Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Incipit liber Eſdreprimus. Ca. I.N annomo cyri regis ꝑſarū:2ut ꝯpleret̉v̓bum dn̄iex ore hieremie ſuſcitauit dn̄sſpiritū cyri regis perſaꝝ: ettranſduxit vocē in omni regno ſuo: etiā ſcripturā dicens: Hec dic̄ cyrꝰ rex per

ſarū: Om̄iā regͣ terre deditmihi dn̄s deꝰ celi: et ip̄e p̄cepit mihi vt edificareꝫ ei do in hierl̓m eſt in iudeaQuis ē in vob̓ de vniuerſoppl̓o eiꝰ? Sit dn̄s illiꝰ eoAſcendat in hierl̓m eſt iniudea: et edificet domū deiiſrl̓: ip̄ē eſt deꝰ qui ē in hieruſalē. Et om̄es reliꝗ in cūctiſlocis vbicūqꝫ habitāt adiu̓uent viri de loco ſuo: argento auro et ſubſtātia etpecoribꝰ: excepto qd̓ volū-

a In anno pͥmo cyri regis perſarū .i. anno pͥmo quo monarchiā tranſtulit ad perſas: qꝛ licꝫ regnū medoꝝ eſſet honorabilius: tn̄ caput monarchie poſuit in perſide: eo ibipͥmo regnauerat: qꝛ Perſe ip̄m ſublimauerāt in regnū.b Ut ꝯple. v̓bū dn̄i ex ore hieremie. Hiere. xxv. ca. Cūqꝫimpleti fue̓int. lxx. anni viſitabo ſuꝑ regeꝫbabylonis ⁊cͣ. ſimiliter. xxix. ceperītimpleri in babylonelxx. āni: viſitabo voset ſuſcitabo ſuꝑ vosv̓bum meuꝫ bonū vtreducā voſ ad locumiſtū. Dicūt aūt hebrei iſti. lxx. anni ſūt accipiendi a tꝑe deſtructiōis templi nabuchodonoſor fuerūtimpleti ſexto āno darij: in ꝯpletum fuittemplū. Sꝫ hoc ē falſum: qꝛ ẜm oēs hiſtoriographoſ alios fuerunt ml̓to plures āniSupponūt etiā cyrus regnauerit tm̄. xj. annis: qui tn̄ regnauit. xxx. ẜm hiſtoriographos perſarū. Ioſephꝰ aūt dicit iſti. lxx. anni inceperūt a deſtructiōe templi p̄dicta: et t̓minati fuerūt annomo monarchie cyri. Scd̓m v̓o expoſitores latinos iſti. lxx.anni cōiter incipiūt a deſtructiōe ciuitatis: et terminant̉ inanno pͥmo cyri: ſed qꝛ ꝯputantur ẜm chronicas: ad quāputationē ſequit̉ mardocheū. fuiſſe. cclix. annoꝝ qn̄ fuit exaltatuſ ab aſſuero rege vt declarabit̉ in pͥncipio libri heſtervbi ꝓprie hēt locū: intendo ſequi ꝯputatōem eoꝝ: qꝛ vr̄ poſſibile mardocheū tādiu vixiſſe: dato vixiſſettn̄ tūc face̓ potuiſſet illa de eo ſcribunt̉ in libro heſter:qui tn̄ inter libros ſacre ſcripture canonicoſ ꝯputat̉: Ibi .n.ſcribit̉ regebat regine domū regis palatiū regni negocia diſponebat. Ra. ſa. dicit iſti. lxx. anni incipiūt a tranſmigratōe iechonie: et terminant̉ in pͥmo āno cyri: qꝛ tūc dedit licentiā ppl̓o redeūdi de captiuitate. d. a trāſmigration vſqꝫ ad deſtructōeꝫ ciuitatis fuerūt. xviij. āni: in̄ vſqꝫad pͥmū cyri annū. lij. qui ſimul iūcti faciūt. lxx. annos: vtpatet. Sed ꝙͣtum ad pͥmū numerū dicit manifeſte ꝯͣ textuꝫ.iiij. li. regū: vbi dr̄. xxiiij. ca. ſedechias immediate regnauit poſt iechoniā qui alio noīe dictus ē ioachin: fuit filiuſioachim: ſimilit̓ alio noīe dictꝰ fuit iechonias: vt pleniushr̄ matth̓.. ibidem .ſ. iiij. Reg. xxiiij. dr̄ tm̄ regnauit. xj.annis: et ſic ab eiꝰ numero deficiūt ſeptē anni: ꝓpter qd̓ videt̉ mihi iſti. lxx. anni incipiūt ab octauo anno ioachimpr̄is iechonie ſiue ioachin. tūc .n. captus fuit nabuchodonoſor: factꝰ ſibi tributarius: et nobiles de hierl̓m obſidesducti in babylonē: inter qͦs dāniel ſocij eius fuiſſe dicunt̉:ꝓpter qd̓ extūc incepit trāſmigratio babylonis: licꝫ magisꝯpleta fuerit tꝑe iechonie filij eiꝰ: et adhuc ꝑfectius in captiuatione ſedechie deſtructa ciuitate: terminant̉ in qͣrto anno cyri. qd̓ ſic on̄ditur: qꝛ ioachim reguauit. xj. annis. iiij.Re. xxiiij. ideo incipiēdo ab eiꝰ anno octauo incluſiue habent̉ de regno eiꝰ quattuor anni: de tꝑe ſedechie decē integri: vndecimo anno qͣrto menſe fuit captꝰ exoculatꝰ etductꝰ in babylonē. iiij. Re. xxv. ꝓpter qd̓ ille annus ꝯputādus eſt int̓ annos deſtructōis ciuitatis: qꝛ maior ꝑs eiꝰ fuitſub deſtructōe: aliter vnꝰ annus bis ꝯputaretur .ſ. in tꝑe ſedechie in tꝑe deſtructōis: ind. lij. vſqꝫ ad cyrū: qui licetpͥmo anno ſue monarchie dede e licentia ppl̓o redeūdi in

iudeam: vt hic dicit̉: tn̄ iudei ex longa māſtone in terrababylonis vxores acceperāt ꝓlem ꝓcreauerant: ibidem poſſeſſiones acquiſierāt: ꝓpter qd̓ ad diſpoſitiōeꝫde rebꝰ familijs manſerāt in terra babyloniſ pͥmo anno cyri ſcd̓o: tertio venerūt in hierl̓m: vt dr̄ in ſcholaſtica hiſtoria: etanno ſeq̄nti poſuerūt fundamentatēpli .j. Eſdre. iij.iſti anni ſimulcti ſunt ſeptuaginta: Danie. ix. dicunt̉. lxx. anni deſolationiſ hierl̓mqui tūc ꝓprie fuerūt ꝯpleti: qꝛ fundato templo fecerunt iudei feſtummagnū gaudiū.j. Eſdre. iij. cSuſcitauit dominus ſpūm cyri. i.voluntatē. IdEt tranſdu. vocein om̄i regͦ ſuo etiam ſcripturaꝫ.qꝛ ea que ſequunt̉ de deitatis ꝯfeſſione et de redeūdiceſſione fecit publicari v̓bo ſcripto. e Dec dicitrus. Poſitis p̄ambulis: hic ꝯn̄ter ponitur confeſſio deitatis: f Om̄ia regna terre dedit mihi dn̄s .i. multadiuina v̓tute: qꝛ eiꝰ imperiū ſe extendit ad oīa regnat̓re: ꝯfitet̉ tn̄ ſe hec obtinuiſſe diuina v̓tute: hoc aūt confeſſus fuit: qͥa ſibi fuit notificata Eſa. ꝓphetia. xlv. vbidr̄: Hec dicit dn̄s xp̄o meo cyro: cuiꝰ apprehendi dexteram vt ſubijciā an̄ genteſ dorſa regū vertā ⁊cͣ. quemulto tꝑe fuit p̄nunciata an̄ tp̄us cyri. g Et ip̄e p̄cepit mihi vt edificarē ei domū in hierl̓m. qꝛ in eadē prophetia ſubdit̉: Ip̄e edificabit ciuitatē meā captiuitatēmeā dimittet ⁊c̄. h Quis ē in vobis. Hic ꝯn̄ter ponitur ꝯceſſio libertatis .ſ. a ẜuitute om̄ibus voluerūtin hierl̓m redire: et hoc ē dr̄: Quis ē in vobis de vniuerſo ppl̓o eius. ppl̓m .n. iſrael reputabat ppl̓m dei celiqꝛ in illo ppl̓o fuerat verꝰ cultus ip̄ius. i Aſcendatin hierl̓m. q. d. qͥlibet de ppl̓o illo debꝫ hoc face̓: tum exdeſiderio libertatis quā oēs appetūt: etiā bruta animalia ẜm modū ſuū: vn̄ beſtie auicule recluſe ꝙͣtuncūqꝫhabeāt ſplendide ad comedendū: preponūt tn̄ libertatēſatietati: ſi via pateat euadēdi: tum ex volūtate cultusip̄ius deitatis qui exercēdus ē in hierl̓m: vn̄ ſubditur:k Ip̄e eſt deꝰ qui ē in hierl̓m. eſt aūt vbiqꝫ equaliter eſſentiā pn̄tiam potentiā: ſed ſpecialem cultū fuitin hierl̓m: qꝛ ad hoc elegit ciuitate illā: ut hr̄. iij. Re. .j.paralyp̄.. ij. Et oēs reliqui .ſ. de ppl̓o illo nolūtrecede̓: qꝛ aliqui fuerūt ibi retenti amore vxoꝝ filioꝝibidē genitoꝝ et bonoꝝ acquiſitoꝝ. m Adiuuēt. debonis ſuis ad edificatōem templi munera ad hoc oblata: etiā redeūtes vt poſſint meliꝰ redire ꝓſpere agere. Scd̓m hebreos variant̉ hic textꝰ expoſitio: hec ēlr̄a: Et omnē reliquū .ſ. de iudeis pōt aſcendere inhierl̓m ꝓpter paupertatē: qꝛ hēt expenſas via: veldebilitateꝫ quia non pōt peditare: vellet tn̄ ire ſi poſſetm Adiuuent viri de loco ſuo .i. vicini eiꝰ: etiā gentiles ꝑuidendo de expēſis vehiculo: ita p̄cepit cyrus.n Excepto qd̓ volūtarie offerūt ⁊cͣ. qꝛ multi gētilesaudientes v̓tutem dei iſrl̓ obtulerūt multa munera ad