Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

Poſtilla Nicolai de lyra ſuꝑ Iob incipit.Atientiā habe in me ⁊ omīa reddā tibi.Mat. xviij. ꝙͣuis verbū ꝓpoſitū ſit v̓būſerui ad dn̄m: tn̄ pōt accipi ecōuerſo: vtſit v̓bū dei ad ſcm̄ iob ſeruū ſuū: qꝛ ꝓpt̓cōnexionē fideliū ad deū tanꝙͣ mēbroꝝad caput ſuū: qd̓ dr̄ de vno pōt intelligide altero ⁊ ecōuerſo: ſic̄ act. ix. dn̄s dixitSaule ſaule qͥd me ꝑſeq̄ris. ita ꝙ ꝑſecutionē fideliū dixit ſuā: ⁊ ecōuerſo paulus apl̓s ad Gal̓. ij. dixit: Xp̄o ꝯfixus ſum cruci. paſſionē ſui capitis ſuā dicens ꝑꝯpaſſione ⁊ imitationē. Sic igit̉ v̓bū p̄aſſumptū ꝯuenientpōt accipi: vt ſit v̓bū dei ad ſcm̄ iob ſibi ꝑ fidē incorꝑatū. inqͦ quidē v̓bo duo notant̉ in qͥbus ꝓceſſus huiꝰ libri ⁊ maͣ cōtinent̉: pͥᵐ eſt ſancti iob ſtabilitas in aduerẜ: cū dr̄: Patiētiāhabe. 2ᵐ eſt dei liberalitas in p̄mijs reddendis: cū dr̄: Et oīareddā t̓. vn̄ dr̄. jͣ. vlt̓. ca. Dn̄s aūt bn̄dixit nouiſſimiſ iob mamagis ꝙͣ pͥncipio eiꝰ. ⁊ de vtroqꝫ iſtoꝝ pōt accipi illud ecc̄i.j. ca. Uſqꝫ in tp̄s ſuſtinebit patiēs: ⁊ poſtea redditio iocūditatis. tp̄s aūt ſuſtinēdi patient̓ eſt vſqꝫ ad t̓minū diuini bn̄placiti: qd̓ fecit iob: vt patebit ex d̓curſu libri: ⁊ ſecuta ē redditio iocūditatis: qꝛ deꝰ ſibi duplicauit in pn̄ti bona t̓rena⁊ in futuro ſibi reẜuauit celeſtia. de pͥº aūt .ſ. de patiētia iobin aduerſis agit̉ in hoc liº a pͥnciº vſqꝫ ad vltiᵐ ca. excluſiuede ſcd̓o .ſ. de diuina remuneratiōe agit̉ vlt̓. caº: ſic̄ magis videbit̉ inferiꝰ in libri diuiſiōe dn̄o ꝯcedēte. Uerūtn̄ anteꝙͣ deſcēdamꝰ ad lr̄am exponendā: duo ſunt p̄mittēda: pͥᵐ ē vtrūillud qd̓ in hoc libro ē tractatū fuit ꝑabola ul̓ res geſta. Adqd̓ dixer̄t aliqͥ iudei ꝙ ē ꝑabola: ⁊ ꝙ moyſes ſcpͥſit libꝝ iſtūvt hr̄ in libro qͥ apud hebreos dr̄ bababathra: ⁊ ad declarādum ꝯditōem v̓tutis patiētie ⁊ eiꝰ retributōeꝫ finxit hoīemnoīe iob multipl̓r flagellatū: ⁊ amicos eiꝰ qͥ ad ꝯſolandū eūvenerāt mutatos ad oppoſitū .ſ. ad on̄dendū eū iniquū ⁊ ꝓpcc̄is p̄teritis a deo merito flagellatū: ip̄m qͦꝫ iob rn̄dentemtādē obiectiōibꝰ eoꝝ ſubinduxit: ſic̄ auctor libelli qͥ incipit:Ethiopū t̓ras ⁊cͣ. ad declarādū antiqͥtatē ſacre ſcpͥture ⁊ eiꝰv̓itatē reſpc̄u fictionū poetaꝝ: finxit vnā v̓ginē noīe alathiāqd̓ nomē in greco v̓itatē ſignat in latino: ⁊ quendā paſtorecuiꝰ nomē pſeudis .i. falſus vl̓ falſitas in greco: adinuicē diſputātes de ſacre ſcripture hiſtorijs ⁊ poetarū fabulis. Sedhoc dictū nō vr̄ ſacre ſcripture cōſonū: pͥº qꝛ in pͥnciº huiꝰ libri exprimit̉ eiꝰ pr̄ia: mores: poſſeſſiōes: ⁊ ꝓles tanꝙͣ de re ge.