mereri aliquid apud deum ⁊ ſapīaꝫ ſuſciꝑehoc ē uſus liberi. ar. ⁊ rōnis. uidetur ꝙ ꝓptlaſſitudīem ⁊ ineptitudinē corporis ⁊ qͥeteꝫin ſomnis libeꝝ arbi. ab actu ſuo nō habeatimpediri. ¶ Item Grego. ſuꝑ illud IobTerrebis me ꝑ ſomnia. loques de nocturnisilluſionibꝰ. hec malignos ſpūs agere ſuꝑnadiſpenſatio benigne ꝑ̄mittit in electoꝝ cordibus. ne ip̄e ſaltē a paſſiōis pͥmio ſomnusuacet. ergo cōtingit ī ſomnis mereri. ergoꝓpter īeptitudine corporis libeꝝ arbi. nonamittit uſum ꝓpriū ¶ Item aīa qͣꝫtum adꝓpriā oꝑationē ītellectiuā ſiue li. ar. nulliusptis corporis ē actꝰ. nec illā oꝑatione exercet ꝑ aliqd̓ organū. ergo qͣꝫtūcūqꝫ corporaleorganū uel ledatur uel fiat ineptū. li. ar. nonꝑdet ſuū uſum. ¶ Iteꝫ qͣꝫto aīa magis recolligitur ab exterioribꝰ ad īteriora tāto magis uiget oꝑatio īterior. ſed cū ligātur organa ſenſuū exterioꝝ recolligūtur uires animeab exterioribꝰ ad īteriora. ergo tunc magisdebet uigere oꝑatio interior. ſed penes hācattēditur liberi ar. uſus. ergo quādo corpusefficitur ad ſentiendū ineptū. utpote ꝑ ſōnuꝫli. ar. tūc debet habere potiſſime uſuꝫ propriū. ¶ Item uidere futura hoc eſt ratiōismaxie eleuate. ſed in ſomnis potiſſime fitreuelatio ⁊ p̄uiſio futuroꝝ. ergo altiſſimusactus rōnis uiget in ſomnis dum eſt īeptitudo ex ꝑte corporis. pari rōne ⁊ uſus li. ar.Item multomagis pendet ex corpore uifantaſtica ⁊ imaginatiua qͣꝫ rōnalis uirtus etintellectiua. ergo ſi ꝓpter ineptitudine a ꝑtecorporis que quidē eſt in freneticis uel etiaꝫin ſomnis non impeditur oꝑatio fantaſtica.immo etiam uiget. uidetur ꝙ nō debeat impediri operatio intellectiua ¶ Eſt ergo qͣſtiocum operatio liberi arbi. uel etiam intellectnullomodo ꝑendeat ex corpore. unde ē hocꝙ impeditur. ī ligatur propter aliquā ineptitudinem factam contra corporale organum.¶ Et iteꝝ. ſi impeditur cum minus pendeatex corpore qͣꝫ uirtus fantaſtica. unde hoc eſtꝙ magis ꝑdit uſum ſuum ratio in ſomnisqꝫ fantaſia uel imaginatiua ¶ Et iterū. tumratio qͣꝫtum ad actum liberi arbitrii maxīeſit potens ⁊ libera. unde eſt hoc ꝙ propterineptitudinem ex ꝑte corporis facilius tollitur uſus liberi arbitrii qͣꝫ aliquis actꝰ rōnis.

In ſomnis enim aliquis homo habet rationales motus. ⁊ in furioſis ſimiliter hoc uidetur. ꝙ multa dicunt que non poſſunt dicereniſi rationem haberent cum ad interrogatareſpondent̉. In neutris tamen dicitur uſusliberi arbitrii eſſe. omnia hec difficilem faciunt queſtionem. ¶ Reſpondeo. ꝙ ⁊ ſi adhanc queſtionem facile ſit reſpondere cumqueritur Utruꝫ libeꝝ arbitriū ligetur ꝑ corporis ineptitudinem quātumʳ ad uſum. qͣꝫtuꝫipſa experientia hoc plane docet ⁊ manifeſtat ꝙ ligatur in paruulis ⁊ dormientibusfurioſis. Ad illam tamen queſtionem quehanc ſubſequitur. uidelicet quare ligatur liberum arbitrium ex corporis ineptitudinecum non ſit potentia alligata organo. ualdedifficile eſt reſpondere ⁊ eius aſſignare cauſam. Intelligendum tamen eſt. ꝙ eſt quadruplex modus ſatiſfaciendi huic queſtiōi.Quidam enim dicere uoluerunt ꝙ uſus rationis uel etiam libe. arbi. impeditur ⁊ ligatur ex corporis ineptitudine ꝓpter animeconuerſionem. Quidam uero ꝓpter obſequii corporalis priuationem. Tertius v̓oeſt modus dicendi. ꝙ ꝓpter operatiōis rōnalis cōmunicatiōem. Quartus autem modeſt ꝓpter corporis ⁊ anime unionem ad tertii conſtitutionē. Primo ꝓpter cōuerſioneꝫdixerunt aliqui anima impediri ab actu rōisexiſtente ineptitudine ex parte corporis.Aut eīꝫ eſt corpus ineptū ex aliqua leſioneinteriori. ſicut eſt in furioſis ⁊ freneticis. ettūc anima ceſſat ab operatiōe intelligendi.ꝓpter hoc ꝙ nimia cōpaſſione cōuertitur adcorpus rōne nobilis organi leſi. Aut eſt ineptū ex īperfectiōe que eſt in mēbris ⁊ organis ſicut ē in paruulis. ⁊ tunc anima adeoeſt intentata gubernationi corporis ⁊ rebuſquas per ſenſus corporis percipit ꝙ quaſiobliuiſcitur ſui. ⁊ ideo ex nimia cōuerſionead corpus ſuū que eſt organoꝝ leſione ſiueex īperfectione. cōtingit uſuꝫ rōnis ⁊ liberuꝫarbitriū impediri. ¶Sed hic modus dicendi nō plene ſatiſfacit. Uidemus eīm ꝙ uehemes dolor ex parte corporis in extremitatibus factus. rōnis uſum nō impedit. ⁊ tam̄anima illum doloreꝫ multū refugit. ¶ Iteꝫin ſomnis minꝰ cōuertitur ad corporalia qͣꝫin uigilia. ſi ergo conuerſio que eſt in uigilia

ex