Liber

alie interrogatōes quas deus ipſi iob facit in his duobuscapitulis tam de partibꝰ mundi principalibus ꝙͣ de certisꝯditōnibus aliquoꝝ animalium ꝑ hunc modum ſūt intelligende .ſ. ꝙ oīa illa per diuinam ꝓuidentiam fiunt: taliterꝙ in ſuo eſſe naturali continue perſeuerāt: de quibꝰ per ſingula fragilitas humana nō ſufficeret reddere rōnem: niſi ſolum ꝙ omnia predicta ⁊ quecūqꝫ ſimilia per diuinam ꝓuidentiam fiūt modo ⁊ ordine debitis: iuxta illud ſapīe. viij.Attingit a fine vſqꝫ ad finem fortiter: ⁊ diſponit omnia ſuauiter. ex quo ſequitur ꝙ indiſcretū eſt ſeu inſanum: vt homo querat a deo rōnem ſue ꝓuidentie circa ſingulares perſonas humanaſ: ꝓut iob petebat de ſeip̄o: Cur me ita iudices. Sed firmiter tenendū eſt ꝙ ſicut ſapīa ſeu ꝓuidentia diuina omnia ſuauiter diſponit: lꝫ a nobis ip̄iꝰ ratōnes ſint īcomprehēſibiles: ſic ipſiꝰ prouidentia ītelligēda eſt eē iuſta⁊ rōnabilis circa actus humanos: ꝙͣuis a nobis non omninō rōnes comprehendantur: iuxta illud apl̓i ad Roma. xj.Quā incōprehenſibilia ſunt iudicia eius: ⁊ inueſtigabilesvie eiꝰ. Et ſic de his duobus capitulis ꝯcluditur: ꝙ de prouidentia diuina circa actus humanos nō eſt cauſa querēdaeo modo qͦ iob videbat̉ petere: ⁊ hoc eſt quoddā ꝓprium ⁊principale circa materiam propoſite queſtionis. Conſiderandum tn̄ ꝙ lꝫ iob de īdiſcreta locutōe eſſet reprehenſibil̓petendo predicta: nō tn̄ ẜm ipſiuſ rōnem deliberatam hocpetebat. Dixerat enī ſupra. xiij. capl̓o mentem ſuā ſocijs reuelando: Etiam ſi occidat me ī ip̄m ſperabo. ex qͦ pꝫ ꝙ nonmurmurabat circa diuinā ꝓuidentiam ſeu iuſticiā ex corde intimo: ſed ẜm inferiorē rōem ⁊ inſtātiā ſocioꝝ: vnde inhis capl̓is potiꝰ rep̄hendebant̉ aduerſarij qͥ negādo vitamfuturam occaſionē prebebāt ipſi iob vt inſtāter peteret cāꝫſue flagellatōis ꝙͣ ipſe iob: ⁊ iō finalit̓ cōcluditur in vltimocapl̓o ꝯtra eos: ꝙ non fuerāt locuti rectū coram me ſic̄ iobDe hoc aūt ꝙ iob indiſcrete dicebat ſe cū deo velle diſputare. fuit reprehenſuſ a deo in fine. xxxix. capl̓i vbi dcm̄ fuit ſibi: Nunquid qui contēdit cum deo taꝫ facile cōquieſcit ⁊cͣ.non autem antea ⁊cͣ.In eodem capitulo. xxxviij. vbi dicitur in poſtilla:Cum me laudarent ſimul aſtra matutina. ideſt angeli ⁊cͣ¶ Additio tertia.Oc qd̓ dr̄: Cū me laudarēt aſtra matutina. p̄t ītelligi ꝓpͥe de ſideribꝰ corꝑalibꝰ: q̄ dicūtur matutina: qꝛtūc erāt de nouo ꝯdita: ſicut apud nos aſtra matutina dicūtur q̄ a prīcipio diei ſolent apparere. Dicūtur aūtaſtra matutina deū laudare inquātū .ſ. ꝓpter ſui claritateꝫ⁊ nobilitateꝫ ſūt materia diuine laudis: vn̄ ⁊ illis attribuitlaudem eo mō qͦ dr̄ in p̄ſ. cxlviij. Laudate eū oēs ſtelle ⁊ lumen. filijs vero dei qui ſunt angeli attribuit iubilatiōem: q̄excellētiam quādā laudis īportat: inquātū nō ſolū materialiter ſed etiā formalit̓ deū laudāt. Cōſiderādū etiā ꝙ ratōquare īducit̉ hoc qd̓ dr̄: Cū me laudarēt. pōt eē talis: nā deus volebat on̄dere ipſi iob fragilitatē humane ꝯditōnis: vteū repͥmeret ab inqͥſitōne altioꝝ ⁊ ſublimiū ad diuinā ꝓudentiā ꝑtinētiū: vt dcm̄ eſt: ⁊ iō excitabat eū ad attēdenduꝫdifferētiaꝫ int̓ ſubſtātias celeſtes: qͥ a prīcipio creatōis mundi deum laudabant ⁊ iubilabant mō predicto: ⁊ hūanā naturā q̄ poſt multas reuelatōes elemētoꝝ ⁊ mixtoꝝ fuit producta: vt hrēt in viſceribꝰ ſcīaꝫ .ſ. ſcintillā rōis: vt circa finēhuiꝰ capl̓i dicit̉. q. d. O iob cognoſce fragilitatē cognitōistue reſpectu ſuꝑiorū ſubſtātiaꝝ. illa enī cum terra fundaret̉⁊ an̄qͣ eēt diſcooꝑta ad hͦ vt ex ea fuiſſeſ formatꝰ: iā me laudabat ⁊ iubilabant vn̄ ⁊ tu īfimꝰ ⁊ creaturaꝝ vltimꝰ nō debes alta inqͥrere.In eodem capitulo. xxxviij. vbi dicitur in poſtilla?Nunquid conſideraſti latitudines terre. que ſecundum aſtrologos accipitur ab auſtro in aquilone ⁊cͣ.¶ Additio quarta.

