ꝯſcij ſunt. ergo ex textu ⁊ glo. patet ꝙ ꝯſcīadicit habitū naturalr̄ cordi humano inſcriptū¶ Itē aug. ī li. iij. de li. ar. An̄ oē meritū bonioꝑis nō eſt paꝝ accepiſſe naturale iudicatoriūquo ſapīaꝫ qͥs p̄ponat errori ⁊ qͥetē difficultati. ſi ergo ꝯſcīa eſt huiuſmodi iudicatoriū. eſtergo habitus homini īnatꝰ. ¶ Itē Iſido. Iusnaturale ē qd̓ natura docuit aīalia. ergo ſi natura docuit animalia illud qd̓ ē iuris naturalismulto fortiꝰ docuit hoīeꝫ qͥ excellit oīa aīaliaSꝫ cognitio iuris naturalis n̄ ē aliud qͣꝫ ꝯſcīaergo ⁊c. ¶ Ite naturalē habemus īſtinctu adappetendū beatitudinē ⁊ ad honorādū pētesſed hoc nō pōt eē ſine aliqua cognitōe. ergouidetur ꝙ ad huiuſmodi faciēda habeam aliqua cognitōeꝫ naturalr̄ nobis īpreſſam. ſꝫ cōgnitio īclinans ad hoc ē ꝯſcīa. ergo ⁊c. ¶ Itēlex naturalis cognoſcitur ab hoīe aliquo mō.aut ergo ꝑ acqͥſitōeꝫ. aut ꝑ naturā. ſi ꝑ acqͥſitioneꝫ. ergo nō dꝫ dici naturalis ſꝫ acqͥſita ſic̄nec v̓tutes politice. Si v̓o ꝑ natura ⁊ cognitio legis naturalis nō ē aliud qͣꝫ ꝯſcīa. ergo ⁊c¶ Itē ius naturale naturalr̄ ligat uolūtate. ſꝫligame uoluntatis neceſſario p̄cedit actꝰ cognitōis. affectū .n. p̄cedit intellectus. ergo ſi uolūtas naturalr̄ ad illud ius ligatur. uidet̉ ꝙ illudius naturalr̄ ab aīa cognoſcatur. ſi ergo illiusiuris cognitio ē ꝯſcīa pꝫ ⁊c. ¶ Sꝫ ꝯͣ. Phus intertio de aīa dicit ꝙ aīa creata ē ſicut tabularaſa ī qua nihil depictū ē. ergo uidetur ꝙ aīaa ſua prima ꝯditōe nullā habeat īnata cognitōeꝫ. ſi ergo habitꝰ ꝯſcīe dicit aliqͣꝫ cognitōeꝫuidetur ꝙ nō ſit īnatꝰ ſꝫ acqͥſitꝰ. ¶ Itē aug.ī primo li. retractationū retractat hoc qd̓ dixerat aīaꝫ creari ſciētē ſꝫ mole corꝑis opp̄ſſamobliuiſci eoꝝ que ſciebat. ſꝫ n̄ retractaret niſihr̄et hoc ꝓ falſo. ergo falſū ē ẜ aug. ꝙ aīa habeat naturalr̄ cognitōeꝫ agēdoꝝ. ſi ergo ꝯſcīaē huiuſmodi habitꝰ cognitiuꝰ uidetur ꝙ nō ſitinatꝰ ſꝫ acqͥſitꝰ. ¶ Itē nō hr̄ cognitio de ꝯplexo niſi hēat̉ de īcōplexo. vn̄ nō cognoſcit prīcipiū qͥ nō cognoſcit terminos. ꝓpter qd̓ dicitphus ꝙ prīcipia cognoſcimꝰ īquatū termīosſꝫ cognitōeꝫ īcōplexoꝝ nō hēm niſi mediātibª ſenſibꝰ. nemo .n. cognoſcit colore niſi ꝑ niſū. ⁊ ꝓpter ea amittētes unū ſenſū neceſſe eſtunā ſcīaꝫ amittere. ſi ergo oīs ſcīa īcōplexoꝝē mediāte ſenſu neceſſe ē ꝙ oīs cognitio ꝯplexoꝝ ſit acqͥſita ⁊ accepta a ſenſu. ſꝫ ꝯſcīa diē

