I
ueniale v̓o minime Contra hoc eſt. qꝛ cum veniale peccatū a deo puniatur ⁊ deo diſpliceataliquo modo offenſiuū eſt dei. ergo ſi tanta ēoffenſa quantus is qui offenditur cum per veniale peccatū offenditur deus qui eſt infinitusuidetur ꝙ reatus peccati uenialis debeat reputari infinitus ſicut ⁊ mortalis. ergo ſicut permortale peccatū meretur homo puniri īfiniteita ⁊ per ueniale. ¶ Sed contra. Hugo de ſācto victore. Ueniale peccatū eſt illud cui ẜm ſedebetur pena tranſitoria. ergo reatus uenialispeccati ſolūmodo eſt pena tēporalis. ¶ Iteꝫpena eterna eſt mors ſecunda. ſed nulli debetur mors ſecunda niſi propter primā que eſtper ſeparationē anime ad deū. ſi ergo uenialea deo non ſeparat ſicut ſupra oſtenſum fuit.ergo non obligat ad penam eternaꝫ. ¶ Itemſi ueniale facit hominē dignuꝫ pena eterna ledit hominē uſqꝫ ad mortē. ſed quod eſt huimodi debet dici mortale. ergo ueniale peccatūeſt mortabe. ¶ Item ſi teniale peccatū obligat ad eterna penā cum omne eternū careatfine. ⁊ quod caret fine caret remiſſiōe ⁊ ueniapeccatū ueniale dicit oppoſitū ad remiſſioneꝫ⁊ ueniā. ſed quod eſt huiuſmodi non eſt ueniale. ergo peccatū ueniale non eſt ueniale.Item ſi ueniale facit dignū pena eterna ⁊ grafacit homineꝫ dignū vita eterna cum venialepeccatum ⁊ gratia ſimul ſint in eodem. ſimuleſt homo dignus uita eterna ⁊ pena eterna.ergo ſi fit ei retributio ẜ ꝙ meruit ſimul poſſet eſſe in eterna beatitudine ⁊ in eterna penaquo nihil magis impoſſibile. ¶ ℟. Ad predictoꝝ intelligētiā eſt notandū ꝙ ſicut fides nr̄adicit peccato mortali debetur pena eterna. ꝙͣre autē peccato mortali debeatur pena eternamultiplex cōſueuit aſſignari ratio. ad preſensautem ſufficiat una. quia iſta queſtio alibi habet locū .ſ. in quarto vbi queritur de eternitate pene infernalis. precipua enim inter rōneseſt quare debetur peccato mortali pena eterna. quia duꝫ homo peccat mortalr̄ ſeparat ſeauita gratie. ⁊ ſubiicit ſe perpetue impotētieexeundi de culpa quantū eſt de ſe. nemo enimpoteſt a culpa mortali reſurgere niſi ꝑ recreationē ⁊ infuſioneꝫ noue gratie ⁊ noue uite. etꝓpterea rōne iſtius impotentie peccato mortali ānexa eſt obligatio ad eternitatē pene. hecauteꝫ pena eterna et ſi omni peccato mortali
debeatur. non tamen omni perſoluitur. quiaquāuis mortale peccatū reddat hominē impotentē ad reſurgendum per ſeipſuꝫ. ꝯtingit tn̄hominē releuari per diuinū auxiliū. Debeturergo peccato mortali pena eterna. quia ſeꝑathominē a uita. perſoluitur autem pena eternain eo qd̓ tenet hominē in eternū ſeparatū a uita. quia ergo ueniale peccatū nō ſeparat hoīeꝫa uita. quia non excludit grām. nec tenet hominē in eternū ſeparatū a uita. hinc eſt ꝙ pecatu ueniale nec de ſe obligat ad penā eternānec ei ẜm ſe redditur pena eterna. quia veropeccatū ueniale ꝯiungi habet ei quod ſeꝑat auita ⁊ etiam ei quod tenet ſeparatū a vita. hīceſt ꝙ rōne adiuncti pena eterna debetur ⁊ pena eterna perſoluitur. vnde ſi aliquis decedatcum mortali ſimul ⁊ cum ueniali eternalr̄ proutroqꝫ puniretur. Et ratio huius eſt. quia nullū peccatū deleri poteſt abſqꝫ gr̄a. ⁊ ꝙͣdiu durat culpa debet durare pena. et ideo cum uenialis culpa duret cū mortali in infinituꝫ rōneꝯiunctionis cum illa in infinitum punitur. nihilominus tn̄ ei quantū eſt de ſe debetur penatēporalis cum ſimul poſſit ſtare cum gratia. ⁊propterea ueniale nominatur ut in hoc diſtinguatur a genere peccati mortalis. quia mortale aufert principiū uite ⁊ uenie .ſ. ip̄am grāꝫ.ueniale aūt quantū ē de ſe non aufert īmo ſimul cum illa manet. Concedēde ſunt ergo rationes oftēdentes ꝙ ueniali peccato nō debetur pena eterna ẜm ſe. ¶ Ad illud quod obr̄ꝙ pena ſatiſfactoria pro ueniali ⁊ mortali eſtꝓportionabilis. dici poteſt ꝙ rō illa nō ꝯcludit ꝙ debeatur ueniali pena eterna niſi prouteſt ꝯiunctū mortali. ꝓpterea ratio illa non cōgit. qꝛ ſicut in opponendo dictū ē in infuſionegratie pena mortalis peccati ꝯmutatur in tēporalē. pena uero uenialis peccati non ꝯmutatur in tēporalē. Et ſi tu queras vnde hoc cummiſericordia dei debeat eē ordinata? qd̓ ꝙ qꝛobligatio ad penā eternā non pōt ſimul ſtarecum gratia. neceſſario per infuſionē gratie fiabſolutio pene eterne. ſed gr̄a bene ſtat cumpena tp̄ali. et ideo nō opꝫ per infuſionem gr̄etꝑalē in momētaneā ꝯmutari. ¶ Ad illud qd̓obr̄ de eo qͥ decedit cū ueniali ⁊ mortali dd̓ ꝙtalis pena tā ꝓ ueniali qͣꝫ ꝓ mortali punit̉ ſꝫhoc n̄ ē rōe uēial̓ prīcipalr̄ ſꝫ rōe uēial̓ adiūctiNecualꝫ qd̓ obuc̄ ꝙ mortale punit̉ ī ſe ꝙͣꝫtuꝫ