Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

V

uſum rōnis tollit. pari rōne uidet̉ neccōuerſio que eſt in ſomnis cōtra regime corporis. Et ideo eſt ſcd̓s modus uidelꝫ li.ar. a ꝓprio uſu habet īpediri ꝓpter priuationem obſequii corporalis. et ſi enim oꝑatiointellectꝰ non fiat organū. nihilomin tam̄uirtutes ſenſitiue ipſi intellectiue faciūt aliquod obſequiū ad hoc exerceat ſuū actū. Dupliciter eīm obſequitur uis fantaſtica intellectui in actu intelligēdi. in hoc uidelicꝫoffert illa fantaſtica intellectui poſſibili. ſicutobiectu offert ſpem oculo. et in hoc etiaꝫintellectꝰ excitari habet ab īferiori qͣꝫdiu eſtꝯiūctus corpori. ideo quādo leſio ē ineptitudo ex ꝑte organi potētie ſenſitīe et fitturbatio fantaſmatū. impeditur uſus li. ar intellectꝰ ꝓpter hoc aufertur ibi debituꝫobſequiū. ſicut oculꝰ meus pōt impediri abactu uidēdi ꝓpter obſcuratione aliquāt factāin re uiſibili que habet mihi ſpēm afferre.uiſuꝫ meū excitare. Sed iſte modꝰ dicendiadhuc plene ſatiſfacit. eo nos uidemus oꝑationē intellectꝰ impediri non factoimpedimeto in oꝑe īferioris v̓tutis ſenſitīe.utpote imaginatiōis fantaſie. Et iterūintellectꝰ memoria ītelligibilis aliquas ſpecies in ſe habeat abſtractas. quas in ſe penes ſe ꝯſeruat. quas aīa ſecū trahit a corpore ſeꝑatur. uidetur omni obſequio fantaſie fantaſmatū circūſcripto. intellectusuſum habere debeat reſpectu eoꝝ quoꝝ hꝫin ſe habitū. hoc plane falſuꝫ ē. quia itaimpedit̉ in ſomnis a ꝯſideratiōe eoꝝ q nouit. ſicut ab inqͥſitiōe eoꝝ que nouit. Etꝓpterea ē tertius modus dicendi. oꝑatioli. ar. rōnis ex corporis ineptitudine habetimpediri ꝓpter quādam cōicatiōem oꝑationis. Cōicat aūt quoddāmodo potētia ītellectiua oꝑationē ſuā corpori ꝯiūcto cōicꝫ eieſſe. ex eis fiat unū eſſentiā. ſolū qͣꝫtūaīa eſt uegētabilis ſenſibilis. ſed etiā īqͣꝫtūrōnalis. Aīa eīm rōnalis adueniens corporihumano. ſicut ex ſua unione facit ipſuꝫ eſſeanimal aīatum ita facit hominem. ideoſicut aliquā oꝑationē cōicat corpori inqͣꝫtumfacit uiuū inqͣꝫtum facit animal. ſic etiā aliquā cōicat inqͣꝫtum facit homineꝫ. licet nonomnino uniformiter. Differenti enimcōicat anima corpori oꝑatiōes que reſpiciūt

potentiā uegetatiuā ſenſitiuaꝫ. oꝑatiōespotentie intellectiue. Nam oꝑa ſenſitiueuegetatiue ſic cōicantur corpori ut ſint ī corpore corpus. ſint etiam in corpore nonſine corpore. Non eīꝫ nutrit animaniſi mediante organo corporeo. nec nutrit niſi qͣꝫdiu eſt in corpore. Intelligere autē ſic cōicat aīa corpori ut ſic intelligat cum corporealiquo modo coagente. ut tamē intelligat corpus. ſic intelligat etiaꝫ in corporeut tamen etiā intelligat cum ē ſeꝑata a corpore. quia uero dum eſt in corpore. cōicat eirōnalem oꝑationē. ideo facta inordiatiōe exꝑte corporis. habet illa oꝑatio impediri.Sed iſte modus dicendi calumniā hꝫ in hoc dicit. oꝑatio ītellectus aliquo cōicatur corpori non uideatur ueꝝ. Et philo.cōtradicere uideatur in xvi. aīalium ubi dicit intellectꝰ eſt ab extrinſeco. ꝓpter hocnullo modo eſt īmixtus corpori. Et hoc ip̄ꝫdicit in tertio de anima. Et iteꝝ. ſi concedatur homo intelligat. nullo tamen mocōceditur nec de toto corpore nec de ꝑteintelligat. Unde uidetur hoc dicatur detoto cōiuncto rōne ꝑtis .i. anime. ſicut dicitur. homo eſt albus hoc dicitur ſolū ratiōecorporis. Et ꝓpterea eſt quartus modusdicendi. ſcilꝫ oꝑatio anime in corpore impediri habꝫ ꝓpter corporis ineptitudinem.Et huius eſt unio aīe corporis ad uniutertii conſtitutione. qd̓ eſt unu eſſentiam. cui debetur ꝓpria oꝑatio ẜm eſt unum.Hec autē oꝑatio non ē uiuere tantū. nec ſentire ſiue mouere. ſed rōcinari intelligere.ꝓpter ip̄am unioneꝫ non tantum pendꝫ aīaex corpore qͣꝫtum ad actum ſentiendi. ſedetiam aliquo modo qͣꝫtum ad actum intelligendi qͣꝫdiu eſt in corpore. ſed lōgo aliteraliter. Nam quātum ad actum uegetandiſentiendi. ſic pendet ut nullo modo poſſit illos exercere niſi in corpore. non autem ſicde actu intelligendi. ſic etiam pendet ut illosactus exerceat corpus organum corporeum. non ſic eſt de actu intelligendi. id̓oactum ſentiendi dicitur cōicare anima corpori. unde non abſurde omnino dicitur ocul̓uidet. Non ſic autē dicitur de actu ītelligendi. Dicitur autem anima ſentire corpus intelligere corpº. quia duo ꝯcurrāt