Prologus

nō in rebus ſint: ſed cuꝫ auctore mutent̉. Ceteꝝ memini editionē ſeptuaginta trāſlatorū olim de greco emēdatam tribuiſſe me noſtrisnec inimicū debe̓ exiſtimari eoruꝫ quos in conu̓entufratrū ſemꝑ ediſſero. Et qd̓nūc dabreiamin .i. v̓ba dierum interp̄tatus ſum: iccirco feci: vt ine̓xtricabiles moras ⁊ ſilūam nominū q̄ ſcriptorū cōfuſa ſunt vicio: ſen

ſuumqꝫ barbariem aꝑtius⁊ ꝑ verſuum cola digererē:mihimetip̄i ⁊ meis iuxͣ hiſmeniū canens: ſi aures ſurde ſunt ceterorū.¶ Item alius prologus.Uſebius hieronimuſ: domnioni et rogatianoſuis in xp̄o ieſuſalutem. Quomō grecorūhiſtoriaſ magis intelliguntqui athenas viderint: et ter

s ¶ Qd̓ in me reprobāt .i. qd̓ in ſcpͥtis meis vituꝑant.t ¶ Quaſi v̓tus ⁊ vi. nō in rebꝰ ſint ſed cum aucto. mutentur .i. qͣſi diuerſitas auctoꝝ faciat editōem p̄cioſamvel vicioſam: ⁊ nō potius p̄ciū vel viciū ip̄arum rerū.v ¶ Editionē. lxx .i. tranſlatōem. lxx. correctā x ¶ Noſtris .i. latinis.y ¶ Nec inimicūdebe̓ exiſtimari..i. reputari ſuperme puto: 3 ¶ Eorum .ſ. trāſlatōeꝫ:a ¶ Quos ediſſero .i. expono velcōfirmo ꝑ hebraicam veritatemb ¶ In cōuentu..i. in cōgregatiōeꝫc ¶ Fratrū .i. fidelium latinoꝝ: vn̄patet ꝙ non inuideo nec detrahoipſis. d ¶ Inextricabiles moras.i. lōgas ſentētiase ¶ Siluaꝫ .i. ꝯfuſionem multā: ſicut arbores cōfuſe ſunt in ſilua: ita ꝙ aremotis vix vna diſcerni pōt ab alia. f ¶ Senſuumqꝫbarbariē. hoc dicit: quia editio ſeptuaginta ita confuſaerat ⁊ cōrupta ꝙ videbat̉ eē barbara: ⁊ barbaraſ ⁊ ignotas habere dictionū ſignificatiōes. ¶ Digererem .i. exponerem vel ordinatim diſtinguerem Per cola. .i. ꝑ membra ⁊ diſtinctiōes Uerſuū. colum dr̄ a colon: qd̓ eſt mēbrum. eſt aūt colum pūctata ꝓlatio alicuius oratiōis ꝑmaiores deciſiones ⁊ per clauſulas quaſdā cōſtantes exduabus dictōibus vel pluribus: vt hic: Nō me fraudabis: nō ledes: nō ſpoliabis. vn̄ colum interp̄tatur p̄ciſusſenſus vel longa ſentētia. In ꝓlogo ſuꝑ Eſaiam pleniinuenies de colo comate ⁊ ꝑiodo. ¶ Iuxta hiſmenium.quidā fuit philoſophus qͥ dicebat: ſi noluerint me alijaudire: tn̄ canam mihimetipſi. Quidā dicūt hiſmeniūeſſe fluuiū iuxta quem orgia bachi celebrātur cū clamore: quibuſdā .ſ. clamantibus: alijs ſilentibꝰ et clamantesderidentibꝰ: ⁊ eſt ſenſus: ¶ Si aures ceteroꝝ ſurde ſint..i. ſi ceteri tranſlatiōem meam cōtemnāt ⁊ eā audire noluerint: tn̄ ego canam .i. trāſferā ¶ Mihimetip̄i ⁊ meis.amicis ¶ Iuxta hiſmeniū .i. ſicut faciebat hiſmeniꝰ ph̓sUel iuxta hiſmeniū .i. ſicut illi qͥ celebrabāt orgia iuxtafluuiū illum: nō dimittebant ꝓpter aſtātes qui eos deridebant. orgia orgioꝝ dicebant̉ ſacrificia bachi: ab orgeqd̓ eſt cultura: qꝛ ad culturā anime credebant̉ pertinerevel dicunt̉ ab orge qd̓ eſt ira: quia in ſacrificijs bachi frequenter mouenbant̉ ad iram. Item or dicit̉ bonum: geterra: vn̄ dicunt̉ orgia in quibꝰ multū vini ⁊ annone exponebantur.¶ Explicit qualiſcunqꝫ explanatio iſtius ꝓlogi. Credoꝙ iſte ꝓlogus immediate poſt ſequentē ſcribi debeat: ſꝫvicio ſcriptoꝝ in pluribꝰ biblijs vnꝰ ab altero ſeꝑatur.¶ Incipit expoſitio alterius ꝓlogi.Aius tn̄ aliquid de nomine iſtoꝝ libroꝝ⁊ ordine ꝑſtringamus. Notand̓ ꝙ dabreiamin hebraice: palypomenon grece: v̓badierū dicimꝰ latine: vn̄ ⁊ a Hiero. in ꝓlogo ſuꝑ Regum dabreiamin chronicus .i.temꝑaneus appellat̉: quia cōtinet quedā geſta temporū

