiopis28od̓ ponit̉ ī titulo hꝰ pſal. ītelligit̉ ſaul. Cōtra qd̓ arguitburgen̄. ſic: Dauid fuit adeo humilis ꝙ nūꝙͣ legit̉ deſaul irreuerent̉ locutꝰ: igit̉ nō vocauit hic ſaul ethiopēdic rn̄deo ꝑ aliqͣ d̓ca. Primū: Non ē opus hūilitatisde prauo bn̄ loqͦ: qꝛ iuſtu ē prauoꝝ mala cōmemorareIuſticia aut ⁊ humilitas ſunt vtutes ꝯnexe: nō ē igit̉virtutꝭ: ſꝫ cuiuſdā crudelitatis opus: qd̓ de ſaul nō legit̉irreuerent locutꝰ. Scd̓m dictu: Dauid honeſte loquēsde ſaul deprauato nō hūit reſpectū ad ꝑſonā priuataꝫſed publica: nec habuit reſpectū ad aliquā eiꝰ v̓tutem:ſed ad dei tolerantia. Tertiū dictū: Dauid vel qͥcunqꝫaliꝰ dicens veritatē nō loquit̉ irreuerent̉: qꝛ verū a quocunqꝫ dr̄ a ſpūſancto eſt: cuꝰ inſtinctꝰ et generalis ⁊ ſpecialis irreuerētia rōnabiliter dici nō pōt. ¶ Quartumdictū: Nomē ethiopis de ſe non eſt nomē irreuerentiale: qꝛ eſt nomen famoſe gentis. ¶ Quintū dem̄: Nomēethiopis opt̓ aliqua verā ſimilitudinē ad ſaul trāſlatūnō ē irreuerētiale: qꝛ vere dcm̄ ad lr̄am: vel trāſūptiuenō ē irreuerent̉ dictum. Ex quibꝰ pꝫ ſolutio argumentiꝑ burgen̄. facti quo ad hͦ. Et miꝝ ē de burgen̄. qui exponit illū verſū huiꝰ pſalmi: Cōſūmet̉ nequicia pctōꝝde ſaul ⁊ ſuis coplicibꝰ: quo nō arguit ibi dauid os ſuum irreuerent̉ ꝯͣ ſaul relaxaſſe: qꝛ maior irreuerētia eſtipſū dicere nequā ⁊ peccatorē ꝙͣ ethiopē: qꝛ illa eſt irreuerētia ad lr̄am: iſta ꝑ pulchra trāſūptōem: neutra tn̄ ēvere irreuerētia: quia vtrūqꝫ verū iuxta ītellectū tertijdicti ſupra poſiti. Ad laude .n. dei cōmēorare peccata
prauoꝝ ⁊ penas correſpōdētes nō ē irreuerētiale: ſicut dicere iudā mercatorē peſſimum ⁊cͣ. Scd̓o burgen̄. notat poſtillatorē hic: qꝛ dicit dauid peccaſſe ꝑ ignorātiā craſſaꝫ innece ſacerdotū quos occidit ſaul: d̓ quo. j. Reg. xxij. qd̓ dictū dic̄ burgen̄ irrōnabile ex eo. Prīo qꝛ ut dic̄ poſtil. ī loco allegato excuſat dauid a peccato ī illo fcō. ſcd̓o ex eo qꝛnō legit̉ dauid d̓ pctō illo penituiſſe. Rn̄deo h̓ ꝙ burgen̄.falſū īponit poſtillatori: qꝛ in loco allegato poſtil. nō excuſat dauid a pctō. Et ſi in aliqͦ alio loco ipſū videat̉ excuſare: hoc intelligendū eſt de tāto nō de toto: qͣſi nō peccaue̓itin hoc fcō ex malicia: ſꝫ ignorātia craſſa: vt hic dicit: de qͣmō vide in correctōe. ij. Reg. xv. Nec ſequit̉ ſi dauid nō legat̉ penituiſſe de hꝰ mōi pctō: ꝙ igit̉ nō peccauit cū ſit peccatū venia dignū: qꝛ nō ex malicia ſcm̄: īmo videt̉ penitentiā ſuā de hoc pctō dauid d̓ſcripſiſſe. j. Reg. xxij. vbi dixitad abiathar: Ego ſū reus oīum aīarū pr̄is tui ⁊cͣ. Tertioburgen̄. notat h̓ poſtillatorē qͣſi īplicet exponēdo illū v̓ſū:Dn̄e deꝰ ſi feci iſtud ⁊cͣ. decidā merito ab inimicis meis inanis. vbi dauid īprecat̉ ſibiip̄i malū niſi ſit innocēs. ſꝫ ẜmpoſtil. dauid nō fuit īnocens īmo reus in nece ſacerdotumigit̉ īprecat̉ ſibi malū vt videlꝫ deijciat̉: a qͦ tn̄ malo ſe petit hīc liberari: ⁊ ſic eſt īplicatio. Hic rn̄deo ꝙ dauid in hͦpſalmo huit duplicē reſpectū: vnū ad pctm̄ ignorātie quoad necē ſacerdotū de quā ſermo: timēs ne ꝓpt̓ hꝰ mōi peccatū ꝑmitteret̉ a deo ꝑſecutio ipſius dauid. vn̄ ſe petit liberari: ⁊ ſic ille verſus pōt cōtinuari ꝙ dicat dauid: Dn̄e deꝰſi feci iſtud: videlꝫ ex malicia: decidā ab inimicis meis inanis ⁊cͣ Sꝫ tu ſcis ꝙ ꝑ ignorātiā: igit̉ veniā merear: ꝓut petiui in pͥncipio hꝰ pſalmi. d. Saluū me fac̄ ex oībus. Aliuꝫreſpectu huit dauid ad peccatū infidelitatis: qd̓ ei aduerſarij eiꝰ ⁊ adulatores ſaul īponebāt: ſuggerētes ꝙ dauid ſemper tenderet ad malū ſaul ⁊ regnū ipſius conaret̉ ſibi vſurpare: ⁊ ob illū reſpectū petit liberari a ſaulis iniuſta ꝑſecutōe: qꝛ nihil eoꝝ fecit q̄ ei ſic īponebant̉: ideo dixit: Domine deꝰ ſi feci iſtud ⁊cͣ. Et ẜm illū duplicē reſpectu multū couenient̓ applicat̉ titul et maͣ hꝰ pſalmi. ¶ Pſal. VIII.Omine dn̄s noſter. Huic pſal. p̄ponit̉ talis titul̓in hebreo. Ad victoriā ſuꝑ haguitit pſal. dauid.Ad cuiꝰ intellectū ſciēdū ꝙ hec ſyllaba ha q̄ p̄ponit̉ huic vocabulo guitit ē articulare accuſatiui caſus ī hebreo: ſic̄ in gallico dicimꝰ lemeſtre: hec ſyllabale ē articulare accuſatiui caſus ⁊ noīatiui: ſꝫ in latino nō ponit̉ tal̓ articulatio: qꝛ caſus diſtinguunt̉ ⁊ cognoſcunt̉ ꝑ variatōemvocabuli in fine cū dr̄: magiſter mgr̄i mgr̄o mgr̄m niſi invocatiuo caſu vbi dr̄ aliqn̄ o magiſter: ita ꝙ lio ē articulare vocatiui caſus: igit̉ ſi ſupradictꝰ titulꝰ hꝰ pſalmi d̓ hebreoponat̉ in latino dꝫ ſic dici: Ad victoriā vel victori ſuꝑ guitit pſalmus dauid. ita ꝙ hec p̄poſitō ſuꝑ ſufficient̉ expͥmitaccuſatm̄ caſū in hoc vocabulo guitit qd̓ ē nomē hebraicū equiuocū vt dicūt hebrei: qꝛ vno mō ē nomē cuiuſdaꝫīſtrumēti muſici ſic vocati hebraice: eo ꝙ pͥmo ſcm̄ fuit ingeth ciuitate philiſtinoꝝ. ⁊ ſic exponit ra. ſa. p̄dictum ti.Pſal. dauid ē iſte ſupple ſuꝑ guitit .i. aptus decātari ī taliīſtrumēto muſico: eo ꝙ diuerſi cātus diuerſis inſtrumētꝭappropͥant̉. Ad victoriā ſiue victori .i. ī qͦdā conatu leuitarū: qͦꝝ vnus chorꝰ conabat̉ in cātando ſuꝑare alterū: ſicutpleniꝰ fuit dictū ſupra in ti. pſal. qͣrti. Alij v̓o hebrei antiqͥdicūt ꝙ gͣuitit h̓ accipit̉ in alia ſignificatōe: videlicꝫ ꝓut ſignificat torcular dicētes ꝙ ꝑ hͦ ītelligit̉ edom ſiue eſau quidr̄ torcular: Eſa. lxiij. vbi dr̄: Quis ē iſte qͥ venit de edomtīctis veſtibꝰ de boſra? Et ſequit̉: Quare rubꝝ ē īdumētuꝫtuū ⁊ veſtimēta tua ſic̄ calcatiū ī torculari? Et rn̄det: Torcular calcaui ſolꝰ. Dicūt .n. ꝙ hec ſcriptura loqͥt̉ de meſſiaī cuiꝰ aduētu expectāt regnū romanu ꝑ regnum edom deſignatū calcādū ⁊ ſb̓ijciendū iudeis ꝑ regē meſſiā: ſic̄ torcular calcat̉. Et intelligūt regnū romanū ꝓut aliqn̄ cōtinuit
bb 3.