Liber
Eſpon C XXXVIII.dens aūt dominꝰ iobde turbine dixit: Qūis eſtiſte inu̓oluens ſnīas ſermonibus īperitis? Accinge ſic̄vir lūbos tuos: interrogabo te: ⁊ reſpōde mihi. Ubie̓tas quando ponebam fū
damenta terre? Indica mihi ſi habes intelligentiam.Quis poſuit menſuras eiꝰſi noſti: vl̓ quis tetendit ſuꝑeam lineam? Suꝑ quo baſes illius ſolidate ſui. Aūtquis demiſit lapidē angulare eiꝰ: cuꝫ me laudarēt ſiml̓
ſecutus eſt ſapiens conſilium dicēs: ꝓuerbioꝝ. xxvj. Ne reſpondeas ſtulto iuxta ſtulticiam ſuam: ne efficiaris ei ſimil̓ſed alijs qͥ non ſic arroganter videbantur loqui: ſed ſolumarguendo ſeu increpando iob reſpondit vt ipſoꝝ error patefieret: iuxta illud ꝓuerbioꝝ capl̓o ſupra dicto: Rn̄de ſtulto iuxta ſtulticiā ſuāne ſibi ſapiens eſſe videat̉. Scd̓a qꝛ heliu ītm̄ per ſuperbiaꝫ elatus eſt: ꝙ nec correctioneꝫ iob deſiderabatſed potius eius maiorem ruinam appetebat: qd̓ eſt īhumanuꝫvel ſaltem incōſonuꝫvideatur perfectꝭ: qd̓patet ex hoc: nam infine. xxxiiij. capl̓i dicebat heliu: Pat mi tbetur iob vſqꝫ ad finē. in quibꝰ v̓bis ꝓut cōiter exponūtur⁊ in poſtilla: heliu petebat a deo ꝙ nō deſiſterꝫ a flagellatōne ipſiꝰ iob ī pn̄ti vita: ⁊ etiā in alia vita duceret̉ ad eternamdānatōem: vnde gloſa ibidē dicit: Quia aſperitas ſuꝑboꝝvſqꝫ ad maledicendum ſe extendit: cōtra enim iob deū dep̄catur. hec in gloſa vnde talia loquēti nō videt̉ dignū reſpōdere preſertim cum talia etiam ex exceſſu ire videntur ꝓcedere ſicut ī propoſito. nam heliu ꝑ iram fuit primo ⁊ prīcipaliter ꝓuocatus: vn̄ ſupra .xxxij. ca. Iratꝰ eſt furor heliu filij barachiel: qua rōne laudabiliter iob abſtinuit ſe a reſpōſione intēdens ire locū dare: iuxta illud Eccl̓aſtici. viij. Rōlitiges cū homine linguato: ⁊ nō ſtrues in ignē uii ligna ⁊cͣEſpōdens aūt dn̄s. Finita diſputa ¶ XXXVIII.tōne iob ⁊ amicoꝝ eiꝰ: hic ponit̉ ipſiꝰ domini det̓minatio in qua primo arguit heliu de preſūptōne: ⁊reprehendit ip̄m iob de indiſcreta locutōne: ibi Accinge ſicut vir. 3º tres amicos iob de falſi aſſertione caº. xxxxij. ibiPoſtꝙͣ aūt. ⁊ ſic determinat queſtionē ꝓ ipſo iob quantuꝫad concluſionem ītentam: licet ip̄m īcrepet de modo loquedi indiſcreto. Circa pͥmum dicit̉: Rn̄denſ aūt dominus iob.i. ꝓ ipſo iob qui tacebat: vt dictum ē. b ¶ De turbine. qꝛẜm aliquos v̓tute diuina vel miniſterio angelico formatafuit vox quaſi ꝓcedēs de nubis dēſitate ſicut in mōte ſynatvt hr̄ Exodi. xx. ẜm alios vero non fuit ibi talis formatiovocis: ſed dn̄s loq̄batur ipſi iob ꝑ inſpiratōem que quideꝫlocutio ꝑ turbinem deſignat̉: eo ꝙ habet obſcuritatē annexaꝫ. c ¶ Quis ē iſte. heliu enī acceperat quaſi vices determinantis queſtionē de diuina ꝓuidentia: ad cuiꝰ det̓minatōneꝫ ſolꝰ deꝰ eſt ſufficiens: ⁊ iō arguit eiꝰ p̄ſumptōeꝫ dicēs:Quis eſt iſte. q. d. non eſt tantꝰ nec talis ꝙ debeat ſe de hocintromittere ꝓpter ſuā inſufficiētiā: iō ſubdit̉: d ¶ Inuoluens ſnīas ſermonibꝰ imꝑitis lꝫ enī plura de dei ptāte ⁊ ſapiētia vera dixiſſet: tamē intricate dixerat: ⁊ multa v̓ba cōtumelioſa ꝯtra iob īmiſcuerat. e ¶ Accinge. Hic ꝯſequenter arguit iob de indiſcreta locutōne ſpecialit̓ in duobꝰ: primo quia dixerat ſupra. xiij. Diſputare cū deo cupio: quoddixerat nō preſūptuoſe: ſed ſicut humilis diſcipulus diſputat cū magiſtro q̄rens ampliꝰ doceri ab eo: ſicut ibideꝫ fuitexpoſitū: tn̄ ex modo loquēdi poterat alit̓ iudicari ab aſſiſtentibus: ſicut ⁊ iudicatuꝫ fuit: vt patet ex ſupra dcīs: ꝙ .ſ.dixerat hoc p̄ſumptuoſe: ⁊ volēs cū deo de pari diſputare.2º qꝛ ꝯmemorādo ſuam iuſticiam: ex modo loquendi videbatur aſſiſtētibꝰ: ꝙ diceret aliqua in diuine iuſticie derogatōem: ⁊ iō vtrunqꝫ dictū licet fuerit verū: ſicut pꝫ ex ſupradictis: tamē habuit ſpeciem mali: ⁊ fuit generatiuū ſcandali: ideo dominus primo reprehendit primum: ⁊ 2º ſecūdumcapl̓o. xl. prima ī tres: quia primo excitatur ipſius iob attē
