I

ſub uiribus aīalibꝰ qͣꝫ natur. ilibꝰ. ¶ Ad illd̓quod obicitur. ꝙ in ſomnis aīa uidet futura.Dicendū ꝙ ſicut determinatū ē ſupra diſtīctione vii. In ſomnis non ē p̄uiſio futurorūniſi uiſitatio emittatur ab altiſſimo. ſicut dicitur Eccle. xiiij. Magis autē dominus uiſitat in ſomnis qͣꝫ in uigilia in tenendo futura. tum ꝓpter hoc ꝙ aīa inuigilia eſt diſꝑſaad exteriora ſenſibilia comp̄hendēda. tumetiam quia dominus qui poſuit tenebras latibulum ſuū ad ſui ipſius occultationē. magis uult in ſomnis qͣꝫ in uigilia reuelationeemittere. tum etiam quia in ſomnis magisagitur homo qͣꝫ agat ⁊ in reuelatiōe diuinaplus ſe habet hoc ꝑ modū ſuſcipiētis qͣꝫ agētis. tum etiā quia in ſomuis medium tenethomo inter mortuū ⁊ uiuente. ⁊ itaᵇ quoddāmoto a uita huius mundi recedit. de qͣ dominus Exodi xxiij. dicit. Nō uidebit̉ me hō⁊ uiuet. Ex hoc eniꝫ nō pōt ꝯcludi ꝙ uſualiberi arbitrii ſit in ſomnis qͣꝫuis ibi ꝯtingatreuelationes fieri. quoniā in ſomnis magisagitur aīa qͣꝫ agat. ſed in uſu liberi arbi. magis agit qͣꝫ agatur. ¶ Ad illud quod obicitur. ꝙ uis fantaſtica nō impeditur in ſōnis.Dicendū ꝙ ⁊ ſi uideatur fantaſia magis inſomnis qͣꝫ in uigilia uigere. nihilominus tn̄aliquo modo impediri habet. Potentior ēeniꝫ homo in uigilia ad imaginanduꝫ omnequod uult qͣꝫ in ſomnis. licꝫ motus imaginatiue non ita appareat in uigilia ꝓpter conuerſionem anime ad exteriora. ⁊ in ſomnismedii motus ſentiātur ꝓpter anime conqͥtationē. ¶ Et ſi obiciat̉ ꝙ non ſic impediturquoniā aliquo modo habeat uſum ſuū fantaſia. ergo non debet impediri potentia ſuperior. iam patet reſponſio ex his que ſupradicta ſunt. Facilius eīm aufertur omnis potentia in ſummo qͣꝫ citra ſūmuꝫ. ⁊ p̄tereain ſomnis plus quietantur uirtutes animaleſqͦꝫ naturales. motus autē ⁊ decurſus illorūfantaſmatū naturalis eſt. ⁊ ideo non ſic impeditur uſus fantaſie ſicut uſus potentie intellectiue. Ad queſtionē autē que ſequiturplana eſt reſpōſio ex his q̄ p̄dicta ſunt.N parte iſta ſunt queſtiōes. Etprimo queritur de hoc qd̓ dicitꝙ libertas arbitrii ꝑ peccatū ex

ꝑte eſt ꝑdita? in illo capi̓o Unde māifeſtuꝫeſt ⁊c ¶ Hoc eīm eſt cōtra Bernardū qͥ dicitin libro de libero arbi. Nec miſeria amittitnec culpa minuitur. ¶ Iteꝫ in eodē libro loquens de libero arbitrio ſui omnino diminutionē uel defectiōem ſi patitur. et iteꝝipſe ibideꝫ dicit. Libertas arbi. de ipſo quocondita eſt ſtatu aliquatenⁿ nō mutatur. ſedequaliter quātū in ſe eſt a celis tenēs īferispoſſidetur. ergo male aſſignat Magr̄ diuerſos gradus libertatis ¶ Iteꝝ ſi libertas arbi.pōt ꝑ peccatū diminui cū non ſit īfinita aliquādo poterit amitti. ergo ſi īpoſſibile ē creaturā rōnalem abſqꝫ libertate arbitrii eſſe.impoſſible ē ip̄m ꝑ peccatū diminui. ¶ Reſponſio. Ad hoc dicendū ꝙ eſt loqui de libertate arbi. quātū ad eſſe ⁊ quintū ad beneeſſe. Si loquamur quantū ad eē. ſic li. arbi.nō pōt diminui ꝑ peccatū. Si aūt loquamurquantū ad bene eē. ſic excludit malū duplexuidelicꝫ culpe ⁊ pene. ⁊ quantū ad hāc li. ar.pōt diminui. ⁊ hec libertas ꝑ peccatu poteſttolli. ſicut in dānatis qui neceſſario ſubiectiſunt malo culpe ⁊ malo pene. Et ꝑ hoc patent obiecta cōtra hoc. quia ꝓcedūtide libertate intelligēdo quātuꝫ ad eē. ¶ Itē qͣriturde hoc qd̓ dicit? Eſt nāqꝫ libertas arbitritriplex .ſ. a neceſſitate. a culpa ⁊ a miſeria.Uidetur ꝙ iſta diuiſio ſit ſuꝑflua. Cū enimnon ſit niſi duplex malū .ſ. culpe ⁊ pene. uidetur ꝙ non ſit niſi duplex libertas. cū ergo libertas dicat ereptionē ab aliquo malouidetur ꝙ nō debeat eē niſi duplex libertatis differētia. ¶ Item cū non ſit tantuꝫ malum culpe ⁊ pene ſed etiā tentatiōis. uidetp̄dicta diuiſio eſſe diminuta que omittit unādr̄am que eſt libertas arbitrii a malo temtationis. ¶ Si tu dicas eam contineri ſub liber:tate a miſeria. Tunc ego quero Quare ſimiliter libertas a culpa nō cōtinetur ſub libertate a miſeria. ¶ Item cū Gernardꝰ inlibro de libero arbi. diuidat libertatē li. arbi.in libertate arbitrii ⁊ conſilii ⁊ complaciti.Queritur que ſit inter has diuiſiōes dr̄a: etpenes quid ſumātur haꝝ diuiſionū mēbra:Reſpondēdum ꝙ ſicut ex p̄cedētibꝰ colligipōt arbitrii libertas ⁊ priuatīe dicitur ⁊ poſitiue. Priuatīe dicitur ꝑ comꝑatiōeꝫ ad illoreſpectu cuius dicitur libertas ut a quo.