uenit ad filiū niſi trahat̉ a patre. ⁊ tractus ēmotus uiolētus. ſicut dicit philo. Libeꝝ ar.a deo uiolētatur ⁊ cogitur. ¶ Item ꝓuerxx. Sicut diuiſiones aquaꝝ ita cor regis inmanu domini quocūqꝫ uoluerit īclinabit illd̓ergo ſi libeꝝ arbi. īclinatur ad unam ꝑteꝫ cōtradictionis qͣꝫtūcunqꝫ ad illā inclinetur. depoteſt ꝑfecte facere ꝙ uelit oppoſituꝫ. ergopōt cogere libeꝝ arbi. ad uolendū. ¶ Itemomnis creatura ē ī ꝑfecta obediētia rſpectucreatoris. ergo ſi libeꝝ arbi. aliquid creatuma deo ē. neceſſe ē ip̄m eſſe ī ꝑfecta obediētiar̄ſpectu dei. ergo ſi aliqua uirtus pōt a deoꝯpelli. pōt ⁊ uirtus liberi arbi. ſed deꝰ d̓ alijscreaturis poteſt facere cōtra ꝓpriā naturā.ergo ⁊ de libero arbi. pōt facere cōtra ꝓpriālibertateꝫ. ergo poteſt ip̄m ꝯpellere. ¶ Iteꝫplus poteſt facere liberū arbi. diuinum ſuperhumanū qͣꝫ poſſit libeꝝ arbi. humanu ſuperaliquod brutū. ſed homo pōt aliqd̓ brutumcogere ad aliquā oꝑationeꝫ inferēdo ſibi uiolentiam. ergo multo fortꝭꝰ v̓tus increata pōtcogere uolūtateꝫ noſtram. ¶ Sed contra.Aug. ſuꝑ Geneſiꝫ ad littera. Taꝫ non pōtdeus facere cōtra naturā quā bonaꝫ īſtituit.qͣꝫ nō pōt facere cōtra uoluntatē ſuā. ſi ergodeus uolūtarie libertatē liberi arbitrii dedit.īpoſſibile eſt eū de libero arbitrio facere contra inditam ſibi libertatem. ſed ſi ip̄ꝫ cōgēdo. libertateꝫ eius faceret. ergo libeꝝ ar. cogiadeo eſt īpōſſibile. ¶ Item Aug. xix. de ciuitate dei. Illud eſt linicuiqꝫ rei naturale qd̓de ipſa facere diſpoſuit omnipotētis uolurtas. ergo ſi nullū naturale eſt uiolentū. nihilqd̓ facit deus ē uiolentū. ſi ergo oīs coactioeſt ꝑuiolentiā. quicqͥd de libero arbitrio faciat nullā pōt ſibi inferre uiolentiā. ac ꝑ hocnulla coactio. ¶ Item uolūtas hoc ip̄o libere uult. quia cuꝫ uult. uult ſe uelle ⁊ ſeip̄aꝫmouet. ſed īpoſſibile ē uolūtatē aliquid uelleplene quin illud uelle ſit a uoluntate ſeipſamouente. ⁊ quin uoluntas uelit ſe uelle. ergo impoſſibile eſt libeꝝ arbi. cogi. nō ſolumab aliquo creato. uerum etiā nec a deo ⁊Item nihil aliud eſt dicere alique facere aliquid ex coactione qͣꝫ ꝙ faciat illud īuite. ergo libeꝝ arbi. uel uoluntatē cogi ad actū ꝓprium non ē aliud qͣꝫ ꝙ uoluntas aliqͥd uelitīuita. ſed ſi eſt inuita reſpectu aliquius. illud

non uult. ergo uoluntateꝫ cogere nihil aliudē facere niſi facere uolūtatē ſit ⁊ ſemel uelle⁊ nolle. ſi ergo duo cōtradictoria ſimul eſſenon tantū eſt impoſſibile creature. uerū etiācreatrici eſſentie. patet ⁊c. ¶ Item tūc aliquirtus cogitur quando ad oppoſitū ſue inclinatiōis mouet̉. ſꝫ libeꝝ arbi. eo ip̄o ꝙ libeꝝita natum eſt inclinari ad unuꝫ oppoſitum.ſicut ⁊ ad reliquū. ergo libertas eius ſaluat̉in īclinatione ad utrūqꝫ oppoſitum. ſiue adhoc inclinetur ſiue ad illud. ſi ergo coactioexcludit libertatem ⁊ libertas non excluditad quodcūqꝫ inclinetur. ergo ex nulla inclīatione cogi poteſt libertas arbi. ſed non eſtalius modus ipſum cogendi niſi inclinandoipſum ad aliquod uolitum. ergo impoſſibile eſt ipſum cogi. nec ꝑ mouens creatuꝫ necꝑ agens primū. ¶ Reſponſio. Ad p̄dictorum intelligentiā eſt notandum. ꝙ cū queritur Utrum libeꝝ ar. poſſit cogi a deo? ciſtud poteſt intell igi dupliciter. Aut ita ꝙintelligatur ꝙ poſſit auferre libertateꝫ. ⁊ auferendo libertatē ſuꝑinducere coactioneꝫ. ethoc modo nulli dubium eſſe debet quin depoſſit hoc facere quātum eſt de īmenſitateſue potentie. Aliomodo ut intelligatur ꝙdeus cogit libeꝝ arbitriū ſalua ꝓprietate libertatis ⁊ eius natura. ⁊ hoc modo nō ſoluꝫeſt impoſſibile. ſed etiam non intelligibile.ꝓ eo ꝙ implicat in ſe duo contradictorieoppoſita. ex hoc eīꝫ ꝙ libeꝝ ē. ſi aliqͥd uultlibere uult. ⁊ ex hoc ꝙ uoluntariū eſt. ſi aliquid uult. uoluntarie uult. ⁊ ſeipſo uolenteuult. ex hoc autem ꝙ cogitur ſi aliqͥd uultſeruiliter uult. ⁊ ſi quid uult. īuite uult. ⁊ ſiquid uult ab alio uult. quia uiolentum ē cuiprincipium eſt extra nihil conferēte uiꝫ paſſo. ergo libeꝝ arbitriū cogi non eſt aliud qͣꝫactum libere arbitrii ſimul ⁊ ſemel eē libeꝝ⁊ ſeruilem. eſſe uolūtariū ⁊ īuolūtariū. eſſe aſe ⁊ non a ſe. ſi ergo impoſſibile ē ꝙ claudat intra ſe utrāqꝫ ꝑtem cōtradictionis. nontantū eſt impoſſibile creature. ueꝝ etiā creatrici eſſentie. quia illud poſſe non eſt poſſe.ſicut in primo libro oſtenſum eſt. Planuꝫ ēꝙ libeꝝ arbitriū ẜm hunc modū intelligendiadeo cogi eſt impoſſibile. Unde concedēdeſunt rōnes ad hoc inducte. ¶ Ad ītelligentiam rōnum ad ad oppoſitum adductarum