ilis fratris Iucolai deium feliciter incipit.Nophero mognꝰ ſucoritinobis Luc. vij. Quanuis liber pſalmorū apud hebreos īter agiographa cōputetur: tamē apud latinos īterlibroſ ꝯpheticas vonutaturnec īmerito: quia dauid quifecit pſalmos ſaltē pro mar0 A ſolū ricitir nphato ſ70phetarū. vt dē ī princinio aloſe ſuper librū pſalmorū: ꝓpter qd̓ cōueniēter dr̄ de eoverbū propopoſitū: propheta magnus ⁊cͣ. In quo quidē verbo pn̄t notari quattuor cauſe huiꝰ libri .ſ. efficiens: materialis: formalis: ⁊ finalis ¶ Cauſa aūt efficiēsduplex eſt .ſ. principalis ⁊ īſtrumētalis. prīcipalis autēē ipſe deꝰ reuelās myſteria in hoc libro deſcripta. Inftrumētalis aūt ē ipſe dauid cui ſcd̓ꝫ Aug. oīa contētain hoc libro fuerūt reuelata ⁊ ab eo deſcripta. Scd̓mvero hiero. ⁊ hilariū ⁊ oēs doctores hebraicos dauidnon fecit oēs pſalmos ſed maiorē partē. Plures autēalij aliquos pſalmos ſcripſerūt vt moyſes ſalomon ⁊aliqui alij: vt magis patebit ifra proſequēdo per titulos pſalmoruꝫ. Pſalmi tn̄ facti a dauid ⁊ alijs collectifuerūt ⁊ ī vno libro cōgregati: qui dr̄ liber pſalmoruꝫ⁊ hoc per eſdrā ſcribā ⁊ prophetā vel ꝑ aliuꝫ prophetā ſanctū quicunqꝫ fuerit vt dicit hiero. ī ꝓlogo ſuꝑlibrū iſtū: qͥ ī modernis biblijs cōiter nō habetur. Tenetur tn̄ cōiter a doctoribus noſtris ꝙ eſdras qui legēcōbuſtā a caldeis reparauit pſalmos a diuerſis factosin hoc volumine cōgregauit: nō tn̄ dr̄ auctor libri ſeucā efficiens īſtrumētalis ſed magis ipſe dauid: qui maiorē partē pſalmorū fecit. Totū .n. a maiori parte denominatur. Hec aūt cā efficiens duplex .ſ. prīcipalis etinſtrumētalio Citr r hrophete ¶¶ ⁊4 95 0vonhorād vit ono moptē prorhoto tāgons ſoieleuās ad ſupernaturalē cognitionē: ⁊ mens prophetehoc mō tacta ſeu illumīata. oportet .n. ꝙ ſiml̓ ſint mouens actu ⁊ res mota: ꝓpter qd̓ dicit dn̄s numeri. xij.Gionis īter vos pheta dn̄i fuerit ī viſiā appareboei: aut per ſōnum loquar. In quo verbo tāgūtur duomodi poorhorādi. 94 919000 movo phona ppridicte reducūtur prout īfra magis videbitur. Unus eſtin vigilia qui notatur cū dr̄: in viſiōe apparebo ei. Alinō ē ī ſqno. ꝯi. tati o1t er ſonum l0noIn vtroqꝫ tn mo cocurrit deus vt agens prīcipale: etmēs prophete vt agēs inſtrumētale: qd̓ pꝫ per hoc qd̓dr̄ in viſiōe apparebo ei: ſcilꝫ ī vigilia veritatē ſuꝑnaturalē ei on̄dens. Aut per ſōnuꝫ loquar occulta ſibi reuelās. Et ſic pꝫ primū ſcilꝫ cā effectiua ¶ Scd̓o tangit̉cā malis ſiue ſubiectiua cū dr̄ magnus. Ad cuius ītellectū ſciēdum ꝙ ꝓpheta aliquis dr̄ magnꝰ ⁊ ꝓphētiaeius magna dupliciter. Uno mō ītenſiue: ⁊ hoc