tio: ⁊ ſecūdo ſubditur eius reprehenſio: ibi Ubi eras. ⁊tertio eiuſdem confutatio. capl̓o. xxxix. verſus fineꝫ: ibiHec adiecit dominus. Circa primum dicitur: e ¶ Accīge ſicut vir lumbos tuos. homo enim preparando ſe ad opus corporale ſolet lumbos ſuos accingere: ⁊ideo de hoc deſignatur metaphorice preparatō ipſius ad attendenduꝫ verba domini diligenter. LfInterrogabo te ⁊rn̄de: al̓ſ on̄de mihi. ſupra enī. xiij.capl̓o iob querescū deo diſputareobtulerat ei optionem partis opponētis vel reſpōdentis: ⁊ ideo dominus hic ſe determinat ad parteꝫ opponentis. g ¶ Udi eras. Hic conſequenter ponitur argutio iob de hoc ꝙ indiſcrete dixerat ſe cum deo vellediſputare quod fit per hoc ꝙ hic declaratur incomprehenſibilitas diuine ſapientie: ⁊ ideo fatuum eſt cum eocontendere non ſolum in facto: ſed etiam in ſigno: ſicutverba iob prolata videbantur deſignare. immenſitasergo diuine ſapientie ⁊ potentie oſtendit̉ primo in partibus mundi principalibus: ſecundo in animalibuſ: ibiQuis poſuit in viſceribus hominis ⁊cͣ. Principaleſ autem mundi partes ſunt corpora celeſtia ⁊ elementa: ⁊ iōprimo oſtenditur propoſituꝫ in elementis: que ſunt nobis magis ſenſibilia: Secundo in celis: ibi Nunquid cōiungere ⁊cͣ. vt ſic ſit proceſſus ordinatus a magis notisad minus nota. Prima adhuc in duas: quia primo on̄ditur propoſitum in corporibus elementorum: Secundo in diſpoſitionibus eoruꝫ: ibi Nunquid tenuiſti. Prima in tres: quia primo oſtenditur propoſitum in elemēto terre: ſecundo in elemento aque: ibi Quis concluſittertio in aere: ibi Nunquid poſt ortum ⁊cͣ. De elemento autem ignis mentionem non facit: quia non videturhabere ſperam propriam diſtinctam a ſpera aeris: ſemper enim videtur in aliqua materia in corporibus mixtis: ⁊ in aere ſurſum videtur in exaltatōnibus ſiccis q̄igniūtur per motum aeris: ſicut patet in ſtella comata:⁊ aſub aſcendente ⁊ deſcendente ⁊ ſimilibus. Circa primuꝫ de productione terre loquitur ad modum edificicuius artifex primo diſponit modū fundamenti: quodnotatur cū dicitur: g ¶ Ubi eras quando poneba fundamenta terre. quaſi diceret: nonduꝫ eras natus: ⁊ ideonon potes hoc ſcire. Secundo artifex diſponit de quantitate edificij fundamento ſuperponēdi: quod fit per extenſionem linee: ⁊ quātum ad hoc dicitur: h ¶ Quiſpoſuit menſuras eius ſi noſti ⁊cͣ. quaſi diceret: non noſti. quantitas enim terre non eſt determinata ex naturaſua: ſed poſſet eſſe maior ⁊ minor: ⁊ ideo eius menſuradependet ex ſola dei voluntate. Tertio cogitat artifexꝙ edificium bene poſſit ſtabiliri: ⁊ quantum ad hoc dicitur: i ¶ Super quo baſes illius ſolidate ſunt. baſisautem terre eſt centrum mundi. Quarto artifex ponitlapidem angularem in fundamento: cui alij lapides poſſint ex diuerſis partibus coniungi: ⁊ quantum ad hͦ additur: k ¶ Quis demiſit lapidem angulareꝫ. lapis iſteintelligitur pars terre propinquior centro cui alie partes per circuitum annectuntur. l ¶ Cum me laudaretſimul aſtra matutina .i. angeli qui in ſcriptura dicūturfilij dei: vt habetur in principio huius libri: ⁊ etiā aſtra