Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I

Aem poſſe peccare plus dicit īpotētiam qͣꝫpotentiā. plus dicit defectum qͣꝫ ꝯplementum. ſed libeꝝ ar. ẜm libeꝝ. ē ſub deo potentiſſimū. ergo li. ar. ẜm libeꝝ. non hꝫobiectum malum ſiue peccatum. Item ſimalum eſt obiectum li. ar. ẜm libeꝝ. ergoubicunqꝫ eſt libertas arbitrii eſt poteſtas admalum. ergo uel ī deo eſt poteſtas ad malum uel in ipſo non eſt li. ar. ſi utrūqꝫ horum. eſt impoſſibile cōtra Aug. r̄ſtat ⁊c.Item li. ar. nūqͣꝫ facit nec appetit maluꝫ niſiſub ratione boni. ſed uitium quia non appetitur niſi ſub ratione dulcis. ipſum ſenon eſt appetibile. ſed dulce. ſi ergo maluꝫnon appetitur niſi inqͣꝫtum apparet bonuꝫ.ſolum bonum eſt obiectum li. ar. Itē unaqueqꝫ potentia eſt completior cum cōiūctaeſt ſuo obiecto mediante actu qͣꝫ cum non ēcōiuncta. ergo ſi malum eſſet obiectū li. ar.ẜm libeꝝ. eſſet completius cum exiret inmalum. ſed hoc eſt falſum manifeſtū. ergo⁊e. Item ſi maluꝫ eſſet obiectū li. ar. ẜm libeꝝ. ergo inſufficienter diffiniretur abAnſelmo cuꝫ dicitur poteſtas ſeruandi rectitudine. Si tu dicas bonum eſt obiectum ſe malum ꝑͦ accidens. hoc non ſoluit. qͥanon ſufficienter diffinit medicinam qui dicit ſcīam ſani. niſi addat eius oppoſituꝫſcilꝫ medicina ſit ſcīa ſani ſe egri peraccidens. Reſponſio. Dicendum dꝫli. ar. eſt loqui dupliciter. Aut ẜm cōeꝫnem ẜm quā reꝑitur in creatore creatura. ſic obiectum eius eſt bonuꝫ equū. malūuero non eſt obiectum niſi quis dicat hocobiectuꝫ. quia li. ar. id reſpuit deteſtatur.Hic autē uocatur obiectū illud quod intēditli. ar. actū ꝓpriū. ſiue qd̓ efficitꝰ. Aliomōcontingit loqui de li. ar. ẜm in creatura reperitur. Et ſic eſt loqui de ipſo dupliciter.Aut inqͣꝫtuꝫ libeꝝ. aut inqͣꝫtuꝫ deficiens. Siinqͣꝫtuꝫ libeꝝ. ſic natū eſt exire in actū equitatis ſuſceptibilē equitate informatuꝫ. Siautē loquamur de ipſo inqͣꝫtū deficiens. ſicli. ar. inqͣꝫtū arbitriū libeꝝ. pōt exit in actūdeliberatiuū. quia deficiēs exit in actu deformatuꝫ ita in malū. Sic ergo pꝫ li. ar.ẜm libeꝝ ē habet obiectum bonuꝫ exitin bonū. non in maluꝫ. ſicut rōnes ad primāptem oſtendunt. nihilominus tn̄ inqͣꝫtū cuꝫ

libertate habet defectibilitatem. poteſt ī malum. ita malicia non eſt obiectum liberiarbitrii. nec a libero arbitrio ẜm liberuꝫ.ſed ẜm deficiens. Actus autem ſubſtractus cum ſit deliberatiuus exit a libero arbi.ẜm liberum. Et hoc patet reſponſioad primum obiectum Qd̓ eniꝫ obicit̉ ſolisoperibus li. ar. deberi laudem uituperium.hoc non ſolum eſt uerum de his que liberuꝫarbitrium reſpiciunt ẜm liberum. ſꝫ etiāẜm defectiuum. ſic tantum opus ab eoueniens eſt uituperio dignum ratione deformitatis que non habet cauſam efficientem.ſed deficientem. ſicut infra manifeſtabitur. Ad illud quod obicitur. li. ar. de ſe elgit malum. Dicendum ſi ſufficiat adeligendum malum eo facilius eſt deficere qͣꝫ ꝓficere. non tamen ad illud ordīatuprincipaliter. quoniam hoc non conuenit etẜm nature ꝓprie complementum. ſęd potius ẜm ꝓprie nature defectum. Preterea. Et ſi de ſe eligat malum. nunqͣꝫ tamēeligit malum niſi inqͣꝫtum apparet bonumeſſe. Ad illud quod obicitur. rationales poteſtates ſunt ad oppoſita. Dicendū ſi uerum ſit in rationalibus poteſtatibꝰdefectibilibus creatis. non tamen ē ueruꝫin rationalibus poteſtatibus in quibus nonpoteſt eſſe defectus. Abſit enim I phiſicum uerbum ſit uerum quo dicitur depoteſt praua agere. Hoc enim eſt ꝯͣ ueritateꝫ ⁊ͣ Aug. ſicut in primo libro oſtenſumfuit. inferius ſuo loco oſtendetur. eimdicuntur rationales poteſtates eſſe ad oppoſita. hoc non eſt quia ſunt rationales. ſequia ſunt deficientes. maxime ſi in eius oppoſitis intelligatur. quorum unum eſt priuatio alterius. ſicut ſe habet bonum maluꝫ.Et ita ex hoc non ſequitur liberum arbitrium ẜm liberum per ſe poſſit ad malum. Ad illud quod obicitur. liberumarbitrium per ſeipſum poteſt in malum.Dicendum et ſi ſeipſo poſſit. tamenpoteſt ſeipſo ſufficiente. ſed potius ſeipſedeficiente. Seipſo enim poteſt deficere. necoportet aliud interuenire ad hoc exeat̉ inmalum.