tantomagis cōtingit quāto clarior eſt cognitio ipſius ꝓphete: ⁊ ſcd̓m hoc dauid dr̄ ꝓpheta magnus. vn̄ ⁊ in pricipio gloſe ſuper librū iſtu dr̄. Alij ꝓpheta per quaſdērerū imagines atqꝫ verborū tegumēta ꝓphetauerūt:dauid aūt ſolius ſpuſſācti ī ſtīctu ſine ōi exteriori adminiculo ſuā edidit ꝓphētiā. Et hic modus ē excellētior ꝓphētie: vt itra magis videbitur cuꝫ aget̉ de gradibꝰ ꝓphetie. Sed hic modus magnitudinis prop̄īſiſtit ī modtie magis pertinet ad cām formalē: qutractādi ꝙͣ ad ſubiectiuā Alio

Poſtilla venerabilis fratris Nicolai de¶ Lyra ſuꝑ pſalterium feliciter incipii.Ropheta magnꝰ ſurrexit innobis Luc. vij. Quanuis liber pſalmorū apud hebreos īter agiographa cōputetur: tamē apud latinos īterlibroſ ꝓpheticos reputaturnec īmerito: quia dauid quifecit pſalmos ſaltē pro maiori parte nō ſolū dicitur ꝓpheta ſed etiā eximiꝰ prophetarū: vt dr̄ ī principio gloſe ſuper librū pſalmorū: ꝓpter qd̓ cōueniēter dr̄ de eoverbū propopoſitū: propheta magnus ⁊cͣ. In quo quidē verbo pn̄t notari quattuor cauſe huiꝰ libri .ſ. efficiens: materialis: formalis: ⁊ finalis ¶ Cauſa aūt efficiēsduplex eſt .ſ. principalis ⁊ īſtrumētalis. prīcipalis autēē ipſe deꝰ reuelās myſteria in hoc libro deſcripta. Inftrumētalis aūt ē ipſe dauid cui ſcd̓ꝫ Aug. oīa contētain hoc libro fuerūt reuelata ⁊ ab eo deſcripta. Scd̓mvero hiero. ⁊ hilariū ⁊ oēs doctores hebraicos dauidnon fecit oēs pſalmos ſed maiorē partē. Plures autēalij aliquos pſalmos ſcripſerūt vt moyſes ſalomon ⁊aliqui alij: vt magis patebit ifra proſequēdo per titulos pſalmoruꝫ. Pſalmi tn̄ facti a dauid ⁊ alijs collectifuerūt ⁊ ī vno libro cōgregati: qui dr̄ liber pſalmoruꝫ⁊ hoc per eſdrā ſcribā ⁊ prophetā vel ꝑ aliuꝫ prophetā ſanctū quicunqꝫ fuerit vt dicit hiero. ī ꝓlogo ſuꝑlibrū iſtū: qͥ ī modernis biblijs cōiter nō habetur. Tenetur tn̄ cōiter a doctoribus noſtris ꝙ eſdras qui legēcōbuſtā a caldeis reparauit pſalmos a diuerſis factosin hoc volumine cōgregauit: nō tn̄ dr̄ auctor libri ſeucā efficiens īſtrumētalis ſed magis ipſe dauid: qui maiorē partē pſalmorū fecit. Totū .n. a maiori parte denominatur. Hec aūt cā efficiens duplex .ſ. prīcipalis etinſtrumētalis tāgitur cū dr̄ propheta ¶ Ad actū enimprophetādi cōcurrit deus mentē prophete tāgens ſeueleuās ad ſupernaturalē cognitionē: ⁊ mens prophetehoc mō tacta ſeu illumīata. oportet .n. ꝙ ſiml̓ ſint mouens actu ⁊ res mota: ꝓpter qd̓ dicit dn̄s numeri. xij.Siquis īter vos ꝓpheta dn̄i fuerit ī viſiōe appareboei: aut per ſōnum loquar. In quo verbo tāgūtur duomodi prophetādi: ad quos