eē in natura inſtituta. Si aliqͥd meretur cuꝫopus rectū ſit ad beatitudinē ordinatū. uidet̉ꝙ ex puris naturalibus mereri poſſit p̄miūeternū. ¶ Cōtra. Ro. vj. Gr̄a dei uita eterna. Et glo. Nihil aliud in nobis d̓us coronatqͣꝫ muuera ſua. ergo tā ex tex. qͣꝫ ex glo. colligitur ꝙ uitā eternā nō ꝯtingit mereri abſꝫgr̄a. ¶ Itē d̓s nullo mō indiget bonis nr̄is.ergo ſi acceptat bona nr̄a hoc nō ē ꝓpt̓ ſuāaliqͣꝫ utilitate. ſꝫ hoc ē ꝑ merā benignitatē.ergo niſi diuina iuſticia deſcēdat ꝑ grāꝫ impoſſibile ē ꝙ reputet aliquē dignū gl̓ia ꝓpt̓aliqua oꝑa q̄ faciat. ¶ Itē meritū ⁊ premiūdebent eſſe ꝓportionabilia. ſꝫ natura qͣꝫtū.cūqꝫ eminens improportōabilis ē ⁊ alteriusgeneris ē qͣꝫ ſit btītudo glorie. ergo īpoſſibile ē mereri gloriā per pura naturalia. ¶ Itēnobilior ē ſubā qͣꝫ oꝑa. ſꝫ d̓s nunqͣꝫ acceptathoīeꝫ abſqꝫ munere gr̄e. ergo nec oꝑatiōeꝫhoīs reputat meritoriā niſi ꝓcedat a liberoar. ⁊ a gr̄a. ¶ Rn̄dēdū ꝙ nō ſolūmō gratianeceſſaria ē ad merēdū ẜ ſtatu nature lapſeſꝫ etiā ẜm ſtatū nature inſtitute. lꝫ ẜm ſtatūnature lapſe magis indigeat libeꝝ ar. donogr̄e. in ſtatu nāqꝫ nature inſtitute neceſſariaerat gr̄a. tū ꝓpter ꝯditōeꝫ retribuentis. qͣm̄ipſe d̓s bonoꝝ nr̄oꝝ nō indiget. ideo nec acceptat hoīeꝫ propter oꝑa. nec aliqd̓ merituꝫobligare pōt ipſū ẜm rōnē dati ⁊ accepti. iōad hoc ꝙ aliquod bonū opꝰ creature ſue adremunerandū deo ꝯplaceat neceſſe ē ꝙ ip̄iªgratuite bonitatis influentia in oꝑante precedat per quā creatura ipſi creatori grata exiſtat. Sil̓r ꝓpter ꝯditionē retributōis impoſſibile erat libeꝝ arbitriū mereri ſine auxiliogr̄e gratū facientis pro eo ꝙ illud p̄miū qd̓meremur eſt btītudo eterna. btītudo eternaꝯſiſtit in hn̄do eū qui eſt oē ⁊ ſūmū bonum.et ē ſuꝑ oēꝫ natura exaltatus ⁊ lucē habitatinacceſſibilē. et ideo impoſſibile ē ꝙ hō merendo ad illud ſummū bonū aſcēdat ⁊ ꝑueniat niſi per aliqd̓ adiutoriū quod ſit ultra naturā. ſic ergo homo in ſtatu nature inſtituteabſqꝫ dono gratie mereri non poterat. tumpropter ꝯditionem retribuentis. tum propt̓conditionem retributionis. In ſtatu uero nature lapſe non ſolūmō indiget grā ad merēdum propter has ꝯditiones ſed etiam ꝓpt̓conditione operantis ⁊ operatōis meritorie

Operans .n. in ſtatu nature lapſe ſemper ēin peccato ⁊ dei aduerſarius ⁊ inimicus niſia peccato releuetur per grē donum. et ideoquicquid faciat niſi uoluntas eius preueniat̉a gra que deo recōciliet nihil meretur merito condigni pro eo ꝙ ē aduerſarius ⁊ inimicus. deus aut opera non acceptat niſi priusacceptet perſonā ſicut īnuitur Gen̄. iiij. Reſpexit dn̄s ad abel ⁊ ad munera eius. priutdicit ad abel. ⁊ poſtea ad munera eius. Propter ꝯditionē etiā operationis neceſſaria eſtgratia. quia nulla eſt operatio meritoria niſirecta. ⁊ nulla eſt recta niſi fiat ex recta intentione. ⁊ nulla poteſt eſſe recta intentio queniſi bonū ſūmū omni bono preponit. nullaauteꝫ intentio pōt hoc facere in ſtatu naturelapſe ſine dono gratie. et ꝓpterea qualēcūqꝫvel quātācūqꝫ faciat homo oꝑationē abſqꝫgr̄a non meretur. quia nō penſat deus qͣꝫtuꝫſed ex quanto hoc faciat. Patet ergo ꝙ multiplex eſt neceſſitas gratie ad merenduꝫ .ſ.propter conditiones retribuentis. ⁊ retributionis. operantis ⁊ bone oꝑationis. ita ꝙ hecquadruplex neceſſitas ꝯcurrit ad ſtatum nature lapſe. ⁊ duplex ad ſtatum inſtitute. Ethoc ē quod dicit magiſter in littera ꝙ homoindigebat gratia operante ⁊ cooperante ẜmſtatum nature inſtitute. lꝫ non ẜm omnemmodum gratie operantis. ¶ Ad illud ergoquod obr̄ in ꝯtrariū de auctoritate Aug. etDam. dd̓ ꝙ illud dictū eſt nō quia poteſtasliberi ar. ⁊ nature ſit ſufficiens in opus meritoriū. ſꝫ quia natura bene ordinata ꝯcordatcum gratia ⁊ diſcordat a culpa. ¶ Ad illudquod obr̄ ꝙ dei perfecta ſunt opra. dd̓ ꝙ ēperfectio quantum ad eſſe primum. et eſt ꝑ.fectio quantum ad eſſe ſecundū. et perfectioquantū ad eſſe ſecundum duplex eſt. quedāenim ē que habet ortū a perfectione ẜm eēprimū ſicut illa perfectio que attenditur inactibus que oriūtur ex principij ſubiecti. Eſtalia perfectio quantum ad eſſe ſecūdū que n̄cātur a ꝑfectione ẜm eē primū ſꝫ potius eſtſupra illud ſicut ꝑfectio ī eē gratuito uel gl̓ioſo q̄ qͥdē ē ī nobis n̄ ex nobis ſꝫ ex deo. cūergo dr̄ ꝙ dei ꝑfcā ſūt oꝑa. hoc intellr̄ qͣꝫtūad eē primū ⁊ qͣꝫtum ad eſſe ſecūdū qd̓ cāturab illo. quantum uero ad illud eſſe ſecunduꝫquod non cauſatur a perfectione ẜm eſſe