Liber
¶ Incipit liber Eſdreprimus. ¶ Ca. I.N anno pͥmo cyri regis ꝑſarū:2ut ꝯpleret̉v̓bum dn̄iex ore hieremie ſuſcitauit dn̄sſpiritū cyri regis perſaꝝ: ettranſduxit vocē in omni regno ſuo: etiā ꝑ ſcripturā dicens: Hec dic̄ cyrꝰ rex per
ſarū: Om̄iā regͣ terre deditmihi dn̄s deꝰ celi: et ip̄e p̄cepit mihi vt edificareꝫ ei domū in hierl̓m q̄ eſt in iudeaQuis ē in vob̓ de vniuerſoppl̓o eiꝰ? Sit dn̄s illiꝰ cū eoAſcendat in hierl̓m q̄ eſt iniudea: et edificet domū deiiſrl̓: ip̄ē eſt deꝰ qui ē in hieruſalē. Et om̄es reliꝗ in cūctiſlocis vbicūqꝫ habitāt adiu̓uent eū viri de loco ſuo: argento ⁊ auro et ſubſtātia etpecoribꝰ: excepto qd̓ volū-
a ¶ In anno pͥmo cyri regis perſarū .i. anno pͥmo quo monarchiā tranſtulit ad perſas: qꝛ licꝫ regnū medoꝝ eſſet honorabilius: tn̄ caput monarchie poſuit in perſide: eo ꝙ ibipͥmo regnauerat: ⁊ qꝛ Perſe ip̄m ſublimauerāt in regnū.b ¶ Ut ꝯple. v̓bū dn̄i ex ore hieremie. Hiere. xxv. ca. Cūqꝫimpleti fue̓int. lxx. anni viſitabo ſuꝑ regeꝫbabylonis ⁊cͣ. ⁊ ſimiliter. xxix. Cū ceperītimpleri in babylonelxx. āni: viſitabo voset ſuſcitabo ſuꝑ vosv̓bum meuꝫ bonū vtreducā voſ ad locumiſtū. Dicūt aūt hebreiꝙ iſti. lxx. anni ſūt accipiendi a tꝑe deſtructiōis templi ꝑ nabuchodonoſor ⁊ fuerūtimpleti ſexto āno darij: in qͦ ꝯpletum fuittemplū. Sꝫ hoc ē falſum: qꝛ ẜm oēs hiſtoriographoſ alios fuerunt ml̓to plures āniSupponūt etiā ꝙ cyrus regnauerit tm̄. xj. annis: qui tn̄ regnauit. xxx. ẜm hiſtoriographos perſarū. Ioſephꝰ aūt dicit ꝙ iſti. lxx. anni inceperūt a deſtructiōe templi p̄dicta: et t̓minati fuerūt anno pͥmo monarchie cyri. Scd̓m v̓o expoſitores latinos iſti. lxx.anni cōiter incipiūt a deſtructiōe ciuitatis: et terminant̉ inanno pͥmo cyri: ſed qꝛ ꝯputantur ẜm chronicas: ad quā cōputationē ſequit̉ mardocheū. fuiſſe. cclix. annoꝝ qn̄ fuit exaltatuſ ab aſſuero rege vt declarabit̉ in pͥncipio libri heſtervbi ꝓprie hēt locū: iō nō intendo ſequi ꝯputatōem eoꝝ: qꝛnō vr̄ poſſibile mardocheū tādiu vixiſſe: ⁊ dato ꝙ vixiſſettn̄ tūc face̓ nō potuiſſet illa q̄ de eo ſcribunt̉ in libro heſter:qui tn̄ inter libros ſacre ſcripture canonicoſ ꝯputat̉: Ibi .n.