ab adam vſqꝫ ad captiuitatem babylonicā ſub ſedechia factam: in quā terminat̉ vltimus liber Regū: ſicut et ſecūdusParalypo. ⁊ quia libri palypomenon cōmunicant in materia cuꝫ libris Regū: ⁊ qm̄ in his ſupplent̉ que minꝰ ibi dicūtur: ideo poſt libros Regū immediate ſequunt̉. Sed cū in libris Reguꝫ agatur devtroqꝫ regno .i. iuda⁊ iſrael: in ꝑalypomenon tm̄ de regibus iuda agitur: preponunt̉aūt libris eſdre: quiafinis ſecūdi paralypomenō idem eſt cuꝫ pͥncipio eſdre. ¶ Quisſcripſerit dabreiaminignorat̉: vnde int̓ apocrypha deberet ſic̄ patet ſupra cōputari: tn̄int̓ agiographa cōputatur: ſicut patet. sͣ. inpͥncipio ꝓlogi Ioſue.Deriuatiōem ꝑalypomenon inuenies. sͣ. inepl̓a ad Paulinuꝫ in.viij capl̓o. Iteꝫ notaꝙ Hieronymus dabreiamin correxit ⁊ trāſtulit. pͥmo enimcorrexit ſeptuaginta: poſtmodū nouam editōem fecit ad petitionem Chromacij pape de hebreo tranſferens in latinū:⁊ quia correctio p̄ceſſit tranſlatiōem: ideo ꝓlogum qui correctioni preponit̉ anteponendū reor: ſcilicet Euſebiꝰ Hieronymus ⁊cͣ. qui in ſeptem ꝑticulas diuidi poteſt ad preſens:pͥmo enim captat beniuolentiā preponēs amicabileꝫ ſalutationem dicens: Euſebius ⁊cͣ. ſecūdo ſubdit modum quo ſacre ſcripture didicit veritatē: didicit enim laborioſe diuerſaloca peragrādo: quod notat̉ cum dicitur/ Quoniā grecorū⁊cͣ. Item didicit humiliter: nō de ſe p̄ſumendo: quod notatur cum dicit̉: Fateor enim ⁊cͣ. Item didicit ordinate: peritiorem doctorem eligēdo: quod notatur cuꝫ dicitur: Deniqꝫcū a me ⁊cͣ tertio innuit ꝙ neceſſaria ē ſua correctio: ſcilicetpropter grecorū ⁊ latinorū codicum falſitatem: quod notatur ibi: Libere enim loquor ⁊cͣ. quod tamen nō attribuit vicio ſeptuaginta interp̄tum: ſed culpe ſcriptorū. quarto oſtēdit cum apud hebreos liber paralypomenō vnus ſit: cur apud nos recepit ſectionem: ibi Hoc pͥmum ſciendū ⁊cͣ. quinto excitat lectoris attentionē: ⁊ hoc propter duo: ſcilicꝫ propter difficultatem: ⁊ vtilitatem. difficultatem inſinuat cumdicit: Illud etiam attendendū ⁊cͣ. vtilitatem indicat cuꝫ dicit: Ad extremū ꝙ om̄is eruditio ⁊cͣ. ſexto dicit ꝙ ꝙͣuis nōambigat aliquibus diſpliciturā: domnionis tn̄ ⁊ rogatianioratōibus adiutus fecit iſtam correctionem: ibi Orationuꝫitaqꝫ veſtraruꝫ de cuius veritate ne forte aliquis dubitaretvltimo docet vitare dubitatōis occaſionem: ⁊ hoc duplicit̓pͥmo cum alijs cōferendo: ibi Siquis in hac interp̄tatione⁊cͣ. ſecūdo aſterici ⁊ obeli officiū attendendo: ibi Ubicunqꝫergo aſtericos ⁊cͣ. littera ſatis plana eſt: vn̄ leuit̓ pertrāſibo.Euſebius Hieronymus. binomius erat ſicut patet hoc inepiſtola quā ipſe fecit de clerici vita vel monachi: que ſic incipit: Euſebius hieronymꝰ Octeano ſuo ſalutem. Oommoni ⁊ rogatiano ſuis. amicis: In chriſto ieſu ſalutē. ſequitur:Athenas. ciuitatem grecie: et dicunt̉ athene: qͣſi litorales:vel ab acta quod eſt litus: qꝛ in litore erāt poſite. vel dicuntur athene: quaſi immortales ꝓpter ſtudiū quod ibi viguitquia immortalis ē ſapiētia: ab a qd̓ eſt ſine: et thanatos qd̓eſt mors. Et tertiuꝫ virgilij. eneydos. A troade. regione:de qua dicit Iſido. xiiij. etymolo. Eſt regio troadis ſuperieathie: a meridiano vicina eſt lycao

P 1