Dilſido.

potentie affectiue ut eſt quedaꝫ potentiaᵗ naturalis. Alio modo ut nominat actum liberiarbitrij. Primo modo uelle aliquid idem eſtquod affici circa illud. Alio modo uelle aliqͥdidem eſt quod eligere. vnde ẜm hos duosactus diſtinguitur in nobis uoluntas appetitus ⁊ uoluntas eligentie. non quia ſint in nobis iſte due uoluntates eſſentialiter differentes. ſed quia modus uolendi eſt alter ⁊ alterDico ergo ꝙ uerbum aug. non intelligiturde uoluntate appetitus que aliquando adeoadheret alicui rei ꝙ uix aut nunqͣꝫ poſſit abea ſeparari. ſed hoc intelligitur de uoluntateeligentie quā aliquis uelle ſe uult qd̓ uult ul̓nolle. et hec pars in noſtra poteſtat eſte. nōtamen ſequitur ex hoc ꝙ iuſticia ſit in nr̄apoteſtate. quia non eſt efficax niſi inquantūpreualet uoluntati appetitus ⁊ illi non preualet niſi per gratiam. vnde multi ſunt peccatores qui uellent eſſe iuſti ⁊ uellent ꝙ nunqͣꝫ affectarent mala. nihilominꝰ tamen in ſuaremanent iniuſticia. quia non adiuuantur agratia diuina.Diſtinctio. xxlx.Oſt hoc ꝯſiderandū ⁊ ¶ Supraloſtendit magiſter quantū libeꝝarbitriū indiget auxilio gratieẜm ſtatum nature lapſe. In hacparte inquirit utrum eguerit gratia operāte⁊ cooperante ẜm ſtatū nature inſtitute? Diuiditur autē pars iſta in partes duas. In quarum prima determinat de auxilio gratie qd̓collatum fuit homini ante peccatum. In ſecunda per oppoſitū determinat de ſuppliciopene quod inflictum fuit poſt peccatum. ibiIn illis quoqꝫ poni penam ⁊c. Prima parshabet duas. In prima inquirit magiſter utꝝlibeꝝ arbitriū hominis ante lapſum gratiaeguerit? Secunduꝫ uero utrum in ſtatu illogratiam ⁊ uirtutem habuerit. ibi Prel̓ea q̄riſolet utrum homo ante lapſuꝫ ⁊c. Similiterſecunda pars principalis duas habet. In prima determinat utꝝ huiuſmodi pena hō fuerit punitus propter peccatu .ſ. pena expulſionis de paradiſo? vbi etiam explanat v̓baſcripture ꝯtra hanc materiam. In ſecūda remouet dubitatione que ex dictis habet originem. Preterea queri poteſt utrū de ligneuite ⁊cͣ. Et ſic terminatur illa totalis pars in

qua agit magiſter de primi hominis lapſiet quantum ad peccatuꝫ per quod cecidit etquantū ad adiutoriū per quod ſtare potuit.D intelligentiā autem huius partis in qua agitur de gratie adiuto.rio ẜm ſtatum nature inſtitute incidit hic queſtio ꝯtra tria. ¶ Primo queriturvtrum homo ante peccatuꝫ gratia eguerit.¶ Secundo queritur utrum ante peccatumgratiaꝫ habuerit. ¶ Tertio queritur de qͣntitate gratie quā in illo ſtatu habuit. ¶ Cuca primum queruntur duo. ¶ Primo queritur utrum homo in ſtatu inocentie circunſcripto dono gratie erit deo acceptusySecundo queritur utruꝫ abſqꝫ gratia poſſꝫexire in opus meritorium:Irca primū ſic proceditur ⁊ q̄riturutrū abſqꝫ dono gratie homo eētacceptus deo in ſtatu īnocētie. ¶ Etꝙ ſic uidetur. Gen. i. Uidit deus cūcta quefecerat ⁊ erant ualde bona. ſed ſūmo bononon poteſt non complacere illud quod ē ualde bonum. Si ergo homo inter ceteras creaturas principatuꝫ obtinebat. uidetur ꝙ ip̄eualde bonus erat. et ſi hoc. ergo deus illuꝫ acceptabat. ¶ Iteꝝ ſap. i. Diligis omnia dn̄e⁊ nihil odiſti eorum que feciſti. ſed homo inſtatu innocētie nihil habebat dignum odio.et totum quod habebat a deo factum erat.ergo deus ipſum totaliter diligebat. ſed qꝛſic a deo diligitur ab eo acceptatur. ergo ⁊c.¶ Item prouer. viij. Ego diligentes me diligo. ſed homo ẜm ſtatum nature inſtitutediligebat deum propter ſe et ſuper omnia.quia rectus erat. ergo uidetur ꝙ etiam ꝓpt̓omnem grām deus eum amabat. et ſi hoc.ergo deo acceptꝰ erat. ¶ Itē artifex creatuscomplacet ſibi in opere ſuo ⁊ illud acceptatquando ipſum fabricat ad uoluntatem ſuaꝫSed deus qui eſt ſūmus artifex hominē formauerat ad imaginem ſuam. ⁊ optima rōneeum condiderat. ergo uidetur ꝙ ex naturalibus ſibi datis homo deo placebat. ¶ Itemnihil eſt quod plus faciat animam carā deo⁊ acceptam qͣꝫ ꝙ ſit tota pulchra ⁊ nulla ſitin ea macula. et anima ade in ſtatu innocetietota erat pulchra ⁊ nulla erat in ea macula.quantum erat ex naturali conditione. ergoaſqꝫ gratia ſuperaddita deo erat accepta.