Prologus.
¶ Incipit p̄ſatio beati hieronimi preſbyteri in libruꝫeſdre.Trum difficilius ſit facereqd̓ poſcitꝭ: annegaͣe: necdūſtatui. Nā vobis aliꝗd imperātibus abnuere ſententie eſt: ⁊ magnitudo one̓is impoſiti ita ceruices premit vt an̄ ſub faſceruendū ſit qͣꝫ leuādū. Accedunt ad hoc inuidorū ſtudia: ꝗ om̄e qd̓ ſcribimꝰ rep̄hēdendū putāt. Et interdūꝯͣ ſe ꝯſcientia repugnāte publice lacerāt que occulte legunt: intantū vt clamare cōpellar ⁊ dicere: Dn̄e liberaaīam meā a labijs iniꝗs: eta lingua doloſa. Tertiⁱ annus ē ꝙ ſemꝑ ſcribitis atqꝫreſcribitis vt eſdre libruꝫ etheſter vob̓ de hebreo tranſferā: qu̓aſi nō habeatis greca ēt latina volumīa: aut ꝗcquid illud ē qd̓ a̓ nob̓ vertit̉non ſtatim ab oībus ꝯſpuendū ſit. Fruſtra autē: vt ait
ꝗdā: niti neqꝫ aliud fatigando niſi odiū querere: extreme demētie eſt. Itaqꝫ obſecro vos mi domnon ⁊ rogatiane chariſſimi: vt pͥuata lectiōe cōtenti: libros nōefferatis ī publicū: nec faſtidioͦſis cibos ingeratis: vitetiſqꝫ eorū ſuperciliū: qui iudicare tm̄ de alijs: ⁊ ip̄i facere nihil nouerūt. Siꝗ autēfratrū ſunt quibuſ nr̄a nondilplicēt: his tribuatis exēplar: āmonentes vt hebreanomina quorū grandis inhoc volumine copia eſt: diſtincte et ꝑ interualla trāſcribant. Nihil .n. ꝓderit emēdaſſe librū: niſi emēdatio librariorū diligentia ꝯſeruet̉Nec quēqͣꝫ moueat: ꝙ vnꝰa nob̓ liber ēditus ē: nec apocryphorū tertij et qͣrti libri ſomnijs delectet̉: quia ⁊apd̓ hebreos eſdre neemieqꝫ ſermōes in vnū volumēcoartant̉: et qͥ non habēturapud illoſ: nec de vigintiqͣttuor ſenibꝰ ſunt ꝓcul abijcienda. Siꝗs āt ſeptuaginta
I Incipit ꝓlogus in libꝝ Eſdre.Trum difficilius ſit facere qd̓ poſcitis.Iſte ꝓlogus ſcribit̉ in librū eſdre: qͥ vnicus liber ē ſicut pn̄s ꝓlogus manifeſtatqꝛ apud hebreos eſdre neemieqꝫ ẜmōesinvno volumīe coartant̉: tertius .n.⁊ qͣrtus liber ab ipſo hiero. int̓ apocrypha ꝯputaturOrdinat̉ autē iſteliber immediatepoſt paralypomenon ſic̄ ait hiero.in libro de hebracis qōnibus: eo ꝙideꝫ ſit finis ꝑalypomenon et pͥncipiū huiꝰ libri. hiſtoria aūt thobiep̄ceſſit hiſtoriamiſtiꝰ libri: vn̄ ⁊ quidam thobiā anteeſdrā ordināt. Alloquit̉ aūt hiero.ī iſto ꝓlogo dommonē et Rogatianuꝫ ep̄os: ad quorum rogatōem librū iſtū d̓ hebreotrāſtulit in latinūEt pͥmo aſſignatduo retrahentiaip̄m ne tranſferatlibꝝ iſtū .ſ. operisdifficultatē: q̄ tangitur in principioꝓlogi: ⁊ inuidoꝝdetractiōem: quetāgit̉ ibi Accedūtad hoc ⁊cͣ. 2º pōitduo ip̄m mouentia ad tranſferendū .ſ. inſtantē iſtorum ep̄oꝝ petitionē: ⁊ trāſlationis ſue neceſſitatē: qꝛ trāſlatio antiqͣ corrupta erat ⁊ diminuta: pͥmū notat ibi: Tertiꝰ annꝰ ⁊cͣ.2ᵐ ibi: Siquis aūt. lxx. nobis oppoſuerit ⁊cͣ. tertio inuehitur ꝯͣ emuloſ: ⁊ hoc duplicit̓: pͥmo qꝛ impugnat agnitam v̓itatē: 2º qꝛ ꝑ viciū ingratitudinis bn̄ficioꝝ impugnant auctorē: pͥmū ibi: Quid interpretē laniāt: 2ᵐ ibi:Porro aliud ē ſi clauſis qd̓ dr̄ oculis mihi volūt maledice̓. Quarto ⁊ vltimo dic̄ ꝙ charitate ip̄oꝝ ad ſtudiūꝓuocatus: nō omittet bonū cōe ꝓpter detractōeꝫ odiūvel timorē: ibi Itaqꝫ licꝫ excedra vel exthetra ſibilet ⁊cͣ.His viſis ad obſcuritates accedamꝰ. b ¶ Necdum ſtatui .i. nondū cenſui vl̓ iudicaui: nā ſtatuo ſtatuis dr̄ cenſere: edificare: fabricare: ordinare: cōſtruere: pone̓: Nond ¶ Snie ē .i. ſentētialit̓ fixū in corde meo: modus ē loquendi tractꝰ a iudicijs: vbi ratū ⁊ fixū eſt qd̓ ꝑ ſentētiādiffinit̉. c ¶ Abnue .i. recuſare vl̓ refutare. q. d. nō eſtfixū in corde meo ꝯtraire vr̄o imꝑio. In modernioribꝰaūt biblijs legit̉: Nā vobis aliquid imꝑantibꝰ annuereſentētie ē. ⁊ in ſentētia in idē redit. e ¶ Sub faſce .i. ſb̓onere: ⁊ declinat̉ hic faſcis: vn̄ faſciculus diminutiuū.