ſta exprimēs ꝯditiōes: ⁊ ſil̓r loquit̉ infra de amicis iob. ItēEce. xiiij. dr̄ ex ꝑſona dei: Si fuerint tres viri iſti in medioeiꝰ noe: daniel: ⁊ iob: iſti iuſticia ſua liberabūt aīas ſuas. certum ē aūt noe ⁊ danielē fuiſſe hōies veros in rerū naͣ. Ex qͦꝯcludit̉ idē fuiſſe de iob a deo eis ꝯnumerato. Itē Ia. v. Ecce beatificamꝰ eos qͥ ſuſtinuer̄t: ſufferētiā iob audiſtis: ⁊ finēdn̄i vidiſtis ⁊cͣ. ex qͦ credendū ē iob fuiſſe verū hoīem in rerum naͣ: ſic̄ ⁊ xp̄s verꝰ hō paſſus ē in naͣ humana. 2ᵐ aūt p̄mittendū eſt de intentōe huiꝰ auctoris: qꝛ ex hoc depēdet intellectꝰ huiꝰ libri. Ad qd̓ pleniꝰ intelligendū: ſciendū ꝙ aliqͥantiqͥ ph̓i dei ꝓuidentiā negauerūt: ſic̄ democritꝰ ⁊ epicuridicētes mūdū eſſe factū a caſu. alij v̓o lꝫ dixerint incorruptibilia ⁊ ſuꝑiora regi diuina ꝓuidentia: ab hoc tn̄ excluſerūtinferiora corruptibilia: ex quoꝝ ꝓſona dr̄. jͣ. xxij. Nubes latibulū eiꝰ: ⁊ circa cardines celi ꝑambulat: nec nr̄a ꝯſiderat.alij v̓o corruptibilia q̄ curſu ne ꝑagunt̉: dixerūt regi diuinaꝓuidētia: tn̄ ab hoc exceperūt actꝰ humanos ex libero arbitrio ꝓcedētes: de qͥbus dr̄ tulliꝰ fuiſſe: et hi int̓ alia mouebātur ad hoc: qꝛ nō videbāt qͣlit̓ infallibilitas diuine ꝓuidētieſtaret cū liberi arbitrij vertibilitate. Itē qꝛ videbāt vt freq̄nter malos hōies ꝓſperari: ⁊ bonos tribulari: qd̓ nō videbat̉ꝯueniēs ꝓuidētie dei: in quoꝝ ꝑſona dic̄ Boetiꝰ .j. de ꝯſolatione: loquēs ad dn̄m: Oīa certo fine gubernaſ: hoīm ſoloreſpuis actꝰ. Sed hoc dc̄m ē fidei ⁊ moribꝰ cōtrariū: qꝛ tol

lit penas ⁊ p̄mia a deo ꝓ demeritis ⁊ meritis reddēda:⁊ ꝑ ꝯn̄s timorē dei ꝑiter ⁊ amorē: ꝓpt̓ qd̓ dicit hic ſcūstho. de aqͥno qͥ hūc libꝝ expoſuit elegant̓: ꝙ ſtudiū ſanctoꝝ doctoꝝ qͥ ſcīam habuer̄t ꝑ infuſionē vel acqͥſitōeꝫfuit hūc errore a cordibꝰ hoīm remoue̓: int̓ qͦs de pͥmisfuit ſcūs iob: ⁊ in hoc bn̄ dicit: ſed vlteriꝰ dicit ꝙ intētioſancti iob in hoc liº fuit: ſuppoſito ꝙ reſ naͣles regant̉ diuina ꝓuidētia: declarare vlteriꝰ etiā actꝰ hūanos diuīaꝓuidetia regi: ſed ſaluo meliori iudicio: nō vr̄ fuiſſe eiꝰhec intētio: qꝛ totꝰ liber iſte ꝓcedit ꝑ modū cuiuſdā diſputatōis int̓ iob ex vna ꝑte ⁊ amicos eiꝰ ex altera: intentio v̓o diſputātis ꝯͣ aliqͦs nō eſt declarare vel ꝓbare illd̓in qͦ cū eo ꝯueniūt: ſed eo ſuppoſito tanꝙͣ v̓o ⁊ ꝯceſſo: ꝓcedere vlteriꝰ ad ꝓbandū vl̓ improbandū illud in qͦ diſſentiūt. Māifeſtū ē aūt ex ꝓceſſu huiꝰ libri ꝙ amici iobin hoc ꝯueniebāt cū eo: ꝙ actꝰ humani regunt̉ diuīa ꝓuidētia: qꝛ nitebant̉ ꝓbare eū a deo iuſte punitū ꝓ pcc̄isſuis p̄teritis: ex qͦ ſequit̉ nec̄ario ꝙ ſupponebāt ꝓ certodiuinā ꝓuidentiā ordinare de actibꝰ hūanis. Hoc etiaꝫpꝫ manifeſte ꝑ illud qd̓ hr̄. jͣ. xxij. qd̓ induxit eliphaę themanites ꝯͣ tenētes oppoſitū: ſic̄ allegatū eſt. sͣ. Circa cardines celi ꝑambulat nec nr̄a ꝯſiderat. vn̄ ſb̓dit poſtea:Quoꝝ ſnīa lōge ſit a me. ⁊ idē poſſet on̄di ex verbis alioꝝ amicoꝝ iob: ſed ꝓpt̓ ꝓlixitatē omitto: maxime ꝙ p̄dictꝰ doctor hoc ꝯcedit in ꝓceſſu ſuo: et iō ꝯn̄ter vr̄ dd̓ꝫꝙ intētio iob in hoc liº nō fuit declarare actꝰ humanosregi diuina ꝓuidētia: ſed hoc ſuppoſito tanꝙͣ ab aduerſarijs ꝯceſſo ꝓcede̓ ad declarādū illud in qͦ diſſentiebātab eo. qͥd aūt ſit illud nō ſolū pꝫ ex ꝓceſſu libri: ſed etiāex cōceſſione doctoris p̄dicti: videlꝫ ꝙ lꝫ amici iob tenerent actꝰ hūanos regi diuina ꝓuidētia: tn̄ tenebāt ꝙ aduerſitates huiꝰ mūdi nō inferunt̉ alicui niſi ꝓpt̓ mala p̄terita: et ꝓſꝑitates nō eueniūt alicui niſi ꝓpt̓ p̄cedentiamerita qd̓ eſt erroneū: ꝓpt̓ qd̓ ſcūs iob intēdit in hoc libro declarare ꝯͣriū .ſ. ꝙ aliqn̄ in pn̄ti malis eueniūt bōa⁊ iuſtis aduerſa: ẜm ordine diuine ꝓuidētie: ad quā ꝑtinet punire mala ⁊ p̄miare bona: ⁊ nō ſolū in vita pn̄ti:ſed etiā in futura: ⁊ ꝙ hoc ſit intētio ſancti iob in hoc libro magis patebit ꝓſequendo dn̄o ꝯcedente Suꝑ prologū Iob vbi dr̄ in poſtilla: Sed vlteriꝰ dicit ꝙ intentio ſancti iob in hoc loco ⁊cͣ. Additio.circa intentōem libri iob irrōnabilit̓. Ad qd̓ ſciOſtillator vr̄ impugnare poſitiōem ſancti tho.endū: ꝙ lꝫ aduerſarij iob ꝯcederēt ꝙ actꝰ hūaniregerent̉ diuina ꝓuidētia: ſic tn̄ ponebāt modū regēdi:ꝙ nō ꝯpetebat deo: ⁊ hoc inqͣntū dicebāt ꝙ deus p̄miabat iuſtos ⁊ puniebat iniuſtos ſolū in bōis ⁊ malis tꝑalibꝰ huiꝰ vite: ꝓut pꝫ in ꝓceſſu etiā ẜm poſtill̓. qui qͥdēmodus regēdi nō ꝯpetit diuine iuſticie. nā v̓tutū p̄miaetiā ẜm ph̓m in hac vita dari nō pn̄t: vn̄ in j. ethic̄. dic̄:ꝙ hōies accipiūt honorē ab hōibꝰ loco p̄mij: qͣſi nō hn̄tibus aliqͥd magis ad dandū. ex qͦ pꝫ ꝙ p̄miū v̓tutis excedit oē illud qd̓ tꝑalit̓ poſſet dari: ⁊ iō tale p̄miū nō eſtniſi v̓a felicitas: vn̄ ſi deꝰ p̄miaret iuſtos ſolū in ꝓſperitatibus huiꝰ vite: eſſet ipſiꝰ p̄miatio incōgrua: ſil̓iter cūaliqͣ pcc̄a inducāt reatū pene et̓ne: vt in pͥª 2ͤ. q. lxxxvij.artic. v. in corꝑe qōnis. ſi deus talia pcc̄a et̓nalit̓ non puniret: derogaret̉ diuine iuſticie. Ex qͦ ſequit̉ ꝙ amici iobqͥ ponebāt ꝙ deꝰ ſolū ꝑ tꝑalia bona huiꝰ vite p̄miabatiuſtos: ⁊ ſolū ꝑ tꝑalia mala hꝰ modi puniebat iniuſtos:ꝓuidentiā dei circa hūanos actꝰ implicite negabāt: ponentes eā eo mō qͦ deo nō poſſet ꝯpetere: lꝫ ꝓuidentiamdei ꝯcederent. in ꝯfuſo: ſic̄ ſi aliqͥs ꝯcederet deū eſſe creatorē celi ⁊ t̓re: ⁊ tn̄ cū hoc pone̓t diuinā eſſentiā eſſe corporeā: talis īplicite negaret ꝙ deꝰ eſſet creator celi ⁊ t̓renā virtꝰ corporea nō pōt eſſe infinita: ⁊ tn̄ creatio reqͥrit