Ecūdū aſtronomos ꝯſtat ꝙ locꝰ t̓re cuiꝰ genithcapitis ē polꝰ articꝰ: ⁊ ꝑ ꝯſequēs ipſiꝰ oricon eſtcirculus eqͥnoctij hꝫ diem durantē per ſex menſes: qꝛ ſole gradiente ꝑ ſigna ſeptentrionalia .ſ. a capitearietis vſqꝫ ad finem virginis ꝯtinue lux eiꝰ fertur ſuꝑterrā: ⁊ ꝑ conſequēs eſt ibi vna dies lucēs ꝑ ſex menſesꝯtinuoſ ſine aliqua nocte. ⁊ in oriconte oppoſito ſeu antipedali .ſ. illiꝰ loci cuiꝰ genith capitis ē polꝰ antarticꝰ: perp̄dictos ſex mēſes erūt tenebre ꝯtinue cuiꝰ ꝯtrariū ꝯtingit ſole gradiēte ꝑ ſigna meridionalia. Que quidē cōſideratio ē applicabilis huic qd̓ dr̄ hic: Nūquid ꝯſideraſti latitudines terre .ſ. a loco ſuppoſito de directo poloartico vſqꝫ ad locū ſuppoſituꝫ de directo polo antartico: inter qͥ duo loca tanta latitudo terre ꝯprehēdit̉: ⁊ ſequit̉: Indica mihi ſi noſti in qua via habitat lux: ⁊ tenebraꝝ qͥs locꝰ ſit. q. d. ſi tu latitudinē terre predicte ꝯſideraſti poſſes ſcire in qua via habitet lux .ſ. per duratōemꝯtinuam ſex mēſiū: ⁊ quis ſit locꝰ tenebraꝝ .ſ. locus oppoſitus vbi nox durat totidē mēſibꝰ. ⁊ qꝛ inter iſta locaſunt alia intermedia in quibꝰ ẜm diſtantiā a polis p̄dictis magis ⁊ minꝰ durat latio ſolis ſuꝑ terrā: quod difficile ⁊ forte impoſſibile ē per ſingula exqͥſite ꝓpter fragilitatē humane cognitōis inueſtigare: iō ſubdit: Ut ducas vnūquodqꝫ .ſ. hemiſperioꝝ intermedioꝝ ad terminos ſuos .ſ. proprios: Et intelligas ſemitaſ domus eiuſſcꝫ lucis ſolis qͥ cum ī meridie circa ſummū celi mouet̉:tunc quaſi perambulat ſemitas domus ſue: ⁊ quia permotū celeſtiū corpoꝝ tempora generatōnis ⁊ durationis corporum inferioruꝫ naturaliter menſurantur ẜmdionyſium in quarto de diuinis nominibus: iō ſubdit̉:Sciebas tūc ꝙ naſciturus eſſes: ⁊ numeꝝ dierum tuorum noueras. q. d. ſi tu motus p̄dictos infallibiliter cognouiſſes a prīcipio: naturaliter poſſes ſcire tēpꝰ natiuitatis tue: ſimiliter ⁊ duratōis: qd̓ tn̄ eſt tibi impoſſibile:vt dictum eſt: ⁊ etiam quia non poſſes aliquid ſcire an¶ Replicateꝙͣ eſſes ⁊cͣ.¶ F littere qua dicitur: Ubi eras. burgenſis falſumN capitulo. .xxxviij. Circa expoſitionem huiuſimponit poſtillatori: ꝙ videlicꝫ dicat iob fatueſe habuiſſe in prouocando deum ad diſputandum cuꝫeo. naꝫ poſtillator in toto proceſſu ſemper excuſat iobſic: ſi dixit aliqua que prima facie videbantur paſſionalia: ꝙ illa non dixit niſi ex ſuppoſitione quā amici ſuierrabant: ⁊ ſic deducendo eos ad inconueniens opinioni eorum: intuenti poſtillatore apparere poteſt clare: ꝙreprehēſio qua deus reprehēdit iob: non tēdit ad aliudniſi ꝙ ex eiuſ locutione amici ſui ſcandalicati ſunt: quāuis iob non intendebat eos ſcandalizare: ⁊ ideo reprehēſio directiuſ eſt contra ſcandalizatos ꝙͣ contra iob ſicutcontra phariſeos ſcandalizatos non contra chriſtum:cuius figuram iob in multis geſſit: Burgenſis etiamhic ſe finaliter reſoluit ꝙ ea que videntur reprehenſibiꝰlia iob non dixit ex ratione deliberatiua: ſed ex rationeinferiori ad impugnationem aduerſariorum: ⁊ ſic finaliter cōcedit quod ſepe in proceſſu īprobauit. Cetera inquibus circa librum iob burgenſis notat poſtillatoremnon ſunt digna pertractione: quia ad claram littere expoſitionem modice deſeruiunt.¶ Capitulum. XXXIX.Unquid noſti. Hic conſequenter oſtenditur immēſitas diuine ſapientie in pertinentibus ad generatōnem: faciendo mentionem ibicum ⁊ ceruarum in quibus eſt aliquid hominibus ignotum: eoꝙ ibices habitant in rupibus: vbi non eſt hominum acceſſus ⁊ ibi pariunt. ſimiliter cerue habitāt in magnisnemoribuſ inter denſitatem arbuſtorum ⁊ ibi pariunt: