¶ Eſdre. I.
¶ Primus liber Eſdre incipit.Rit ſacerdos ſuꝑ ſolio ſuo. Iacharie. vj.Scd̓m ꝙ in libris p̄cedentibꝰ dictū eſt: deus ſub ratōe abſoluta ſubiectū eſt in totaſacra ſcriptura: ſub rōnibus aūt ꝯtractisſubiectū eſt in ꝑtialibus libris: ſic̄ corpusmobile abſolute ſumptū ſubiectū eſt in tota ph̓ia naturali: corpus v̓o mobile animatū ſubiectū eſt in libro deanima ⁊ in alijs libris ſequentibꝰ ad ip̄m: ⁊ eodem mōdeus ſub rōne gubernātis ppl̓m iſrael: ſubiectū eſt in libro Iudicū ⁊ alijs libris hiſtorialibꝰ ſequētibus: variotn̄ modo ẜm variationē huiꝰ regiminis. deus .n. hūc populuꝫ poſt ingreſſum t̓re ꝓmiſſionis triplici mō gubernauit: pͥmo ꝑ iudices: ⁊ ſic de eo agit̉ in libro Iudicū: ſecundo ꝑ reges: ⁊ ſic tractat̉ de eo in libriſ Regū ⁊ Paralypo. t̓tio ꝑ ſacerdotes .ſ. a reditu captiuitatis babylonice vſqꝫ ad xp̄m. Expeditis aūt duobꝰ pͥmis modis: tertiū pre manibꝰ hēmus: qꝛ liber eſdre incipit a reditu captiuitatis babylonice a quo incepit regimen ſicerdotūtn̄ ſub deo pͥncipali rectore: de qͦ regimine dr̄ verbū priaſſumptū: Erit ſacerdos ⁊cͣ. In quo quidē verbo pͥmotangit̉ regentiū habilitas: cum dr̄: Sacerdos .i. ſacerdotes: eo mō loquendi quo dr̄ Exo. viij. Uenit muſca gr̄auiſſima .i. multitudo muſcarū. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū: ꝙ ẜm ph̓m pͥmo pol̓. illi qui ſunt vigētes intellectuſciētia ⁊ prudētia: illi ſunt apti ad regendū: qꝛ ſciūt ſe etalios dirigere in finē bonū. Talis aūt debet eſſe ꝯditioſacerdotū ꝓut dr̄ Malach̓. ij. Labia ſacerdotis cuſtodiunt ſcientia: ⁊ legē requirent de ore eius: qꝛ angelus dn̄iexercituū eſt. ſicut .n. angelica natura ſuꝑior ē humana⁊ iō homines ꝑ angelos regunt̉: ſic ſacerdotes qui ſuntqͣſi mediatores inter deū ⁊ ppl̓m: ex hoc .n. hn̄t aptitudinem ad regendū. Scd̓o in v̓bo ꝓpoſito tangit̉ huius regiminis aucͣtas: cum dr̄: Suꝑ ſolio ſuo. ſedere .n. ſuꝑ ſolium propriū eſt habētis aucͣtem diſcernendi: iudicādiac etiā corrigendi. hāc aūt aucͣtem habuerūt ſacerdotesa reditu captiuitatis babylonice ⁊ citra vt dictuꝫ eſt: dequa pōt dici qd̓ ſcribit̉ Eſa. xvj. Preparabit̉ in miẜicordia ſoliū: et ſedebitis ſuꝑ illud in v̓itate. rreditus aūt decaptiuitate babylonica factꝰ fuit ex diuina miẜicordia:⁊ fuit preꝑatio ad hoc ꝙ ppl̓s ꝑ ſacerdotes gubernaret̉:vt patet ꝑ p̄dicta: ⁊ ſic huiꝰ regiminis ſoliū fuit in miẜicordia preparatū: ⁊ bn̄ ſubditur: Et ſedebit ſuꝑ illud inv̓itate. qꝛ a reditu captiuitatis babylonice quo tꝑe p̄fuerunt ſacerdotes: nō legit̉ ppl̓s iſrael ita declinaſſe a veritate fidei ſicut an̄: qꝛ tꝑibus iudicū ⁊ regū multotiēsmaior ꝑs ppl̓i: immo qͣſi totus ppl̓s declinabat ad idolatriā: propt̓ quā inducta fuit captiuitaſ babylonica: vtpatuit per p̄dicta: ſed a reditu captiuitatis babylonicepauci legunt̉ a v̓itate latrie d̓clinaſſe: vtpote tꝑe machabeoꝝ aliqui ex ambitiōe: ⁊ aliqui ex antiochi nobilis ꝑſecutione ⁊ multi ecōtrario ꝓ v̓itate fidei legunt̉ morteacerbiſſimā toleraſſe ad gloriā dei: qui ē bn̄dictus in ſe¶ Capl̓m. I.cula ſeculoꝝ Amen.Manno pͥmo cyri ⁊cͣ. Liber iſte a qͦ incipit regimen ſacerdotū vt dictū eſt: cumſibi annexis pōt ſic diuidi: quia pͥmo tāgitur huiꝰ regiminis ꝓceſſus: ⁊ incidēscaſus qui duplex ē: in vno hr̄ exempluꝫꝯſtantie cōtra aman: in altero exemplūpatientie in libris heſter ⁊ Iob. Librosaūt Tobie ⁊ iudith ⁊ machabeoꝝ licet ſint hiſtorialestn̄ intēdo eos ad p̄ſens ꝑtranſire: quia nō ſunt de canone apud iudeos nec apud chriſtianos: īmo de ip̄is dicithiero. in ꝓlogo galeato qui ē prologus ſuꝑ libros regū
ꝙ aucͣtas eorū nō eſt efficax ad ꝓbandū aliquid qd̓ in ꝯtentionem vel dubiū venit: ⁊ iō expoſitiōi eorū nō intendo inſiſtere: donec cū dei adiutorio ⁊ vita comite ſuꝑ oēs libroscanonicos ſcripſerim: ſi aūt dn̄s vitam mihi cōceſſerit: ſuꝑiſtos libros ⁊ alios qui cōiter ponūtur in biblijs ꝙͣuis nonſint de canone ſcribere potero dn̄o ꝯcedente. Liber aūt iſtediuidit̉ in tres ꝑtes: quia pͥmo agit̉ de reductiōe populi ſubieſu filio ioſedech: ſcd̓o de inſtructione reducti ꝑ eſdram legis doctorem. vij. capl̓o. tertio de reedificatione muri ꝑ neemiam ducē: ibi Uerba neemie. et iſti tres fuerūt ſacerdotesvt ex ſequentibꝰ apparebit. De ſcd̓o aūt libro eſdre nō intendo ad p̄ſens me intromittere ratione dicta .ſ. quia nō eſt decanonē. Circa primū primo deſcribit̉ reditus populi: ſecundo fundatio templi: capl̓o. iij. Circa primū primo deſcribitur licentia data: ſcd̓o numerat̉ turba licētiata: ca. ij. Circaprimū premittit̉ confeſſio maieſtatis: ſcd̓o ſubditur ꝯceſſiolibertatis: ibi Quis ex vobis. tertio completio voluntatis:ibi Et ſurrexerunt. quarto collatio pietatis: ibi Rex quoqꝫcyrus. Circa primū primo ponunt̉ quedam p̄ambula: ſecūdo cōceſſio ip̄a: ibi Hec dicit cyrus. Primū preambulū eſtquia notat̉ tempus: cum dicitur: In anno pͥmo cyri ⁊cͣ. Admaiorem aūt intellectum eorū que dicūtur in hoc libro etalijs de iſto cyro: et maxime cuiuſdā dicti a me ſuꝑ Lucamcapl̓o. ij. ponēda eſt hic origo ⁊ ꝓmotio huiꝰ cyri: ẜm enimꝙ habet̉ in ſcholaſtica hiſtoria: Aſtrages rex medoꝝ et perſarum vidit in ſomnis de ventre filie ſue egredi vitem totāaſiā occupantem: ⁊ cum ſignificatū huiꝰ quereret a cōiectoribus: reſponderūt ꝙ ſignificabat puerū ex ea naſciturum:in tota aſia regnaturū: ⁊ ip̄m de regno expulſurū: quod timens: dariū conſobrinū ſuum adoptauit in filiuꝫ: quia filium nō habebat: ſed filiā vnam quā dedit cuidā militi ſimplici: ne puer natus de ea: magnoꝝ amicoꝝ potentia vallaretur: ⁊ cum hoc ad maiorē ſecuritatem cū dicta filia eſſetgrauida: fecit tempꝰ partus ip̄ius explorari: et puerū natuꝫad ſe apportari: quē dedit cuidā de ſuis pͥncipibus occidendum: ſed ille timens ne regnū ad matrem pueri deueniret:nō fecit: ſed pueꝝ in nemore expoſuit: ad quē ex diuina prouidētia que ſolet adeſſe qn̄ deficit humana: venit quedā canicula lactans puerū ip̄m a feris et auibꝰ defendendo: queꝫpaſtor regis inuenit ⁊ vxori ſue tradidit nutriendū: qui cuꝫcreuiſſet: ab alijs pueris factꝰ eſt rex eoꝝ: ⁊ rebelles ſibi gr̄auiter affligebat: intantū ꝙ patres pueroꝝ ꝯqueſti ſunt regiad quem cū adduceret̉ cōſtanter et intrepide dixit: hec ſe feciſſe tanꝙͣ rex eoꝝ. Rex ergo admirās pueri conſtantiā: ineo quedā ſigna ſui generis agnouit: et a paſtore veritatē requirens: ip̄m eſſe nepotem ſuū inuenit: verūtamen erga eūplacatꝰ fuit: credens ꝙ ſomniū ſuum impletū eſſet in regnopueroꝝ: ⁊ eum alendū tradidit illi pͥncipi cui prius euꝫ tradiderat occidendū: filium aūt eiuſ clam occidi fecit: eo ꝙ fuerat inobediens ori eius: quod tn̄ illum pͥncipem nō latuit.Poſtea vero ꝑ tempus magnū rex exercitū tradidit illi pͥncipi ad domados aduerſarios: ⁊ ip̄e immediate receſſit. Ille aūt pͥnceps memor occiſionis filij ſui: ſuaſit exercitui: vtcyrum regem perſarū eligeret: vocans eū cyrum .i. heredeꝫ:qui pͥus ſꝑtaticus .i. catulus vocabatur: eo ꝙ canicula lactauerat eū: quod factū audiens aſtrages: collegit exercituꝫ: vtpugnaret cōtra cyrum: ⁊ in pͥmo congreſſu p̄ualuit: ſed poſtea a cyro deuictꝰ fuit. veruntn̄ cyrus magis ſe exhibuit einepotem ꝙͣ victorem: nam regnū hircanoꝝ ſibi dimiſit: etdario auuculo ſuo regnū medoꝝ: ita ꝙ poſt eoꝝ mortē totum veniret ad manu ſuam. Poſtea v̓o cyrus ⁊ darius eiꝰauūculus obſederūt babylonia: qua capta ⁊ occiſo balthaſar rege: dariꝰ regnauit in babylone duobꝰ annis: quo mortuo: totū venit ad manū cyri: ⁊ ſic fuit monarcha: ⁊ in primo anno huiꝰ monarchie dedit licentiā filijs iſrael redeundi in iudeam: et edificandi templum: ſcd̓m ꝙ dici-
ic:U 2