dei ſiue ꝯtēptuꝫ. ¶ Ad illd̓ quod obiicitur ꝙmotꝰ ſeparat a termino a quo. qd̓ ꝙ ueꝝ ē deillo motu proprie qui concernit duos termīosvnum a quo incipit ⁊ alteꝝ in quē tendit. nonſic eſt in actu venialis peccati. anima enim cūpeccat uenialr̄ non mouetur a deo in creaturāſed magis afficitur ꝯͣ ip̄am creaturam. vnde ⁊ueniale peccatū potius eſt affectus ſiue actꝰ ꝙͣmotus. ¶ Ad illud quod obr̄ ꝙ amor uenialis peccati eſt amor fruitionis. dd̓ ꝙ falſuꝫ eſtẜm ꝙ frui accipitur ꝓprie .ſ. quieſcere in aliquo ad finē ultimū. ſic .n. frui eſt ꝑ mortale nōper ueniale. Si ergo querat utruꝫ ſit uſus uelfruitio: dd̓ ꝙ nec ē uſus nec fruitio ſꝫ abuſusniſi forte uſus dicatur large omnis amor quoqͥs amat aliqͥd non quie ſcēs in illo ſed referatad aliud actu uel habitu. ſiue referat recte ſiueminus recte. Et ꝙ illud oporteat dicere manifeſtū eſt. cū enim aliquis diligit aliquā creaturā referens ad aliud nō tn̄ ad illud quod dꝫamore illo peccat. nec tamen illud eſt fruitionec vſus ꝓprie dictus ſed magis ꝓprie dꝫ diciabuſus. Un̄ aug. cū dicit. oīs qͥ amat aliqͥd autamat utens aut fruens. accipit large uſum etfruitione. vſum ꝓ omni amore relato ſiue recte ſiue ſtatuat ibi finem prīcipalē ſiue nō. Etſic ī diuiſione illa ꝯprehenditur amor uenialispeccati. niſi forte qͥs uelit dicere ꝙ augꝰ. loctur ibi de amore ordīato. Et ſic patēt oīa.Ecundo queritur utrū ueniale ꝯueniat cū mortali ī reatu pene eterne:Et ꝙ ſic uidetur. Pena aſſumptaxmortali ē ꝓportionabilis pene aſſumpte ꝓ ueniali ⁊ quantū ad acerbitatē ⁊ quantū ad durationē. ergo ſi pene arbitrarie penſantur ẜ magnitudine reatus peccati. videt̉ ꝙ reatꝰ venialis mortalis ſint ⁊ utroqꝫ mō ꝓpotiōabiles. ſꝫpena eterna nō eſt ꝓportionabilis niſi eterne.ſi ergo unū obligat ad penā eternā uidetur ꝙ⁊ reliquū. Si dicas ꝙ per grāꝫ mortale fit veniale ⁊ ꝯmutatur pena eterna in tꝑ̄alem. Obr̄turc. qꝛ cū ueniale ſimilr̄ remittatur ꝑ grām ſimiẜicordia dei eſt ordinata ſicut eterna ꝯmutat tꝑ̄alem deberet ꝯmutare in inſtantaneā. ꝙſi non facit uidetur ꝙ illa rō nulla ſit. ¶ Iteꝫeſto ꝙ aliquis decedat cū mortali ⁊ ueniali etꝙ de neutro fuerit in hac uita punitꝰ. ſi ergopeccatū non remanet impunitū. ergo ꝓ utroqꝫ punitur iſte. ſed n̄ niſi in inferno ⁊ in īferno
punitur in eternū. ſed ſi non punitur ultra qͣꝫmeruit. ergo ꝓ peccato ueniali merebatur puniri eternalr̄. Si tu dicas ꝙ punitur eternalr̄rōe mortalis ꝯiuncti. obr̄ ꝙ nō. Eſto ꝙ mortale illud puniatur quantū meruit puniri. tuncergo ꝓ ueniali aut puniet̉ eternalr̄ rōe ſui. autrōe mortalis adiūcti qꝛ illud ſufficiēter punit̉ ꝑſe. ſi ergo punitur eternalr̄ hoc ē rōe ſui. ſeddeꝰ nullū punit ſupra ꝯdignū. ergo dignū eratꝓpter ueniale peccatū aliqd̓ eternalr̄ puniri.¶ Itē ueniale ſtat cū gr̄a ⁊ ſtat cuꝫ mortali etutr obiqꝫ ſaluatur rō uenialis. ⁊ conſtat ꝙ magis ſaluatur cū mortali qͣꝫ cū gr̄a qꝛ gr̄a deletip̄ꝫ. mortale nūqͣꝫ. ergo ſi abſtrahatur ab utroqꝫ magis tenebit ꝓprietatē quā hꝫ cū mortali qͣꝫ cū gr̄a. ſꝫ qn̄ ē cū grā debetur ei pena tēporalis. qn̄ cū mortali debetur ei pena eterna.ergo ueniali de ſe ⁊ ẜ ſe debetur pena eterna.¶ Si tu dicas ꝙ obiectio teneret ſi pena tꝑalisdeberetur ei rōe gr̄e. ſꝫ hoc nō ē ueꝝ ꝙ debetur ei rōe gr̄e ſed hoc ē ueꝝ qꝛ debetur ei rōeſui. Cōtra. Impoſſibile ē ſufficiēter puniri peccatū niſi remittatur. qꝛ qͣꝫdiu durat culpa debꝫdurare pena. nō .n. dꝫ eē dedecus peccati ſinedecore iuſticie. ſed nec mortale nec ueniale dimittitur niſi ꝑ gr̄am. ergo tā mortali qͣꝫ ueniali debetur pena eterna quantū eſt de ſeItē eſto ꝙ aliqͥs tm̄ habeat peccatum uenialenec tn̄ habeat gr̄am. aut eēt dignus pena eterna aut tꝑ̄ali. ergo illa perſoluta eſſet omninoabſolutus a culpa. ſed poteſt per ſeip̄m penāillā ſoluere. ergo per ſe poſſet ad īnocentiā reſurgere. ꝙ ſi nō pōt ꝑ ſeip̄ꝫ ad īnocētiā redirenunqͣꝫ pōt quātū ē de ſe penā ſufficientē ꝓ illaculpa ſuſtinere. ergo niſi auxilium gratie ſuperueniat ueniali peccato debetur pena eternaSi tu dicas ꝙ ſolueendo peam diſponeret ſead gratiam que culpam de eret. hoc non ſoluit. qui ſi ſe ſimiliter puniret pro peccato mortali deus gratiam infunderet que illam culpaꝫmortalem deleret. ¶ Item delectatio mortalis peccati non excedit delectationem uenialisin infinitum. ergo ſi reatus reſpondent delectationi neqꝫ reatus excedit reatum in infinitum. ſed eternum excedit temporale in infinitum. ſi ergo mortale obligat ad penam eternam. ergo ⁊ ueniale. Si tu dicas ꝙ quanuisn̄ excedat ſimplr̄. excedit tn̄ ẜ reputatione. ꝙmortale diligit ſupra deū qui ē bonū infinitu.