cognitōꝫ ꝯplexi utpote alicꝰ regule iuris naturalis. ergo uidetur ꝙ ꝯſcīa nō dicat habitu innatū ſꝫ acqͥſitū. ¶ Item eqͣlis difficultatis uelmaioris ē ſcire ea q̄ ꝑtinēt ad mores ſic̄ ea q̄ꝑtinēt ad ſimplice ſpeculatōeꝫ. ſꝫ ſcīa q̄ ē habitꝰ cognitiuus ſpeculādoꝝ nō ē nobis īnataſꝫ acqͥſita. ergo ꝑi rōe ⁊ ꝯſcīa q̄ ē habitꝰ dirigēs ī agēdis nō ē īnata ſꝫ acqͥſita. ¶ Iteꝫ oīshabitꝰ naturalis ſemꝑ ē reciꝰ. ꝯſcīa aūt aliqn̄ ērecta aliqn̄ erronea. ergo ꝯſcīa nō ē habitꝰ naturalis ſꝫ acqͥſitꝰ. ¶ Itē habitꝰ naturales omniīſunt ⁊ femꝑ. qꝛ naturalia ſūt illa q̄ ſūt eadeꝫapud oēs. īmo frequēter ſūt ꝯrie. ⁊ſcīa .n. nonſemꝑ īeſt. qꝛ frequēter homo īcipit hr̄e ꝯſcīaꝫquā priꝰ nō hēbat ſicut religioſus exquo ītratreligionē hꝫ ꝯſcīaꝫ ꝙ nō liceat ei facere ꝯͣ ꝯſilia. ⁊ hāc priꝰ n̄ hēbat. ergo ⁊c. ¶ ℟. dd̓ ꝙ adpdcōꝝ ītelligētiā ē notādū ꝙ p̄ter illā ponemplatonicā q̄ poſuit oēs habitꝰ cognoſcēdoꝝ eēaīe ſinglr̄ īnatos ſꝫ obliuiōi dari ad tp̄s ꝓptercorꝑis molē quā īprobat ⁊ reprobat tā phusqͣꝫ aug. tres fuerūt opīones doctoꝝ de origīehabituū cognitiuoꝝ. ⁊ oēs tres ille pōes ī hocꝯcordāt ꝙ ſic̄ v̓tutes ꝯſuetudīales nec ſūt oīoa natura nec oīo ab acqͥſitōe ſꝫ quodāmō ſūtnate quodāmo acqͥſite. ſic etiā ⁊ habitꝰ cognitiui nec ſūt oīo inati neqꝫ oīo acqͥſiti ſꝫ quodāmodo innati ⁊ quodāmō acquiſiti. I aſſignādo aūt modū ẜ quē iſti habitꝰ ſūt īnati ⁊ ſque ſūt acqͥſiti diuerſificātur diuerfi. qͥdā .n.dicere voluerūt īnati ſunt ītellectui agēti ſedacqͥſiti ſunt qͣꝫtū ad ītellectū potētiale. ⁊ qͣꝫtūad illū ītellcm̄ dicit phus aīaꝫ creari ſicut tabulā nudā. ⁊ ille intellectꝰ ē qͥ hꝫ ꝑfici mediātibpotētijs ſenſitiuis. ſꝫ illud nō uidetur eē ꝯſonū nec v̓bis phī nec v̓itati. ſi .n. ītellcūs agēshr̄et habitꝰ cognoſcēdoꝝ quare nō poſſꝫ illoscoīcare poſſibili ſiue adiutorio ſenſuū īferiorRurſus ſi intellectus agens haberet habituscognoſcendorum iam anima a ſua conditiōenon eſſet ignorans īmo potius eſſet ſciens.Difficile eſt etiam ſimul cum hoc intelligerequomodo ſpecies dicantur eſſe in intellectuagente cum poſſibilis dicatur quo eſt omniafieri ⁊ agens quo eſt omnia facere. Et ideo ēſecundus modus dicendi ꝙ habitus cognitiuiquodāmō ſunt īnati quodāmodo acqͥſiti. īnati .n. ſūt quo ad cognitōꝫ ī ul̓i. acqͥſiti quo adcognitōꝫ ī ꝑticulari ſiue īnati quo ad cognitōꝫ