oēs modi prophetie ꝓpriedicte reducūtur prout īfra magis videbitur. Unus eſtin vigilia qui notatur cū dr̄: in viſiōe apparebo ei. Alius ē ī ſōno: qui notatur cū dr̄ aūt per ſōnum loquar.In vtroqꝫ tn mo cocurrit deus vt agens prīcipale: etmēs prophete vt agēs inſtrumētale: qd̓ pꝫ per hoc qd̓dr̄ in viſiōe apparebo ei: ſcilꝫ ī vigilia veritatē ſuꝑnaturalē ei on̄dens. Aut per ſōnuꝫ loquar occulta ſibi reuelās. Et ſic pꝫ primū ſcilꝫ cā effectiua ¶ Scd̓o tangit̉cā malis ſiue ſubiectiua cū dr̄ magnus. Ad cuius ītellectū ſciēdum ꝙ ꝓpheta aliquis dr̄ magnꝰ ⁊ ꝓphētiaeius magna dupliciter. Uno mō ītenſiue: ⁊ hoc tantomagis cōtingit quāto clarior eſt cognitio ipſius ꝓphete: ⁊ ſcd̓m hoc dauid dr̄ ꝓpheta magnus. vn̄ ⁊ in pricipio gloſe ſuper librū iſtu dr̄. Alij ꝓpheta per quaſdērerū imagines atqꝫ verborū tegumēta ꝓphetauerūt:dauid aūt ſolius ſpuſſācti ī ſtīctu ſine ōi exteriori adminiculo ſuā edidit ꝓphētiā. Et hic modus ē excellētior ꝓphētie: vt itra magis videbitur cuꝫ aget̉ de gradibꝰ ꝓphetie. Sed hic modus magnitudinis prophetie magis pertinet ad cām formalē: que cōſiſtit ī modotractādi ꝙͣ ad ſubiectiuā. Alio mō accipitur magnitudo ꝓphete ſeu ꝓphētie extēſiue: ſcilꝫ qn̄ ad plura ſe ex

tendit: ⁊ hoc pertinet ad cām ſubiectiuā ſeu maͣlē. Et hocmō pphetia ī hoc libro cōtēta dr̄ magna: qꝛ quodāmo ſeextēdit ad oīa que ī ſacra ſcriptura cōtinētur. Scd̓m enimCaſſiodorū ſuper librū iſtū totꝰ chriſtus quantū ad caput⁊ mēbra ē ſubiectū in tota ſacra ſcriptura accipiendo ſubiectū pro maͣ. Et ſimiliter ẜꝫ eū totus chriſtus ē maͣ huiuslibri differēti tn̄ mō a tota ſcriptura ſacra: qꝛ hic ē ſubiectū ſeu maͣ per modū laudis: ꝓpter qd̓ dr̄ liber pſalmoruꝫ.i. laudū diuinarū: ꝓpter qd̓ et ab alijs doctoribus cōiterdr̄ ꝙ cōtinet totā ſacra ſcripturā per modū diuine laudis:Et id̓ de magnitudine maͣe huius libri pōt dici illud exo.iij. Uadā ⁊ videbo viſionē hāc magnā: qd̓ ē verbū moyſiqui īterpretatur extractus de aquis: qꝛ nullus ē aptus adcōſiderationē veritatis ī hoc libro cōtēte: niſi fuerit extractus ab aqͥs voluptatū pn̄tiſ vite. Un̄ dr̄ Eſa. xxviij. Quēītelligere faciet auditū .ſ. dn̄s. Et rn̄det ꝓpheta: Ablactatos a lacte auulſos ab vberibus .i. a corporis voluptatibꝰ¶ Tertio ī v̓bo ꝓpoſito tāgitur cā formalis: cū dr̄ ſurrexit.Circa qd̓ ſciēdum ꝙ duplex ē forma .