Aliqn̄ .n. accipitur ꝯſcientia pro ipſo conſcitoet ſic dicit Io Oam. ꝙ ꝯſcīa ē lex intelcūs nr̄iLex .n. eſt illud qd̓ ꝑ ꝯſcīaꝫ nouimꝰ. aliqn̄ v̓oaccipit̉ ꝯſcīa ꝓ eo quo ꝯſcij ſumꝰ .ſ. ꝓ habituſicut ꝯſcīa accipitur ꝓ habitu ſcīe cognoſcētisAliqn̄ aūt accipitur ꝯſcīa ꝓ ip̄a potētia ꝯſciēte ut ita dica ẜ ꝙ dr̄ ꝙ lex naturalis ſcripta ēin ꝯſcientijs nr̄is. Tū ergo tribꝰ modis accipiſoleat ꝯſcīe nomē. uſitatiori tn̄ mō nomē cōſcīe accipitur ꝓ habitu ſicut ⁊ nomē ſcīe a quoꝯponitur. Si ergo qͣratur cꝰ potētie ſit habit̉dd̓ ꝙ ē habitꝰ potentie cognitiue alr̄ tn̄ qͣꝫ ſitſpeculatiua ſcīa. qꝛ ſcīa ſpeculatiua eſt ꝑfectioītellectus nr̄i īquatū ē ſpeculatiuus. ꝯſcīa v̓oeſt habitus ꝑficiens ītellectu nr̄m īquantū eſtpracticus ſiue īquatū dirigit ī oꝑe. Et ſic ītellectus hꝫ quodamo rōem motiui. nō qꝛ efficꝭat motū ſed quia dictat ⁊ inclinat ad motū. etꝓpterea talis habitus nō ſimplr̄ noīatur ſcīaſed ꝯſcīa ut ī hoc ſignificetur ꝙ habitus iſtenō ꝑficit ip̄aꝫ potētiā ſpeculatiuā in ſe ſꝫ ꝓutē quodāmo iūcta affcōi ⁊ oꝑationi ꝓpter qd̓nos nō dicimⁱ ꝙ dictamē ꝯſcīe ſit ad hoc prīcipiuꝫ. oē totū ē maius ſua ꝑte. ⁊ ad ꝯſimiliaſed bn̄ dicim ꝙ ꝯſcīa dictat deū eē honorandū ⁊ ꝯſimilia prīcipia q̄ ſunt ſicut regule agēdoꝝ. ¶ Concedēdū ē ergo ſicut rōes on̄dūtꝙ ꝯſcīa ſe tenet ex parte potētie cognitiue.lꝫ nō ſe teneat ẜ ꝙ ē ſpeculatiua ſꝫ ẜ ꝙ ē practica. intellectꝰ .n. ſpeculatiuus ⁊ practicus eādē potētiā dicūt ſola extenſione differentē ſicut dicit phūs. nec ē aliquo mō intelligēdū ꝙītellectus practicus ſit appetitꝰ vel uoluntas.hoc .n. negat ipſe phus. ¶ Ad illud ergo qd̓obr̄ in ꝯriū ꝙ ꝯſcīa nō pōt eē potentia neqꝫpaſſio neqꝫ habitus ex parte cognitiue. dd̓ ꝙimo noīare pōt ⁊ potentiā ⁊ habitū. ⁊ cū nominat potētia nō noīat uniuerſalr̄ potētiā cognitiua ſed ꝓut ſe extendit ad cognoſcēda q̄ſunt moris ſiue ad moralia. cū autē noīat habitu nō ſolū noīat habitū naturalē īmo etiā pōtnoīare habitū acquiſitū. ⁊ qꝛ habitus acqͥſitꝰpōt purificare ⁊ fedare aīam. hinc eſt ꝙ ꝯſcīadr̄ munda ⁊ īmunda recta ⁊ non recta. verūtamē ille differentie plus reſpiciunt ꝯſcīam ẜꝙ ſtat pro nomine potentie qͣꝫ ẜm ꝙ ſtat pronomine habitus. ¶ Ad illud quod obr̄ ꝙ cōſcīa dr̄ eē bona ⁊ mala. dd̓ ꝙ bonitas ⁊ malicia non tm̄modo reſpiciunt affectū. īmo etiaꝫ