f ¶ De hebreo tranſferā. in latinū: ml̓ti .n. tranſlatōem. lxx.de greco tranſtulerūt in latinū. g ¶ Quaſi nō hēatis greca volumina .i. trāſlationē. lxx. in greco editā. h ¶ Et latina. volumina trāſlata de tranſlatōe. lxx. aut qͣſi: l ¶ Nonſtatim. poſtꝙͣ venerit ad noticiā emuloꝝ: k ¶ Illud ꝯſpuendū ſit .i. ab emulisꝯtēnendū. i ¶ Quicqͥd ē .i. ꝙͣtecūqꝫ vtilitatis eſt: l ¶ Quoda nobiſ v̓tit̉ .i. trāſfert̉m ¶ Niti .i. laborāe.n ¶ Extreme .i. maxime. o ¶ Faſtidioſiſ..i. ſuꝑbis: tedioſis: faſtidio plenis. faſtidiū.n. dr̄ ſuꝑbia vel tedium: a faſtidio faſtidiſqd̓ eſt horrere: ſperne̓tede̓. p ¶ Suꝑciliūi. ſuꝑbiam que notat̉in ſuꝑcilio ꝑ extollentiā oculoꝝ: vn̄ Eccl̓..xxiij. b. Extollentiaꝫoculoꝝ meoꝝ ne dederis mihi. idē. xxvj.b. Fornicatio mulie̓isin extollētia oculorūeiꝰ: ⁊ in palpebris illiꝰagnoſcct̉. q ¶ Fr̄m.latinoꝝ. r ¶ Diſtincte. ut unū diſtinguat̉ab alio. s ¶ Et ꝑ interualla .i. ꝑ ſpaciuꝫ:vt ſit bonū ſpaciū int̓ea. t ¶ Librarioꝝ .i.ſcriptoꝝ qͥ libros ſcribūt: ⁊ ſic̄ dic̄ Iſido. in.vj. etymolo. librarijijdē ⁊ antiqͣrij vocantur: ſed librarij ſūt qͥ⁊ noua ſcribebant etvetera: antiqͣrij qͥ tm̄modo vete̓a: vn̄ ⁊ nōmen ſumpſer̄t. Iteꝫ librarij dicunt̉ vēditores libroꝝ: qͥ grece bibliopole dicunt̉: a biblios qd̓ ē liber ⁊ pole qd̓ ē vende̓: ⁊ declinat̉: h̓ ⁊ hec bibliopola. v ¶ Editꝰ .i. ꝯpoſitꝰ: ab edo disqd̓ ml̓ta ſignificat: q̄ hn̄tur ꝑ hoſ v̓ſuſ: Emitto: pario: ꝓduco: vl̓ māifeſto: Expono: cōdo: appono: ꝓfero: dico: Uerbanouē nūo lectort̓ denotat edo. x ¶ Nec apocryphoꝝ. qͥdſit apocryphū ⁊ qͦt mōis dicat̉ inuenies. sͣ. in pͥnciº ꝓlogi ſuper ioſue. ꝑ hoc āt ꝙ apocryphoꝝ ſomnijs dic̄ vr̄ ꝙ hiero.t̓tiū ⁊ qͣrtū libꝝ eſdre nō trāſtulit: vn̄ ⁊ antiq̄ biblie nō hn̄teoſ: Eſdre pͥmꝰⁱ liber ē: Et fec̄ ioſiaſ ⁊cͣ. qͥ cōiter ſcribit̉ in modernis biblijs: ſcd̓s incipit: Liber eſdre ꝓphete ⁊cͣ. ⁊ ille breuiſſimꝰ eſt ⁊ qͣſi in vno folio ſcriptꝰ: ⁊ forte ꝓpt̓ hoc nō fecerat hiero. de eo mētionē. t̓tiꝰ incipit: Anno. xxx. captiuitatꝭerāt in babylone ⁊cͣ. vbi enūat viſiones qͣſi ꝑ ſomnia ſibi factas. qͣrtꝰ incipit: Ecce loq̄re in aures plebis mee ẜmones ꝓph̓ie qͦs miſero in os tuū ⁊cͣ. vbi ml̓ta p̄dicit affutura: ⁊ iſteliber ſatis breuis ē: de his duobꝰ vltimis fit h̓ mētio: ꝑ hocaūt ꝙ dic̄ ſomnijs vr̄ nō approbare q̄ in his ſcribunt̉ ⁊ qͦ .ſ.ſic apocrypha. y ¶ Nō hn̄tur ⁊cͣ. de. xxiiij. ſenioribꝰ .i. dexxiiij. libris qͥ ſunt apd̓ hebr̄. in canone ſcpͥturaꝝ: qͥ ſignant̉ꝑ. xxiiij. ſeniores: apoc̄. iiij. ſicut. sͣ. dc̄m ē in ꝓlogo gali
U