Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

vob̓ oppoſuerit interp̄tes:quoꝝ exemplaria varietasip̄a lacerata euerſa demōſtrat: nec pōt vtiqꝫ veꝝ aſſeri qd̓ diu̓ſum ē: mittite eumad euāgelia in ꝗbus multaponūtur qͣſi de veteri teſtamēto apd̓ ſeptuaginta interp̄tes hn̄tur: velut illd̓Quoniā nazareꝰ vocabit̉:et ex egypto vocaui filiummeū: Uidebūt in quēpunxerūt: multaqꝫ alia latiori oꝑi reſeruamꝰ: et q̄riteab eo vbi ſcpͥta ſunt. Cūqꝫꝓferre potuerit: vos legite his exemplaribꝰ quenuꝑ a nob̓ edita: maledicorum qͦtidie linguis ꝯfodiūtur. Sed vt ad ꝯpendiū veniā: certe quod illaturꝰ ſumequ̓iſſimū eſt. ēdidi aliquidquod hr̄ in greco: aut aliter habet̉ qͣꝫ a me v̓ſum ē.Quid interp̄teꝫ laniāt? Int̓rogēt hebreoſ: ip̄is auctorib trāſlatiōi mee īiel arrogēt u̓el derogēt fide̓m. Poͣro aliud ē ſi clau̓ſiſ qd̓ dicit̉oculis mihi voͣlūt maledice̓ imitant̉ grecorū ſtudium beniuoletiā: poſt ſeptuaginta trāſlatōes xp̄ieuāgelio coruſcāte: iudeoset hebionitas legis veterisinterp̄tes: aquilā videlicꝫ

ſymmachū theodotionē curioſe legūt: et origēislaborē in exaplois eccleſijsdedicar̄t. Quāto magis latini grati eſſe deberēt: exultantē cernerēt greciā a ſealiꝗd mutuari? Primū .n.magnoꝝ ſumptuū eſt infinite difficultatiſ exēplariapoſſe hr̄e oīa: dein̄ etiā quihūerint et hebrei ſermonisignari ſunt: magis errabūt:ignorātes ꝗs ē multis veriꝰdixerit. Qd̓ etiā ſapientiſſimo cuidā nuꝑ apd̓ grecosaccidit: vt interdū ſcriptureſenſū relinquēſ: vniuſcuiuſlibet interp̄tis ſeq̄ret̉ errorē.Nos autē hebree lingueſaltē paruā habemꝰ ſcīam: latinꝰ nob̓ vtcunqꝫ ſermonon deeſt: de alijs magispoſſumꝰ iudicare: ea ip̄iintelligimꝰ in nr̄a linguamere. Itaqꝫ licꝫ hydra ſibilet: victorqꝫ ſynon incēdiaiactet: nunqͣꝫ meuꝫ iuuantexp̄o ſilebit eloquiū: etiā p̄ciſa lingua balbutiet. Legāt volūt: qui nolūt: abijciāt.Euentilēt apices: lr̄as calumnient̉. Magis vr̄a charitate ꝓuocabor ad ſtudiumqͣꝫ illorū detractiōe et odiodeterrebor. Explicit prefatio.

