Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ultimum recte dicitur a deo auerti. animā eniꝫmedia eſt inter creaturā deum inquantū eſtimago dei. dum ergo ad creaturā ſe tanqͣꝫ adfinem conuertit faciem ſuam que debebatſurſum uerſadeorſum inclinat. et ideo ſe auertit a deo. Et utroqꝫ dictoꝝ modorum non eſtauerſio ſine contemptu. nam qui mandatumdei tranſgreditur contemnit mandantem. Si.militer qui creaturam ſibi finem ſtatuit principalem magis appreciatur creaturam qͣꝫ deuꝫet hoc non poteſt eſſe ſine dei contemptu. veniale autem peccatum nec eſt directe contradei mandatum nec ſtatuit creaturam tanqͣꝫ finem ultimuꝫ. et ideo non eſt in eo nec auerſionec contemptus. ſed qꝛ ueniale fit preter deimandatum in ueniali etiam peccato creaturanon refertur in deum. hinc eſt per venialerecedit homo quodāmodo a uia mādati. quodam etiaꝫ modo moroſe adheret ei per quoddeberet tranſire. vnde in ueniali eſt quedamelongatio quedam retardatio. Unde conceditur ueniale a deo auertit ſed elongat.a deo non ſeparat ſed retardat. et ſi large nomen auerſionis acciperetur vt ſe extenderetad elongatione retardationē in ueniali eſſetauerſio quedam. quia tamen nomen auerſiōisſonat in contemtum. ideo tenendū eſt auertere a deo ſit mortalis peccati proprie. Underationes que hoc oſtendunt concedende ſunt. Ad illud ergo quod primo obiicitur peccatum eſt deſertio. dicendum ſi iſta diffinitio detur pro peccato mortali deſertio ſtat ibipro auerſio. ſi autem detur pro quolibet peccato deſertio dicit quandā elōgationē retardationē. Poſſet tamen dici non dicitur peccatū deſertio dei ſed deſertio cuiuſcunqꝫ boniquod ſpectet ad rectitudinē. quāuis ergo in ueniali peccato non ſit deſertio dei eſt tamen deſertio alicuius bone circūſtantie circa actuꝫ excuius defectu incidit ueniale peccatū. in hocꝯueniunt tam ueniale qͣꝫ mortale peccatū. qͥautrunqꝫ priuat aliquod bonū. ſed in hoc difſerunt mortale priuat̉ aliquem actum uel circunſtantiā neceſſariam ad ſalutem. ueniale v̓onon. Ad illud quod obiicitur ueniale eſtcontra dei prohibitionē. dicendū illud proprie dicitur eſſe contra dei ꝓhibitionē ad cuioppoſitū obligat ꝓhibitio. veniale autem non

eſt huiuſmodi. ideo non eſt directe ꝓhibitūeſt tamen ipſi ꝓhibitioni ānexū. magis pr̄oPrie debet dici cohibitu qͣꝫ prohibitū. hoc pꝫquia cum deus prohibet ꝯcupiſcentiā dicene.non ꝯcupiſces. non prohibet primū motū ꝯcupiſcentie ſed concupiſcentie ꝓgreſſum illudeccle. xviij. Fili poſt ꝯcupiſcētias tuas non easSed dum ꝓhibet homine ire poſt motū concupiſcentie hoc ipſo manifeſtat ꝯcupiſcentie motus non eſt bonus nec deo placitus aAd illud quod obr̄ amor inferioris pulchritudinis polluit animā. qd̓ anima dupliciterhabet pollui. aut macula mortalis peccati quequidē expellit uigoreꝫ gratie. Aut macula uenialis peccati que quodamodo retardat actūdilectionis gratuite. Et prima pollutio eſt permortale facit ad deformationē imaginis. qꝛaufert ei formā .ſ. imaginis recreationis. Secunda uero eſt pollutio uenialis quod ſi aliquo modo polluat non tamen animaꝫ deformat. qꝛ ſtat ſimul cuꝫ gratia que animā informat. Ad illud quod obr̄ ſimplex ad qd̓ſe conuertit totaliter ſe conuertit. dicenduꝫhoc dupliciter poteſt intelligi. qꝛ totaliter pōtdicere totalitatē quantū ad actū ꝯuertendi velquantū ad habitū. vel quantū ad potentiāuertendi. Si intelligat̉ ad actū ſic ueꝝ ē ad minus ẜm ſtatū uie. qꝛ intelligimus quantuꝫſimul ſemel niſi unū ſolū. aut ſi multa ſimulintelligamꝰ velimꝰ hoc eſt inquantum ſuntunū. Si aūt dicat totalitatem habitꝰ vel v̓tutiaſic falſus eſt ſermo. non enim oportet qn̄anima uel aliquod ſimplex conuertit ſe ad aliqͥd. ꝯuertat ſe totū ſuū habitū totā ſuaꝫpotentiā. qꝛ pōt ꝯuerti intenſiꝰ remiſſiꝰ. tuꝫergo dr̄ qn̄ affectꝰ ſe ꝯuertit ad vnū totalrauertitur ab eiꝰ oppoſito ſiue diſꝑato. Si primo intelligatur falſū eſt. qꝛ pōt ſe ꝯuertere ad unū in actu ad aliud in habitu. Si ſcd̓o vel tertio intelligatur ſic hꝫ. v̓itatē. ſꝫ maior ꝓpoſitio fuit falſa. Et ꝓpter hoc qꝛ totaliꝯuerti alr̄ accipit̉ in maiori ꝓpōne aliter ī minori. ideo ꝯn̄tia illa tenet. Et ſi tu obiicias poteſt affici ſimul ſemel ergadeuꝫ eterga creaturā quā inordinate diligit. vn̄uertitur ad vnū auertitur ab altero. dd̓ ſeqͥtur. qꝛ auerti pl̓ꝰ dicit qͣꝫ ꝯuerti actualr̄. importat .n. ꝯͣriū ꝯuerſiōis .ſ. quandā aſꝑnatōnē