deliberet niſi uoluntas alteruꝫ prcoptet nūqͣꝫeligit nec ꝯſentit. ⁊ quod eſt ibi culpe ⁊ iniuſticie hoc eſt rōne volūtatis adiuncte. ¶ Ad triaſequentia que ſubiungit ꝙ peccatur obliuiēecogitatione ⁊ ſuggeſtionē. patet rn̄ſio ex hisque dicta ſunt. nam talia non ſunt peccata niſiquia uolūtaria. vnde nūqͣꝫ circa actū memorieculpa ꝯſiſtit nec etiā circa actū ītelligentie niſieis īmiſceat ſe uoluntas uel an̄cedēter uel ꝯcomitanter uel ꝯſequenter. Similiter auteꝫ necſuggeſtio ſi eſt omnino ab extrinſecō ē culpaſed illa que eſt ab intrinſeco quodāmodo uoluntaria eſt ſiue quia a uoluntate ade habuitortum ſiue quia a uoluntate peccantis nō precauetur. ¶ Ad illud quod obr̄ ꝙ peccatū deformat totā imaginē. vd̓ ꝙ et ſi tota imagodeformetur ⁊ uitietur. illa tamen ſola deformatio que eſt in uoluntate eſt illa que eſt ratioinculpandi. ⁊ ideo non ſequitur ꝙ culpa reſpiclat alias potentias anime ſub rōe culpe qͣꝫuiscirca actus earum ꝯſiſtat corruptio vitioſa.¶ Ad illud quod obr̄ ꝙ omnē malā uolūtatēprecedit malū iudiciū. dd̓ ꝙ ueꝝ eſt quantū adactū uoluntatis qui quidem eſt ꝯſenſus plenarius. attamē nunqͣꝫ in creatura rōnali ẜm ꝙ inſtituta fuit iudiciū erroneum interueniret niſiuoluntas ſe illi iudicio īmiſceret. nunqͣꝫ enimadam preſumpſiſſet uel de ſe p̄ſumptuoſe iudicaſſet niſi amore uoluntatis nimiū ſibi adheſiſſꝫ. vnde amor mirabilr̄ peruertit iudicium.lꝫ ergo primus angelus ſiue adam quādo peccauit prius preſumpſerit qͣꝫ ambiuerit. illiustamen pre ſumptionis peruerſitas a uoluntatehabuit ortum. ⁊ ambitionis zelus in uoluntatefuit ꝯſūmatū. ⁊ ita peccatum reſpicit principaliter uoluntatem. tamen quia in ipſa primo incboatur etiam in ipſa ꝯſūmatur. ideo recte dr̄ſubſecutū primū peccati. quia ⁊ primū ē exigētie. primū etiam ꝯplemento ſiue ꝯſūmatione.Ertio queritur utrum ſicut peccareſic etiam puniri ſit uolūtatis ꝓpriū:Et ꝙ ſic uidetur. Anſel. de originalipeccato. Miratur inquit forte aliquis cur proculpa uoluntatis membra puniuntur ⁊ ſenſusvnde non eſt ita. non enim punitur niſi voluntas. nam nihil eſt alicui pena niſi qd̓ ꝯtra voluntatem eſt. ⁊ nulla res reſpicit penaꝫ uel ſentit niſi que uoluntatē habet. membra auteꝫ etſenſus per ſe nihil uolunt. ſicut ergo uoluntas

in membris ⁊ ſenſibus operatur ita ī ip̄is ipſaaut torquetur aut delectatur. Ex hac auctoritate habet̉ que claudit in ſe rōcinationē ꝙ ꝓprium ſit voluntatis puniri. ¶ Iteꝫ aug. in li.lxxxiij. queſtionū. Uoluntas quippe punituripſa ſiue animi ſupplicio ſiue corporis ut quedelectatur in peccatis ipſa plectatur in penis.¶ Item rōne. Oppoſita ſunt nata fieri circaidem. ſed uoluntariū ⁊ inuoluntariū ſunt oppoſita. ſed pena ē actio inuoluntaria ⁊ reſpicit uoluntatem tāqͣꝫ illud a quo eſt. ſic uidetur ꝙ culpa reſpiciat uoluntate tanqͣꝫ illud circa quod ē¶ Item culpa eſt meritū pene. ſed meritū reſpectu premij ⁊ habet rōnem ordinis ⁊ habetrōnem diſpoſitionis. ſi ergo diſpoſitio ⁊ illudad quod diſponit ſunt in eodem. ⁊ culpa ut inrōne culpe eſt potiua reſpicit uoluntatem. ergo ⁊c. ¶ Sed contra. Quattuor ut dicit Beda inflicta ſunt nobis pro peccato .ſ. ignorantia malicia infirmitas ⁊ ꝯcupiſcentia. ſed quodinfligitur pro peccato eſt pena. ergo ignorantia eſt pena. ſed conſtat ꝙ ignorantia nō reſpicit uoluntatem. ſed rōeꝫ. ergo ⁊c. ¶ Item duplex eſt pena in futuro .ſ. pena damni ⁊ penaſenſus. ſed pena damni que eſt in carentia uiſionis dei non tm̄ reſpicit uoluntatē īmo multo magis reſpicit rōnem. pena uero ſenſus q̄eſt in ꝯcrematione ignis multo magis reſpicitpartē ſenſibilē ⁊ ꝯiunctū qͣꝫ reſpiciat uoluntatem rōnalem cum ſentire ſit paſſio ꝯiuncti. ergo uidetur ꝙ pena prīcipalius reſpiciat aliaspotentias anime qͣꝫ uoluntatē. ¶ Item ſi pena reſpicit uoluntatē aut hoc eſt quia eſt ẜmuoluntatē. aut quia eſt ꝯtra uoluntatem. Si qꝛẜm uoluntateꝫ. ergo nemo puniretur niſi quiuellet quod plane falſum eſt. Si quia ꝯtra voluntate. ergo cū uir iuſtus uoluntarie ſuſtineatomnes penas ⁊ maxime xp̄us. nulli uiro iuſtonec etiā xp̄o penalis eſſet aliqua paſſio quodmanifeſte falſum eſt. ¶ Item ſi pena reſpiceret voluntatē tanqͣꝫ ſubiectū ꝓpriū. ergo ſicutnemo poteſt peccare niſi qui habetuſum volunitatis. ſic nemo poſſet puniri niſi qui voluntatis uſum haberet. ſed hoc plane falſum eſt.nam paruuli puniuntur pro peccatis parentaꝫ⁊ multa etiam tormenta patiuntur non ſolumin habitu ueruꝫ etiā in actu. ergo ⁊cͣ. ¶ ℟. dtꝙ pena rōne pene duo nominat .ſ. nocumētūnature ⁊ inſtrumentu diuine iuſticie. vnū tāqͣꝫ