z Sūt ꝓcul abijciēda .i. repellēda ꝑuipēdēda. a Qm̄nazareꝰ. et ceteras aucͣtes hic ponunt̉ inuenies.. in illologo .ſ. Deſiderij mei ⁊cͣ. an̄ mediū. b Sꝫ vt ad ꝯpendiūveniā .i. breuit̓ eos ꝯfutem. vide in opuſculo vocabulis biblie qualit̓ exponit̉ ꝯpendiū. c Qd̓ illaturꝰ ſum .i. dicturus vel ꝯcluſuruſ:inferre dr̄ ꝯcludere.o Equiſſimū eſt .i.iuſtiſſimū: qꝛ neminiderogat̉: plene v̓itaſindagat̉ .ſ. inquirēdoAut ego e Edidii. dixi: f Aliqͥd. intrāſlatiōe mea: )gQd̓ non hr̄ in greco.ẜm. lxx. h Aut alit̓hr̄ ꝙͣ a me v̓ſum eſt.ſi nihil mutaui. IjQuid int̓pretem laniant. detrahēdo. lTrāſlatōi mee. ſi aūtaliqͥd addidi: k Int̓rogēt hebreos. vtrūbn̄ addidi: ſic inqͥſita v̓itate m Uel arrogēt .i. attribuanto Fidē .i. credulita ip̄i lectōes mee trāſlatiōi: ſi .ſ. fidelit̓ trāſtuli: n Uel derogent .i. detrahāt ſi infidelit̓: ſed certe ſo tranſlatiōem vituperāt: ſꝫ etiā meip̄mmaledictiſ impugnāt hoc eſt qd̓ ſequit̉:p Porro .i. certe.q Aliud ē. in ip̄ioffendūt. r Si.qꝛ: t Uolūt mihimaledice̓ .i. malaſona mea dice̓ qui laboraui ꝑ̓ cōi vtilitate. s Clauẜ oculis qd̓ dr̄. in vulgaiuerbio .i. non habitoreſpc̄ū ad v̓itatē quaꝫdocui: vel ad bn̄ficia eis exhibui .ſ. trāſferendo tot libros. LvIudeos. natōe. IxEt hebionitaſ. ſectefeſſionē. Hebionite fuerūt he̓tici de quibꝰ dicit euſebiꝰ in. iiij. li. eccl̓iaſtice hiſtorie: Hebioneos demō decepit: interp̄tant̉ pauꝑes. vere.n. pauꝑes ſūt egeni in ſcīa glorie xp̄i: qm̄quidē eum ſolūhoīem putāt: ꝑfectū vite ac v̓tutis viꝝ iuſtū effectū: ꝯmuni etiā natiuitate ex viro femina ꝓcreatū: cuſtodiendā v̓ocēſent legis obẜuantiā: nec ſuffice̓ ad ſalutē xp̄i eſtimāt fidē⁊cͣ. Iſid̓. in. viij. etymol̓. vbi agit de he̓ſibus xp̄ianoꝝ poniteandē ſnīam .. in ꝓlogo ſuꝑ ioſue vltra mediū inueniēs ſatis de origene: aqͥla ſymmacho theodotione: vbi exponit̉qd̓ dr̄. y Et ori. laborē ⁊cͣ. excetra ſerpēs quida dedic̄ Iſid̓ .xij. etymol̓. Hydra draco ē ml̓toꝝ capitu: qͣlis fuitī lerna palude ꝓuīcie archadie: hec latine excetra dr̄: vnoceſo t̓a capita excreſcebāt: ſed hoc fabuloſum ē: ꝯſtat hy

dr̄am locū fuiſſe euomētē aqͣs vaſtātes ciuitatē vicinā:in vno meatu clauſo ml̓ti erumpebāt: qd̓ hercules videns loca ip̄a exuſſit: ſic aque clauſit meatꝰ: hydraab aqͣ dicta ē: hydor grece aqͣ latine: et inde dr̄ hydra .ſ.ſerpēs aqͣticus. Ouidiꝰ metamorphoſeos. ix. loquit̉ dehydra dicēs: Uulneribꝰ fecūda ſuiſerat illa: nec vllū:De cōmitū numero caput ē impune reciſuꝫ: Quingemino ceruix herede valētior eēt.Idē in eodē: Necprofuit hydre creſcere damnū geminaſqꝫ reſumer̄vires. Et noͣ inaliqͥbus libriſ ſcribit̉ Excedra d: tunc etymologizat̉ qͣſi excelſa hydra: in aliquibusſcribit̉ per t: iuxtaetymologiā Iſid̓. tunc dr̄ excetra:qͣſi exceſo tria: etiſta lr̄a ꝯmuniorē: hꝫ mediaꝫ ſyllabā naturalit̓ductaꝫ: excetre atcōꝑat emulū ſuūꝓpter detractōisſibilū: qꝛ alijſ infundit emulatōisvenenū. a Synon. quidā fuitditor cuiꝰ inſidijscapta fuit troiadeſtructa: cumgreci. x. ānos ciuitatē obſediſſent caꝑe valentes: equū ligneuꝫimmēſe ſtature fecerunt: armatismilitibꝰ impleuerūt: ſynon ve̓ofingens ſe timoremortiſ de grecoꝝcaſtriſ effugiſſe: aſſecuratus a troianis: ſi ſecreta eispāderet danaoꝝ: mētitus ē eis illū equū in honore palladis fuiſſe factū: tāte eēt magnitudiniſ: ne poſſetintrare potas ciuitatis: qꝛ ſi intraret: nunꝙͣ ciuitas capipoſſet: cuiꝰ v̓bis ſeducti: portas freger̄t: ita equū introduxer̄t: ſynon aūt illa nocte dormirēt troiani: aꝑuithoſtiola eqͥ: īcluſi militeſ exier̄t ciuitatē ceper̄t: ſic̄ in liº v̓gilij eneidos pleniꝰ recitat̉: dr̄: z Uictōqꝫ.cui ꝯꝑat emulū ſuū detractōis incēdia iaciētē. b Euetilēt apices .i. lr̄as: euētilare dr̄ ad uentū diſꝑge̓: ꝓujce: exquire̓: excutē: inueſtigare: diſcute̓: in iſtis duabꝰ ſignificatōibꝰ pōt accipi: lꝫ in oībꝰ bn̄ poſſet expōi. Lr̄ascalūnient̉. falſo criminēt̉: calūniator .n. dr̄ falſi crimiſ accuſato. cet̓a plana ſt̓. Explic̄ qͣliſcūqꝫ expō iſtiꝰ ꝓlogi.