tribuendo gratie dei aliquid ſubtrahat poteſtati nature uel libero arbitrio. Cuꝫ ueroaliquid gratie ſubtrahitur ⁊ nature tribuiturꝗd̓ eſt gratie. ibi poteſt periculū īteruenire.et ꝓpterea cum iſta poſitio que ponit gr̄amcreataꝫ ⁊ increatam plus gratie dei tribuatqͣꝫ alia. ⁊ maiore ponat in natura noſtra indigentiam. hinc eſt ꝙ pietati ⁊ humilitati magis eſt conſona ⁊ ꝓpterea eſt magis ſecura.Eſto eīm ꝙ eſſet falſa. quando tamē a pietate ⁊ humilitate non declinat. tenere ip̄amnon eſt niſi bonum ⁊ tutum. Preferenda ēergo hec opinio priori. ꝓ eo ꝙ eſt ſecurior⁊ magis recedit ab errore pelagii. Quis .n.ſecure audeat negare in noſtra gratificatiōealiquod donuꝫ creatum nobis a deo ꝯferri.Limere enim debet unuſquiſqꝫ ne forte negando donum gratie create efficiatur aduerſarius gratie increate. preferenda ē etiam.quia rationabilior. Sicut enim in opponen̄do oſtenſum eſt. rationabiliter tales effectus⁊ actus non poſſunt cogitari in nobis eē. qͥnſint ab aliquo ſicut efficiente. ⁊ ab aliquo ſicut informante. quo modo enim actus uerreformatiōis ⁊ uiuificationis erit in aīa. niſiſit aliqua forma complēs a qua aīa informetur. et ideo ẜm hanc poſitione comꝑat̓ ip̄agratia creata influentie luminis ⁊ principiuꝫeius comꝑatur ſoli. Unde ⁊ ſcriptura uocat deum ſiue xp̄m ſolē iuſticie. quia ſicut abiſto ſole materiali influit lumē corporale inaera ꝑ quod aer formaliter illuminatur. ſica ſole ſpirituali qui deus eſt influit lumē ſpirituale in anima a qua anima formaliter illuminatur ⁊ reformatur ⁊ gratificatur ⁊ uiuificatur. Unde inter omnia corporalia maxīeaſſimilatur gratie dei luminis influētia. Sicut eim̄ hec eſt quedam influentia que aſſimilat corpora ip̄m ſuſcipientia ipſi fonti luminis quantuꝫ ad ꝓprietatem. ſic gratia q̄eſt ſpiritualis influentia que mentes rōnaleſfonti lucis aſſimilat ⁊ conformat. Hec autēinfluentia recte dicitur gratia. tum quia datur ex mera liberalitate nulla nature cogēteneceſſitate. Non eīm oritur ex principiisſubiecti. nec adeo exit de neceſſitate. ſed ſuamera benignitate. tum etiam quia gratuꝫfacit. Oū enim hominem deo conformat̉⁊ aſſimilat. reddit ipſum deo amicum. facit
deo eſſe placitum ⁊ acceptum. tum etiā qͥafacit hominem gratis facere ea que facit. affectus enim hominis recuruus eſt ⁊ mercenarius quantum eſt de ſe. Unde ſi quid facit. intendendo ꝓprium cōmodum facit. ſedcum diuina gratia ſuꝑuenit ſic hominē totūgratum facit. ut ſiue ad utilitatem proximiſiue ad honorem dei uelit, totum gratis facit impendere. Et ſic patet ꝙ talis influentia ualde rationabiliter gratia nuncupatur.Hanc ergo poſitionem ſuſtinendo tanqͣꝫ ſecuriorem ⁊ rationabilioreꝫ. ad obiecta in cōtrarium facile reſpondetur. Illud enim qd̓dicit ſubſtantiam donorum dei eſſe ſpirituꝫſanctu. et ſi que tales auctoritates inueniūtur. intelligende ſunt ꝑ cauſam ⁊ a ꝓpriationem. quia ſpirtuſſanctus eſt donum in quoomnia alia dona donantur ⁊ qui e fons omnium donorum. non autem excluditur donum creatum ꝑ illud uerbum. Sicut eīꝫ cuꝫquis tenet equum ꝑ frenum dicitur tenereequū. non tamen excluditur tentio freni. qͥatenendo frenum tenet equū. ſic cum ſpirituſſanctus dicitur ſubſtantia donorum non excluditur donum creatum. immo includitur.Non enim ob aliud dicitur nobis dari ſpirituſſanctus. niſi ex eo ꝙ ſic eſt in nobis a dout habeatur a nobis. Tūc autem habetur anobis quando hab. tum habemus quo poſſemus eo frui. ⁊ hoc eſt donum gratie creatū.Et ſic patet reſponſio ad illam auctoritateꝫ⁊ ad conſimiles. ¶ Ad illud uero quod obicitur de actu ſiue effectu recreationis ꝙ eſt aſolo deo. Dicendum ꝙ uerum eſt ꝙ eſt aſolo deo ſicut a principio effectiuo. nihilominus tamen quia recreatio eſt rei iam exiſtetis ꝑ quam diſpoſitionem nata reformari e.Iem enim ē recreatio ⁊ reformatio. ⁊ ꝓpterea non tantum reſpicit principium effectiuuꝫ. ſed etiam principium informatiuuꝫ. nōſic eſt de creatione que ſimpliciter eſt de nōenīe in qua ſimpliciter ē ꝓductio rei nō ẜmqualitatem alteratio. Per hanc uiaꝫ reſpōderi poteſt ad omnes rationes ſequentes.Omnes enim ꝓcedunt ẜm ꝙ actus illi comparantur ad gratiam ſicut ad principium eſfectiuū. hoc aūt mō n̄ ſūt a gr̄a creata ſicutdictū ē. et iſto meliꝰ pꝫ ſi qͥs diligēt̓ ꝑtractare uoluerit. p̄termittit̓ tn̄ cā uitāde ꝓlixitatis