Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

non attenditur primo principalr̄ circa exteriorē actionē nec eſt ibi tanqͣꝫ circa ſubiectū ſeſed eſt ibi rōne uoluntatis interioris ꝯiunctequod patet. quia ſi actio illa ꝓcederet ab alioprincipio qͣꝫ a uoluntate iam non eſſet culpabilis. Aliter etiā pōt dici illud intelligitur qn̄ſubiectū plurificatur re illā rōnem quadr̄ ſubiectū ita non ſunt ſolū plures res ſedetiā plura ſubiecta. ſed quāuis actio interiorexterior ſint diuerſe res tamē ſunt diuerſaſubiecta deformitatis ſꝫ unū. eo ſic̄ ordopōt eſſe in pluribꝰ quoꝝ unū eſt ab altero tāqͣꝫin uno ſubiecto ſic etiā deordinatio. qm̄ ergo deformitas peccati dicit deordinationeꝫ afine. hinc eſt circa actionē interiorē exteriorē ꝯſiſtit tanqͣꝫ circa unū ſubiectū quāuis ſintdiuerſe actiones res. Poſſet etiam inſtariꝰillud uerbū hoc intelligitur de accn̄te abſoluto de accn̄te relato. tale enim unū pōtin pluribus tn̄ illa ſint adinuicē relata ordinata. et hunc modū ſe hn̄t actio interior exterior. qꝛ una ꝓcedit ab altera. Ad illd̓quod obr̄ multiplicato uno oppoſitoꝝ multiplicatur reliquū. dd̓ ueꝝ eſt ei opponitur. p̄ceptū aūt quo ꝓhibetur actus exterior uoluntas interior eſt aliud aliud niſi exhoc in uno ꝓhibetur uoluntas cuꝫ opere. inaltero ꝓhibetur uoluntas etiā abſqꝫ opere. ethoc bn̄ ꝯcedo voluntas interior actioexterior prout ſunt diſiuncta ſunt plura pccāſed hoc modo noͣ procedit inquiſitio preſens.nec inquiſitio magiſtri. Ad illud quod obr̄ magis ꝯmunicat voluntas cum uoluntateqꝫ actu exteriori. qd̓ ē ꝯuēiētia formalis ꝯuēiētia ordīs. ergo dr̄ uolūtas īteriormagis ꝯuēit uolūtate qͣꝫ actōe exterioridd̓ ueꝝ ē de ꝯueniētia formali ſꝫ de ꝯuenientia ordinis. qꝛ non ſic eſt uoluntas a uoluntate ſicut eſt exterior operatio ab interiori uoluntate. et ideo cum ſint due voluntates ſuntplures deordinatōes. et propter hoc ſunt duopeccata. cum uero opus exterius iunctum eſtuoluntati interiori a qua procedit una eſt ibideordinatio unum actuale principium deordinationis. et ideo unum peccatum eſt. et exilla parte plura peccata.Ecundo queritur utrum peccatum

ꝯperis addat ſupra peccatum voluntatis: Et ſic uidetur. Super illud Pſalmi. Appone iniquitatem ſuper iniquitatem. Gloſa.Qui addit opus uoluntati addit iniquitateminiquitati. ſed qui hoc facit nouū peccatū facitaut maius. ſꝫ non nouū. ergo maius. Itemaug. Unuſquiſqꝫ miſer efficitur mala uolūtataſed miſerior poteſtate deſideriū male uolūtatis impletur. ſed non efficitur homo miẜiorper peccatum niſi aggrauetur peccatuꝫ. ergopeccatū uoluntatis aggrauatur per additioneoperis. Item ratione uidetur. Apud humanam iuſticiam grauius punitur qui peccat inopere qͣꝫ qui peccat uoluntate ſolum uel uolūtate uerbo uel uoluntate tantum. ergo ſi humana iuſticia deriuatur ab eterna iuſticia etconformatur in opere ſuo laudabilis eſt videtur maiori ſit dignꝰ peria ille qui peccatuoluntate opere qͣꝫ qui peccat uoluntate tm̄ſed non eſt quis maiori dignus pena niſi ꝓpt̓maiore culpā. ergo ⁊cͣ. Iteꝫ grauius peccātqui peccant in deum in proximū qͣꝫ qui peccant in deum tm̄. ſed qui peccant voluntateinteriori ſolum non peccant niſi in deum. quiuero peccant exterius in opere frequenter peccant in proximum ſicut patet̉ in adulterio eihomicidio. ergo ⁊c. Item quanto magis ſehomo glorificat in deliciis eſt tanto magisdignus eſt pena. ſed qui peccat uoluntate etopere magis ſe glorificat amplius delectat̉eſt qͣꝫ qui peccauit uoluntate ſola. ergo maiori dignus eſt pena. et ſi hoc maiorem perpetrat culpam. Sed contra. Super illud ps.Etenim in corde iniquitates operamini. gloSi uis non potes deus factum reputat. ergo ſi uoluntas reputatur pro facto. uideturfactū quantū ad rōnem peccati nihil addat ſupra uoluntatem. Item Auguſtinus. Sitingat aliquem non concūbere cum uxore aliena. planum eſt auteꝫ eum cupere. et ſi poteſtas daretur eum eſſe facturū non minus reuseſt qͣꝫ ſi in ipſo facto deprehenderetur. ergoſi non eſt minus reus non magis peccat quando conſūmat in opere qͣꝫ quando plene uultin uoluntate. Item grauitas magnitudopeccati conſiſtit in quantitate contemptionis.ſed quando uir omnino non ꝯſentit tūc plenaē auerſio ꝯtēptꝰ. ergo equale eſt pccm̄ ſiue