ſ. forma tractandi ⁊forma tractatus. Forma tractatus eſt diuiſio libri: de quadicetur poſt ī libri ꝓſecutione. Forma vero tractādi ē modus agēdi: qui ī ꝓpoſito ē modus deū laudandi: vt p̄dictū eſt. quicquid .n. in hoc libro cōtinetur: per moduꝫ diuīelaudis ponitur: laus vero diuina oratio ē ſeu ſpēs orōnis.Oratio aūt ẜm damaſ. ē aſcēſus mētis in deū: qui quidemaſcēſus notatur cū dr̄ ſurrexit: ꝓpter qd̓ dr̄ in pſalmo. lvi.Exurge gl̓a mea exurge pſalte. ⁊cͣ. Gloria ē clara notitia cūlaude. Cognitio aūt ipſius dauid ī hoc libro contenta fuitvalde clara ꝙͣtum ſe extendit cognitio ꝓphetica: vt iam īparte tactu ē: ⁊ poſtea plenius tāgetur. Eſt ēt deſcripta permodū diuine laudis vt dictū ē: ⁊ iō bn̄ vocat̉ gloria: ꝓpterqd̓ dicit dauid: Exurge gloria mea: ⁊ addit: Exurge pſaltēriū ⁊ cythara: qꝛ aliqui pſalmi ab eo deſcripti cātabanturin muſico īſtrum̄to: qd̓ vocatur pſalteriū: ⁊ aliqui ī cythara: vt videbitur ī proſequēdo: ſicut ⁊ mō aliqui cātus ſiuenote magis ꝓprie catantur in viola: ⁊ alij ī alijs inſtrumētis ¶ Quarto tāgitur cā finalis cū dr̄ in nobis .i. ad vtilitatē ⁊ ſalutē noſtra. hō .n. eo ꝙ ē capax dei per cognitionē etamorē eſt ordinatus ad quēdam finē ſupernaturalē ſcd̓millud Eſa. lxiiij. ꝙ oculus non vidit nec auris audiuit: ⁊ incor hoīs non aſcēdit que p̄parauit deus diligētibus ſe. Etqꝛ ad finē totaliter incognitū nullus pōt ſe dirigere: iō neceſſariū fuit aliqua diuinitus hoībus reuelari: per que dirigerētur ī finē ſupernaͣleꝫ: huiuſmōi aūt ē ſacra ſcripturareuelata: ꝓpter qd̓ de ea dicit apl̓us romanorū. xv. c. Quecunqꝫ ſcripta ſūt ad nr̄am doctrinā ſcripta ſūt: vt per pa⁊ conſol̓. ſcripturarū ſpē hēamus: que ſpeſ ē expectatio certa future beatitudinis. Liber aūt pſalmorū continet totaꝫſacrā ſcripturā per modū laudis: iō eſt toti eccl̓ie valde vtilis ad ſpē ⁊ ad conſecutioneꝫ future beatitudinis: De quopoſſumus dicere illud Luc. i. Erexit cornu ſalutis nobis īdomo dauid pueri ſui. Deus .n. ſāctuſ ⁊ bn̄dictuſ erexit nobis cornu ſalutis .i. ſcripturā ſacrā efficacē ad conſequēdāſalutē que eſt ſcriptura libri pſalmorū vt dictum ē in domo dauid pueri ſui: qꝛ dauid ꝓ maiōi ꝑte fuit auctor huiius libri: per quē ſi corde teneatur: ⁊ opere īpleatur: in pn̄tigr̄a hēbitur: ⁊ gl̓ia in futuro. Qd̓ nobis concedat qui ē bn̄dictus ī ſecula ⁊cͣDeuidentiā maiorē huiꝰ libri ⁊ aliorū librorū prophetaliū quorū expoſitioni ītendo īſiſtere pꝰ iſtuꝫAn̄qͣ deſcendā ad textū huiꝰ libri queritur vtrumd̓auid fuerit eximius ꝓphetarū. Et arguitur pͥmo ꝙ non:qꝛ deutero. vlti. dr̄. Nō ſurrexit vltra ꝓpheta in iſrl̓ ſicutmoyſeſ ⁊cͣ. ergo videt̉ ꝙ moyſeſ fuerit excellētior ꝓpheta ꝙͣdauid. Itē Mat. xi. dr̄: Inter natos mulierū non ſurrexumaior ioāne baptiſta: qui fuit ꝓpheta: ergo dauid nō fuli-

ita a