ſcribit̉ ꝙ regebat regine domū ⁊ regis palatiū ⁊ regni negocia diſponebat. Ra. ſa. dicit ꝙ iſti. lxx. anni incipiūt a tranſmigratōe iechonie: et terminant̉ in pͥmo āno cyri: qꝛ tūc dedit licentiā ppl̓o redeūdi de captiuitate. d. ꝙ a trāſmigration vſqꝫ ad deſtructōeꝫ ciuitatis fuerūt. xviij. āni: ⁊ in̄ vſqꝫad pͥmū cyri annū. lij. qui ſimul iūcti faciūt. lxx. annos: vtpatet. Sed ꝙͣtum ad pͥmū numerū dicit manifeſte ꝯͣ textuꝫ.iiij. li. regū: vbi dr̄. xxiiij. ca. ꝙ ſedechias immediate regnauit poſt iechoniā qui alio noīe dictus ē ioachin: ⁊ fuit filiuſioachim: qͥ ſimilit̓ alio noīe dictꝰ fuit iechonias: vt pleniushr̄ matth̓. jͣ. ⁊ ibidem .ſ. iiij. Reg. xxiiij. dr̄ ꝙ tm̄ regnauit. xj.annis: et ſic ab eiꝰ numero deficiūt ſeptē anni: ꝓpter qd̓ videt̉ mihi ꝙ iſti. lxx. anni incipiūt ab octauo anno ioachimpr̄is iechonie ſiue ioachin. tūc .n. captus fuit ꝑ nabuchodonoſor: ⁊ factꝰ ſibi tributarius: et nobiles de hierl̓m obſidesducti in babylonē: inter qͦs dāniel ⁊ ſocij eius fuiſſe dicunt̉:ꝓpter qd̓ extūc incepit trāſmigratio babylonis: licꝫ magisꝯpleta fuerit tꝑe iechonie filij eiꝰ: et adhuc ꝑfectius in captiuatione ſedechie deſtructa ciuitate: ⁊ terminant̉ in qͣrto anno cyri. qd̓ ſic on̄ditur: qꝛ ioachim reguauit. xj. annis. iiij.Re. xxiiij. ⁊ ideo incipiēdo ab eiꝰ anno octauo incluſiue habent̉ de regno eiꝰ quattuor anni: ⁊ de tꝑe ſedechie decē integri: nā vndecimo anno qͣrto menſe fuit captꝰ ⁊ exoculatꝰ etductꝰ in babylonē. iiij. Re. xxv. ꝓpter qd̓ ille annus ꝯputādus eſt int̓ annos deſtructōis ciuitatis: qꝛ maior ꝑs eiꝰ fuitſub deſtructōe: aliter vnꝰ annus bis ꝯputaretur .ſ. in tꝑe ſedechie ⁊ in tꝑe deſtructōis: ⁊ ind. lij. vſqꝫ ad cyrū: qui licetpͥmo anno ſue monarchie dede e licentia ppl̓o redeūdi in
iudeam: vt hic dicit̉: tn̄ iudei ex longa māſtone in terrababylonis vxores acceperāt ⁊ ꝓlem ꝓcreauerant: ⁊ ibidem poſſeſſiones acquiſierāt: ꝓpter qd̓ ad diſpoſitiōeꝫde rebꝰ ⁊ familijs manſerāt in terra babyloniſ pͥmo anno cyri ⁊ ſcd̓o: ⁊ tertio venerūt in hierl̓m: vt dr̄ in ſcholaſtica hiſtoria: etanno ſeq̄nti poſuerūt fundamentatēpli .j. Eſdre. iij.iſti anni ſimul iūcti ſunt ſeptuaginta: qͥ Danie. ix. dicunt̉. lxx. anni deſolationiſ hierl̓mqui tūc ꝓprie fuerūt ꝯpleti: qꝛ fundato templo fecerunt iudei feſtummagnū ⁊ gaudiū.j. Eſdre. iij. cSuſcitauit dominus ſpūm cyri. i.voluntatē. IdEt tranſdu. vocein om̄i regͦ ſuo etiam ꝑ ſcripturaꝫ.qꝛ ea que ſequunt̉ de deitatis ꝯfeſſione et de redeūdi cōceſſione fecit publicari v̓bo ⁊ ſcripto. e ¶ Dec dicit cęrus. Poſitis p̄ambulis: hic ꝯn̄ter ponitur confeſſio deitatis: f ¶ Om̄ia regna terre dedit mihi dn̄s .i. multadiuina v̓tute: qꝛ eiꝰ imperiū nō ſe extendit ad oīa regnat̓re: ꝯfitet̉ tn̄ ſe hec obtinuiſſe diuina v̓tute: hoc aūt confeſſus fuit: qͥa ſibi fuit notificata Eſa. ꝓphetia. xlv. vbidr̄: Hec dicit dn̄s xp̄o meo cyro: cuiꝰ apprehendi dexteram vt ſubijciā an̄ eū genteſ ⁊ dorſa regū vertā ⁊cͣ. quemulto tꝑe fuit p̄nunciata an̄ tp̄us cyri. g ¶ Et ip̄e p̄cepit mihi vt edificarē ei domū in hierl̓m. qꝛ in eadē prophetia ſubdit̉: Ip̄e edificabit ciuitatē meā ⁊ captiuitatēmeā dimittet ⁊c̄. h ¶ Quis ē in vobis. Hic ꝯn̄ter ponitur ꝯceſſio libertatis .ſ. a ẜuitute om̄ibus qͦ voluerūtin hierl̓m redire: et hoc ē ꝙ dr̄: Quis ē in vobis de vniuerſo ppl̓o eius. ppl̓m .n. iſrael reputabat ppl̓m dei celiqꝛ in illo ppl̓o fuerat verꝰ cultus ip̄ius. i ¶ Aſcendatin hierl̓m. q. d. qͥlibet de ppl̓o illo debꝫ hoc face̓: tum exdeſiderio libertatis quā oēs appetūt: etiā bruta animalia ẜm modū ſuū: vn̄ beſtie ⁊ auicule recluſe ꝙͣtuncūqꝫhabeāt ſplendide ad comedendū: preponūt tn̄ libertatēſatietati: ſi via pateat euadēdi: tum ex volūtate cultusip̄ius deitatis qui exercēdus ē in hierl̓m: vn̄ ſubditur:k ¶ Ip̄e eſt deꝰ qui ē in hierl̓m. eſt aūt vbiqꝫ equaliterꝑ eſſentiā pn̄tiam ⁊ potentiā: ſed ꝑ ſpecialem cultū fuitin hierl̓m: qꝛ ad hoc elegit ciuitate illā: ut hr̄. iij. Re. ⁊ .j.paralyp̄. ⁊. ij. ¶ ¶ Et oēs reliqui .ſ. de ppl̓o illo qͥ nolūtrecede̓: qꝛ aliqui fuerūt ibi retenti amore vxoꝝ ⁊ filioꝝibidē genitoꝝ et bonoꝝ acquiſitoꝝ. m ¶ Adiuuēt. debonis ſuis ad edificatōem templi ꝑ munera ad hoc oblata: ⁊ etiā redeūtes vt poſſint meliꝰ redire ⁊ ꝓſpere agere. Scd̓m hebreos variant̉ hic textꝰ ⁊ expoſitio: ⁊ hec ēlr̄a: Et omnē reliquū .ſ. de iudeis qͥ nō pōt aſcendere inhierl̓m ꝓpter paupertatē: qꝛ nō hēt expenſas ꝓ via: veldebilitateꝫ quia non pōt peditare: vellet tn̄ ire ſi poſſetm ¶ Adiuuent eū viri de loco ſuo .i. vicini eiꝰ: etiā gentiles ꝑuidendo de expēſis ⁊ vehiculo: ita p̄cepit cyrus.n ¶ Excepto qd̓ volūtarie offerūt ⁊cͣ. qꝛ multi gētilesaudientes v̓tutem dei iſrl̓ obtulerūt multa munera ad