notandū eſt. ꝙ differt dicere uolūtatē induci⁊ uolūtate mutari ⁊ uolūtate cogi. Tūc eīminduci dicitur quādo aliqͣ ꝑſuaſio fit qͣ diſponitur ut ad aliqd̓ appetibile īclinet̉. q̄ ſi ualdintrīſeca ſit. nome coactiōis ſortit̉. ꝙͣuis nōſit uera coactio ut oſtēſum eſt ſupra. Tuncautē uolūtas mutatur. qn̄ ipſa uolēte unumpotēti v̓tute affectio īmittitur ei ad ꝯtrariū⁊ de nolente fit uolēs. ita ꝙ una affectio expellitur ⁊ ꝯria īducitur. ſicut patꝫ cū deus examatore tēporaliū facit tēporaliū ꝯtētore. ⁊hec dicit̉ eē q̇dā ꝯpulſio ⁊ tractio diuīa cū uolūtas ab ea re ſepetur. cui ꝑ amoris glutinūfortiter iūgebatur. Tūc aūt uolūtas diciturcogi. qn̄ intelligitur ip̄aꝫ īuitā aliquid uelle.⁊ r̄pugnāte actu uolūtatis d̓liberatīe alienav̓tute mouēte ⁊ repugnatia manēte ad aliuduolēdo inclīari. ⁊ hec duo oppoſita implicatſicut oſtēſuꝫ ē. Uolūtas ergo induci pōt abagēte creato. Mutari v̓o ab alio nō poteſtniſi ab agēte īcreato. Cogi v̓o ab aliquo n̄pōt. Et ꝓ tanto dicit Bernardꝰ ꝙ libertasuolūtatis ē ita plena ſuo mō ī creatura ſicutin creatore. ⁊ ꝙ in oībus reꝑitur equaliter.Hoc eiꝫ ſicut ſupra explanatū fuit. ītelligit̉.qͣꝫtū ad coactiōis priuatiōeꝫ. Et ꝑ hoc manifeſta eſt rn̄ſio ad auctoritates ⁊ rōnes. ꝙeīꝫ dicitur in ſcriptura deū uoluntatē homīsꝯpellere ⁊ uoluntatē homīs trahere ⁊ uoluntatē homīs ad quodcūqꝫ uoluerit īclinare. ſicut oſtendunt ille tres prime auctoritates.hoc eīꝫ intelligitur nō quia uolūtatē cogit. ſꝫquia uolūtate creatā non ſolum inducit ſicutages creatū. ueꝝ etiaꝫ īmutat īmittēdo affectiones uarias. in qua īmiſſiōe non ē coactioꝓ eo ꝙ ita uoluntarie uolo illud quod deusīmittit. ſicut illud quod ex me ipſo uolo.et ſi aliquid uolo. uolēs uolo non īuitus. ⁊ itain uolēdo ad nihil compellor. ¶ Ad illd̓ qd̓obicitur de ꝑfecta obediētia creature. Dicedum ꝙ ex hac rōne potius pōt ꝯcludi oppoſitum qͣꝫ ꝓpoſitū. quia eīm ibi ē obedientieꝑfectio ⁊ li. ar. reſpectu dei ad omne qd̓ deͤuoluerit. ſic habet moueri ſicut pila ad motum. et ideo quicqͥd de ipſo uel ꝯtra ip̄m faciat. nō compellit nec uiolētat nec etiā alicuicreature uiolentiā inducit qͣꝫtū ad illā potentiam obedientie. qͣꝫtū autē ad potētiā ſpūalis nature bene aliqn̄ infert uiolentiā ī mira

culorum oꝑatione. ſed talis uiolētia inferturuirtuti naturali nō uoluntati. quia v̓tꝰ naturalisʸ ſic eſt determinata ad unū ut ſi trahaad oppoſitū. hoc eſt ꝑ uiolētiam. Uoluntaſuero uertibilis eſt ad utrūqꝫ oppoſitū ſicut ⁊rota ⁊ pila habet uertibilitatē ad motum.¶ Ad illud qd̓ obicitur. ꝙ plus pōt liberuꝫarbitriū diuinū ſuꝑ homīeꝫ uel humauuꝫ ꝙͣhumanū ¶c ⁊ Dicendū ꝙ ueꝝ eſt in his quepoſſibile ē poſſe. Poſſe autē cogere brutuhoc eſt poſſibile. ſed poſſe cogere libeꝝ armanes libeꝝ hoc eſt inordinatiōis ⁊ īpotētieſicut prius oſtēſum ē. Loactio eīm non ſicrepugnat nature brutali ſicut repugnat libertate arbitrii. ⁊ ꝓpterea illa obiectio non concludit.Exto ⁊ ultimo queritur de li.ar. in comꝑatiōe ad corpus coniunctū. Et eſt queſtio. Utruꝫꝓpter ineptitudinē corporis ligari habeat qͣꝫtū ad uſum. ¶ Et ꝙ ſic uidet̉.Bernardꝰ de li. ar. Inſanis ⁊ infantibꝰ ⁊ dormientibus nihil qd̓ agant īputatur. ſed hocnon ē niſi quia carēt uſu li. ar. ⁊ hoc non eſtniſi ꝓpter īpedimentū a ꝑte corporis. ergo⁊cͣ. ¶ Iteꝫ hoc ip̄m uidetur exēplo. Quiavir ſanctꝰ ⁊ caſtꝰ cuiꝰ caritas eſt magna. frequeter in ſomnis ꝯſentit oꝑi carnis ꝙ nullomō faceret tēpore uigilie. ergo in ſomnis ligatur actus li. ar. ſed hoc nō eſt niſi ꝑ laſſitudinē ⁊ īeptitudinem ex ꝑte corporis. ergoge. ¶ Item deficiēte priori deficit id quodpoſteriꝰ ē. ſi ergo īpeditur aliquis aciꝰ qui p̄ābulus eſt ad uſuꝫ li. ar. ꝑ īeptitudine corporis. neceſſe ē ⁊ uſuꝫ liberi ar. īpediri. ſꝫ actꝰp̄ambulus ad li. ar. ē oꝑatio ītellectꝰ q̄ ꝓpterīeptitudine corporis īpeditur. ſicut patet indormiētibꝰ ⁊ ī freneticis. Et philo. dicit ꝙcorrūpitur quodā interiꝰ corrupto. ⁊ hoc docet ipſa exꝑientia. ergo ⁊cͣ. ¶ Ieꝫ ſicut hōlaſſatur in ſentiēdo. ita etiā laſſatur ī cogitādo ⁊ ī meditādo. ſed qͥa corpꝰ laſſatur ī ſentiendo. ideo īdiget qͥete ſomni ī quo īpediab oꝑatiōibus ſenſuū. ergo pari rōne neceſſeē li. ar. ꝓpter laſſitudinē corporis ab actu etuſu ꝓprio īpediri. ¶ Sed ꝯͣ. Tertio regūquarto refert hyſtoria ꝙ dn̄s ī ſōnis apparuit Salomoni ⁊ merito petitiōis quā fecit.dn̄s dedit ei ſapīam multam nimis. ſi ergo