intellectū practicū ⁊ eius habitur. pro eo ꝙ intellectus practicus non tm̄ conſiſtit in uero ſꝫetiam ſe extendit ad bonū. ⁊ ꝓpterea iudicatoriū illud quod quidem eſt ꝯſcīa bonum eſtquando bonū dictat ⁊ ad bonū inclinat ⁊ a malo retrahit ⁊ ip̄m refugit. et ideo non ſequit̉ꝙ ꝯſcīa ſit in potentia affectiua. ad hoc enimꝙ dicatur bona nc̄ oportet ꝙ ſit affectio pereſſentiam ſed ſufficit ꝙ cū ip̄a uoluntate ⁊ aſfectōe habeat qͣꝫdā cōicantiā. ¶ Ad illud qd̓obr̄ ꝙ lex carnis opponitur legi mētis. dd̓ ꝙſicut dicit magr̄ Hugo de ſancto vic. in ſenſualitate ſiue in hoīe exteriori non tm̄ eſt corruptio qͣꝫtum ad potentiā motiuā ⁊ inclinatiuā ſed etiā quantū ad ſenſitiuā. et ideo qͣꝫuisx carnis principalr̄ ꝯſiſtat in ꝯcupīa ad maſum inclināte. nihilominus tamē preſupponitfantaſticaꝫ ⁊ cognitiuā ſibi carnalia inordinate repn̄tantem. Et ſimiliter in lege mentis eſtiſta duo ꝯſiderare. ꝯſcīa autē quantū eſt de ſemagis directe opponitur legi carnis rōne cōgnitionis pambule qͣꝫ rōe ꝯcupīe. ¶ Ad illdquod obr̄ de remorſu. qd̓ ꝙ ꝯſcīa dr̄ remordere ꝓpter hoc ꝙ dū ipſa monſtrat aliqd̓ malū ip̄i affectui habēti rectitudinē ſuperinducitremorſum pro eo ꝙ ille affectus recalcitrat.vnde remorſus nō eſt a ꝯſcīa prīcipalr̄ mouēte ſed ſicut a dictante. a ſcintilla autem ꝯſcīeque quidē eſt ſyndereſig ē ſicut a mouente utmelius iam patebit. ¶ Ad illud quod obr̄ ꝙpenale ⁊ delectabile ſunt ex parte ꝯſcīe. dd̓ ꝙnon eſt a ꝯſcīa nec in ꝯſcīa niſi ſicut in diſponente ⁊ dictāte. gaudere enim ⁊ dolere ꝓprieaffectionis eſt. ſed cum ꝯſcīa que eſt rectus teſtis teſtificatur de bono facto quod eſt bonuꝫ⁊ de malo facto quod eſt malum generat̉ exhoc dolorem uel gaudium in affectu. vnde etapoſtolus dicit. Gloria noſtra hoc eſt teſtimoniū ꝯſcīe noſtre non attribuendo ipſi ꝯſciētieprincipaliter paſſionem letandi ſed actum teſtificandi.Ecundo queritur utrum ꝯſcīa ſit habitus īnat aut acquiſitus ¶ Et ꝙ ſithabitus innatus videtur. Ro. ij. Cūgentes q̄ legem nō habent que naturalr̄ legisſunt faciunt ipſi ſibi ſunt lex quia oſtenduntopus legis ſcriptū ī cordibus ſuis teſtimoniūill̓ reddēte ꝯſcia. ⁊ glo. ibide2. Et ſi nō hēantlege ſcriptā habent tn̄ legē naturalē qua ſibi