Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

pccm̄ n̄ poſſit eē abſqꝫ actu ſuperioris portionis. quia in manducatione uiri ꝯſiſtit ꝯſūmatio peccati ſi ſyndereſis eſſet ſuperior portiorōnis utiqꝫ alijs peccantibꝰ ſe īmiſceret. Preterea ſuperior portio rōis dicit ordinatōeꝫ addeū. actus aūt ſyndere ſis nō tm̄ reſpicit deuꝫſed etiā ꝓximuꝫ ẜm ꝙ lex naturalis reſpicitutrūqꝫ. Et ideo alius ē modus dicendi ꝙ cuꝫpotentie rōales dupliciter habeant moueri .ſ.intellectꝰ ⁊ affectꝰ. ⁊ ꝑ modū nature ⁊ ꝑ modūdeliberatōis quēadmodū libertas arbitrij ꝯſiſtit in rōne ⁊ uoluntate ẜm ꝙ mouetur deliberatiue. ſic ꝯſcientia ⁊ ſyndere ſis reſpiciunt rationē ⁊ uoluntatē inquantū mouentur per modū nature tā ſyndere ſis qͣꝫ ꝯſcientia qͣꝫ etiamlex nature ſemper ad bonū inclinant. ſed liberū arbitriū aliquādo ad bonū aliquādo ad malum. et ideo ſicut liberū arbitriū ſimul ꝯplectitur rōnem ⁊ uoluntatem ſic ſindereſis rōnemſimul ⁊ uoluntateꝫ ꝯplectitur. ⁊ lex naturalisſimiliter. ⁊ ꝯſcientia ſimiliter. ⁊ pro eodem accipi poſſunt. a proprietate tn̄ ſindereſis dicitpotentiaꝫ. ⁊ ꝯſcientia habituꝫ. ⁊ lex naturalisobiectū. ſiue alio modo appropriādo ut ſindereſis dicat habitū reſpectu boni uel mali ī uniuerſali. ꝯſcientia uero habitū reſpectu boni ul̓mali in particulari. lex uero naturalis indifferenter ſe habeat ad utrūqꝫ. ſed quia ut habitūfuit prius ꝯſcientia dicit habitū ſe tenentē exparte intellectus. aut neceſſe erit preter ꝯſerētiā ⁊ ſindereſim ponere in nobis aliquod directiuum. aut neceſſe eſt ponere ꝙ ſindere ſis ſeteneat ex ꝑte affectus. Et ꝓpterea eſt tertiusmodus dicendi ꝙ quēadmodū ab ip̄a creatōeaīe intellectꝰ habet lumē quod ſibi ē naturaleiudicatoriū dirigens ip̄m intellectū in cognoſcendis. ſic affectus habet naturale quoddampondus dirigens ip̄m in appetendis. appetenda aūt ſunt in duplici genere. quedā eniꝫ ſuntin genere honeſti. quedam in genere ꝯmodi.ſicut ⁊ cognoſcibilia ſunt in duplici genere.quedā ī genere ſpeculabiliū. quedā in generemoraliū. ⁊ quēadmodū ꝯſciētia nō noīat illudiudicatoriū niſi inquantū dirigit ad opera moralia. ſic ſindereſis nō noīat illud pondus uoluntatis ſiue uoluntatē cum illo pondere niſiinquantū illā habet inclinare ad bonū honeſtūet quēadmodū nomen ꝯſciētie pōt accipi propotentia in tali habitu uel pro habitu talis po

tentie. ſic etiaꝫ ſindereſis vſitatiori tn̄ modoloquendi ſindereſis noīat magis potentiā habitualē qͣꝫ noīet habitu ſicut patet in auctoritatibus que ſupra inducte ſunt. et qꝛ illa potētianunqꝫ ſeparatur ab illo habitu. hinc eſt ꝙ habitus ⁊ potentia uno noīe ꝯprehēditur. et potentia illa ut ſic habilitata nomen ſui habitusſortitur. Et ex hoc patet rn̄ſio ad q̄ſtionē primo propoſitā qua querebatur utrū ſindere ſisdicat quid affectiuū uel cognitiuū? dico enī ꝙſindereſis dicit illud quod ſtimulat ad bonū.et ideo ex parte affectōis ſe tenet ſicut rōnesad prima partē inducte oſtēdunt. Ad illuduero quod primo obr̄ in ꝯtrariū ꝙ findereſiseſt ſpūs rōnalis qui poſtulat ⁊ interpellat. drꝙ ſicut dicit Greg. ſuper Iob. i. Non tm̄ loquimur ad deū cogitatōibus ⁊ exterioribꝰ uerbis ſed etiā affectibus ⁊ deſiderijs. et ꝓptereadū ſindereſis ꝯtinue ſtimulando nos facit bonū de fiderore dicitur gemitibꝰ inenarrabilibꝰad deū interpellare. Ad illud quod obr̄ deſenſu rōnis. dd̓ ꝙ per ſenſuꝫ rōalē magis intelligitur ibi naturale iudicatoriū qͣꝫ intelligatur ſindereſis. Siquis aūt ꝯtendat ꝙ ꝑ ſenſūillū accipitur ſindereſis. diſtinguendū ē ꝙ rōaliquando accipitur ꝓprie ꝓ parte cognitiua.aliqn̄ accipitur ꝯmuniter ꝓut ꝯp̄hendit totuꝫſpūꝫ rōnalē. et ſic ſenſus rōis nō tm̄ ſumiturex ꝑte cognitiue ſed etiā affectiue. ſicut pꝫ deſpūali guſtu ⁊ tactu. et ideo ex hoc nō ſequit̉ꝙ ſindereſis ſe teneat ex ꝑte cognitiōisAd illud qd̓ obr̄ ꝙ ſindereſis ē ſcintilla ꝯſcieqd̓ ꝙ iō dr̄ ſcintilla ꝓ eo ꝙ ꝯſcīa qͣꝫtū ē de ſenō pōt mouere nec pūgere ſiue ſtimulare niſimediāte ſindereſi que ē quaſi eius ſtimulus ⁊igniculus. vn̄ ſicut rō nō pōt mouere niſi mediāte uoluntate. ſic nec ꝯſcīa niſi mediāte ſindereſi. et iō nō ſeqͥtur ex hoc ꝙ ſit ex ꝑte cognitiue īmo potius ꝙ ſit ex ꝑte affectiue.Ad illud qd̓ q̄ritur vtrū ſit potētia uel paſſiouel habitꝰ: dd̓ ꝙ ē potētia ꝓprie attn̄ n̄ noīatpotētiā uolūtatis gn̄alr̄ ſꝫ ſolū uolūtatē inqͣtūmouetur naturalr̄. nec adhuc vl̓r ſꝫ ſolūmo reſpectu boni honeſti ul̓ eiꝰ oppoſiti. nihi ominpōt etiā dicere habitū ſꝫ ille nō dꝫ dici nec v̓tnec uitiū ꝓ eo ꝙ v̓tꝰ ⁊ uitiū ꝓprie reſpiciūt libeꝝ arbitriū ⁊ uolūtatē inquātū ē deliberatiuanō inquantū eſt naturalis. Ex predictis patetrn̄ſio ad illas qōnes que ultimo querebantur