ꝓpter ſuam ſimplicitateꝫ non differt uerita⁊ ſimilitudo. filius eniꝫ qui eſt ſimilitudo patris eſt eiuſdeꝫ eſſentie cū patre. ſi ergo gratie eſt deo aſſimilare ⁊ gratia eſt ſimilitudodei. īpoſſibile ē gratiā eē aliud a deo. ¶ Exſexto actu uel effectu arguitur ſic. Mediuꝫuuiendi plus coniūgit utrūqꝫ extręmorū qͣꝫextremū extremo. ſed deus eſt intimus aīe.ergo impoſſibile eſt ꝙ inter deum ⁊ animaꝫcadat aliquod medium unitiuuꝫ quod ſit abutroqꝫ extremoꝝ diuerſum. ſi ergo gratie ēunire animā deo cum gratia non ſit anima.neceſſe eſt gr̄aꝫ eē deū. ¶ Ex ſeptimo actuuel effectu arguitur ſic. Impoſſibile eſt uanitatem ꝑuanitatem ſtabiliri. ſed ſi ſtabilit̉. ſtabilitur ꝑ ueritatem. ſi ergo omnis creaturauanitas eſt. aut gratie non ē animā ſtabilire.aut non eſt aliquid creatum. ſed gratie ē ſtabilire animam in bonū. hoc planu eſt. ergogratia non eſt donū creatū ſed increatum.¶ Ex octauo actu uel effectu arguitur ſic.Eodem ipſo acceptat deꝰ alique quo amat.ſed pater ⁊ filius diligunt nos ſpirituſancto.ſicut ſancti dicunt ⁊ habitum fuit in primolibro. non aliquo creato. ergo acceptat nosſpirituſancto non ꝑ aliquod donum creatuꝫ.ſi ergo gratia eſt illud quo deus animaꝫ acceptat ⁊ reputat animā gratam. uidetur ⁊cͣ.¶ Ex nono actu uel effectu arguitur ſic. Nihil poteſt menteꝫ noſtram ſupra ſe eleuareniſi illud quod eſt mente ſuperius. ſed ſolusdeus maior eſt mente rōnali. ergo ſoliꝰ deieſt ipſam ſupra ſe eleuare. ſed iſte actus ueleffectus dicitur eſſe gratie. ergo impoſſibileeſt gratiam gratum facienteꝫ eſſe aliquid adeo diuerſum. ¶ His noue rōnibus colligitur ꝙ gratia non eſt donum creatum ſed increatum ¶ Ad oppoſitum arguitur primorationibus oſtenſiuis. ſcd̓o rationibus ducētibus ad impoſſibile ¶ Ad oſtendendū autēgratiam gratu faciente eſſe donum creatumprimo adducatur robur auctoritatis. ⁊ ſcd̓ouiolentia rationis. Dicitur primo Corin.xij. Diuiſiones gratiarum ſunt. idem̄ auteꝫſpiritus. ſed non eſt diuiſio doni increati.ergo ⁊c ¶ ꝙ ſi dicas auctoritatem illam debere intelligi non de gratia gratu faciente.ſed de gratia gratis data. Obicitur contra
ꝑ uerbuꝫ Aug. ad Bonifaciū dicentis. gratia meretur augeri uel aucta mereatur ⁊ perfici. Circa ergo iſtud donum conſiſtit meritum ⁊ augmentuꝫ. ſed augmentum nō cōſiſtit niſi circa donum creatum. mutatū autēnon conſiſtit niſi circa donū gratie gratumfacientis. ergo gratia gratum faciens ē quidcreatum ¶ ꝙ ſi dicas augmentū illud attendi in gratia non ẜm illud qd̓ eſt. ſed ẜm effectum. adducitur ad hoc auctoritas Magiſtriin littera quā ſumit ex uerbis Aug. ibi. ⁊ ſidiligenter intendas. nihilominus tibi demonſtratur que ſit ipſa gratia uoluntatē p̄ueniēs⁊ p̄parans .ſ. fides cum dilectione. ſi ergo fides eſt donū creatum. reſtat ꝙ ⁊ ipſa gratia uolūtatem p̄parans donū creatū eſt.¶ Item hoc ipſum oſtēditur ratiōe. ⁊ ex omnibus iſtis actibus gratie aſſignatis una colligitur ratio. Si enim gratie eſt ⁊ reformare ⁊ uiuificare ⁊ ſic de alijs. cum omnis talisactus ſit ab aliquo ſicut a principio formali.non enim eſt informatio nec reformatio necuiuificatio ⁊ ſic de alijs ſine forma. neceſſe ēaliquod donum poni in anima qd̓ ſit ipſiusanime informatiuū. ſed deꝰ nullo modo poteſt eſſe forma ꝑficiens qͣꝫuis poſſit ſe hr̄ein rōne forme exēplaris. ergo p̄ter donū increatum quod deus eſt. ad hoc ꝙ anima gratificetur neceſſe eſt ponere donum creatum.Huius autem rationis neceſſitas colligituex nouē mediis ex quibus noue poſſunt formari argumēta. ſed tantū ualet illa in unummediū colligere qͣꝫtum diuiſiꝫ explicare.Sic ergo rōnibꝰ oſtēſiuis apparet gr̄aꝫ gratuꝫ facientē eē donū creatū ¶ Itē hoc uidet̉rōnibus ducētibꝰ ad īpoſſibile. quarū primaē hec ¶ Aut gr̄a gratū faciēs pōit aliqͥd creatū ī gratificato cū deꝰ deū grato facit gratū.aut nihil. ſi nihil. ergo nulla fit mutatio exꝑte creature gratificate. ergo fit mutatio exꝑte gratificātis qd̓ ē īpoſſibile. ⁊ iteꝝ ſi nihilcreatū ponerꝫ. nō eēt melior ille qͥ ē d̓o gratus qͣꝫ ille qͥ n̄ ē d̓o gratꝰ. ſi ergo hoc ē īpoſſibile ponere ꝙ gratꝰ d̓o n̄ ſit melior qͣꝫ nōgratꝰ. ⁊ īpoſſibile ē ꝙ ſit melior niſi aliquāhabeat quā alt̓ n̄ hꝫ. ⁊ hec n̄ pōt eē niſi qͥdcreatū. neceſſe ē ꝙ gr̄a aliqd̓ creatū ponat̉in gratificato. ſi ergo ponit aliquod creatuꝫ