ad actum intelligēdi ⁊ ſentiendi. uidelꝫ r̄cipe⁊ iudicare. In ſentiendo receptio ſpēi eſt acorpore. ſed iudiciū eſt a uirtute. ſed ī intelligendo utrūqꝫ eſt a uirtute intellectīa. uidelꝫab intellectu poſſibili ⁊ agente. ⁊ ꝓptereaintellectꝰ dicitur uis nō alligata materie. etoꝑationeꝫ hanc poteſt habere cum ſit ſeꝑata a corpore. qͣꝫ diu autē eſt cum corpore. n̄omnino intelligitur p̄ter corpus. Sicut eīmeſſe anime in corpore aliquo modo pēdet excorpore qͣꝫuis non pendeat eſſe ip̄ius animein ſe. ideo ad hoc ꝙ anima ſit ī corpore. neceſſe eſt corpus debite complexionatū eſſe.⁊ ad illius complexionis corruptiōem ꝯtigitanimaꝫ amplius non eſſe in corpore. ſic qͣꝫdiu anima eſt in corpore. intelligere ſuū noneſt ſine corpore ⁊ ſine aliqua diſpōne ex ꝑtecorporis. cuius actualitas cōicatur actui intelligendi. ſicut congrua diſpō correſpōdebatexiſtētie anime ī corpore ⁊ ꝑfectioni eiuſdē.Illa auteꝫ actualitas attēditur ẜm id quod ēſupremuꝫ in corpore. ⁊ qͣꝫtum ad nobiliſſimos ſpiritꝰ qui locuꝫ habent in nobiliſſimisorganis corporis. et quoniam cum aliquidaufertur ab aliquo prius aufertur ab eo illd̓quod eſt in eo excellentiſſimū. ⁊ cū aliquauirtus debilitatur prius aufertur ab ea ſummuꝫ qͣꝫ id quod eſt citra ſummū. hinc ē ꝙin leſione corporis id ẜm quod corpus conformabatur oꝑationi intellectus pr̄i tolliturqͣꝫ id ẜm quod conformātur oꝑationi ſenſitiue. et ideo fumoſitates aſcendentes ad cerebrum que ꝑturbant ſpiritus in ſomnis uīin pueris uel in freneticis. uel quecunqꝫ alialeſio organoꝝ in quibus reſident ſpiritꝰ ſubtiliſſimi ⁊ nobiliſſimi corporales. faciliª impedit uſum rōnis qͣꝫ imaginationis. Et ſicpatet ratio quare impeditur ex ineptitudinecorporis uſus rōnis? et quare magis impeditur qͣꝫ uſus inferioris uittutis? Ex hac eadem ratione colligitur quare magis īpeditur ratio qͣꝫtū ad uſuꝫ liberi arbitrii qͣꝫ qͣꝫtūad alienos actus rōnales. quos in ſomnis etfurioſis aliquando dinoſcitur haberi. Act̉ꝰenim liberi arbitrii reſpicit potentiam rationalem ꝓut eſt in omnimoda ⁊ plena libertate. Libeꝝ enim arbitriū dicit dominiuꝫ potentie reſpectu actus. ſicut ſupra determinatum eſt. Et quoniā cum impeditur aliqua

uirtus oꝑatiua. primo aufertur ei actus illequi ei inerat ẜm ſuam plenitudinem. ſicutpatet cum aliquis infirmatur in pede. faciliei aufertur potentia uelociter currēdi qͣꝫ potentia ambulandi. ſiue facilius impedit̉ hicactus qͣꝫ ille. Sic ⁊ in ꝓpoſito facilius ⁊ frequentius contingit auferri uſum libertatisqꝫ quēcunqꝫ actum potentie intelligendi.Concedende ergo ſunt rationes oſtendētesꝙ libeꝝ arbitriū ex ineptitudine ex ꝑte corporis habet impediri qͣꝫtum ad ſuū uſuꝫ. ſicut impeditur in infantibus ⁊ furioſis ⁊ dormientibus. ¶ Ad illud quod primo obicitin contrariuꝫ de petitione Salomonis quefuit in ſomnis. Dicendum ꝙ illud fuit autgratie ſpālis ⁊ preuilegii. non legis cōis ꝙin ſomnis potuit mereri ⁊ dignus fuit exaudiri. Aut certe hoc dicitur nō quia deo dormiendo placuerit. ſed quia aut uigilando ⁊p̄cogitando illud deo placuerit. ⁊ ꝙ in uigilia placuerat. dominus ꝑ reuelationem manifeſtare uoluit in ſomnis. Frequentius enimin ſomnis qͣꝫ in uigilia apparere conſueuit.Et ꝑ hoc patet reſponſio ad ſequens v̓buꝫGrego. ꝙ enim dicit ſanctos viros ī ſomnis mereri. hoc dictuꝫ eſt quia occaſiōe ſūpta ꝑ ea que patiuntur in ſomnis. poſtmoduꝫmerentur in uigilia. ſicut uir peccator demereri dicitur ī pollutiōe nocturna quaꝫ ſua p̄cogitatione ꝓuocauit. uel de cuius recordatione poſtmodum delectatur. ¶ Ad illd̓ qd̓obicitur. ꝙ anima ẜm oꝑationem ītellectiuānon eſt actus alicuius ꝑtis corporis. iam pꝫreſponſio ex p̄dictis. Quāuis eiꝫ nō oꝑetꝑ organuꝫ corporale. nihilominus tamē adhoc ꝙ anima oꝑetur in corpore. neceſſe eſtcorpꝰ ẜm nobiles ſpūs ⁊ nobiliora organa indebita actualitate ⁊ diſpoſitione eſſe. ſic prius oſtenſum eſt. Et quoniā hec diſpoſitiotollitur ꝑ corporis ineptitudinem. ideo ꝑ conſequens actus rationis ⁊ uſus liberi arbitriiimpeditur. ¶ Ad illud qd̓ obicitur. ꝙ aīa īſomnis reuocatur ad interiora. Dicendumꝙ ueꝝ eſt. ſed non qͣꝫtum ad omnes oꝑationes interiores. ſed qͣꝫtum ad oꝑationes naturales. Nam ſomnus eſt quies uirtutū aīalium cum intenſione naturaliuꝫ. ⁊ ideo nonſequitur ꝙ uſus ratiōis uel liberi arbitrii inſomnis intendatur cum hec potius ꝯtinuant̉