I
Aem poſſe peccare plus dicit īpotētiam qͣꝫpotentiā. ⁊ plus dicit defectum qͣꝫ ꝯplementum. ſed libeꝝ ar. ẜm ꝙ libeꝝ. ē ſub deo potentiſſimū. ergo li. ar. ẜm ꝙ libeꝝ. non hꝫobiectum malum ſiue peccatum. ¶ Item ſimalum eſt obiectum li. ar. ẜm ꝙ libeꝝ. ergoubicunqꝫ eſt libertas arbitrii eſt poteſtas admalum. ergo uel ī deo eſt poteſtas ad malum uel in ipſo non eſt li. ar. ꝙ ſi utrūqꝫ horum. eſt impoſſibile ⁊ cōtra Aug. r̄ſtat ⁊c.Item li. ar. nūqͣꝫ facit nec appetit maluꝫ niſiſub ratione boni. ſed uitium quia non appetitur niſi ſub ratione dulcis. ipſum ꝑ ſenon eſt appetibile. ſed dulce. ſi ergo maluꝫnon appetitur niſi inqͣꝫtum apparet bonuꝫ.ſolum bonum eſt obiectum li. ar. ¶ Itē unaqueqꝫ potentia eſt completior cum cōiūctaeſt ſuo obiecto mediante actu qͣꝫ cum non ēcōiuncta. ergo ſi malum eſſet obiectū li. ar.ẜm ꝙ libeꝝ. eſſet completius cum exiret inmalum. ſed hoc eſt falſum manifeſtū. ergo⁊e. ¶ Item ſi maluꝫ eſſet obiectū li. ar. ẜmꝙ libeꝝ. ergo inſufficienter diffiniretur abAnſelmo cuꝫ dicitur poteſtas ſeruandi rectitudine. Si tu dicas ꝙ bonum eſt obiectumꝑ ſe ⁊ malum ꝑͦ accidens. hoc non ſoluit. qͥanon ſufficienter diffinit medicinam qui diciteā eē ſcīam ſani. niſi addat eius oppoſituꝫſcilꝫ ꝙ medicina ſit ſcīa ſani ꝑ ſe ⁊ egri peraccidens. ¶ Reſponſio. Dicendum ꝙ dꝫli. ar. eſt loqui dupliciter. Aut ẜm cōeꝫ rōnem ẜm quā reꝑitur in creatore ⁊ creatura.⁊ ſic obiectum eius eſt bonuꝫ ⁊ equū. malūuero non eſt obiectum niſi quis dicat hoc eēobiectuꝫ. quia li. ar. id reſpuit ⁊ deteſtatur.Hic autē uocatur obiectū illud quod intēditli. ar. ꝑ actū ꝓpriū. ſiue qd̓ efficitꝰ. Aliomōcontingit loqui de li. ar. ẜm ꝙ in creatura reperitur. Et ſic eſt loqui de ipſo dupliciter.Aut inqͣꝫtuꝫ libeꝝ. aut inqͣꝫtuꝫ deficiens. Siinqͣꝫtuꝫ libeꝝ. ſic natū eſt exire in actū equitatis ſuſceptibilē ⁊ equitate informatuꝫ. Siautē loquamur de ipſo inqͣꝫtū deficiens. ſicli. ar. inqͣꝫtū arbitriū libeꝝ. pōt ⁊ exit in actūdeliberatiuū. quia deficiēs exit in actu deformatuꝫ ⁊ ita in malū. Sic ergo pꝫ ꝙ li. ar.ẜm ꝙ libeꝝ ē habet obiectum bonuꝫ ⁊ exitin bonū. non in maluꝫ. ſicut rōnes ad primāptem oſtendunt. nihilominus tn̄ inqͣꝫtū cuꝫ
libertate habet defectibilitatem. poteſt ī malum. ita ꝙ malicia non eſt obiectum liberiarbitrii. nec a libero arbitrio ẜm ꝙ liberuꝫ.ſed ẜm ꝙ deficiens. Actus autem ſubſtractus cum ſit deliberatiuus exit a libero arbi.ẜm ꝙ liberum. Et ꝑ hoc patet reſponſioad primum obiectum Qd̓ eniꝫ obicit̉ ſolisoperibus li. ar. deberi laudem ⁊ uituperium.hoc non ſolum eſt uerum de his que liberuꝫarbitrium reſpiciunt ẜm ꝙ liberum. ſꝫ etiāẜm ꝙ defectiuum. ſic tantum opus ab eoueniens eſt uituperio dignum ratione deformitatis que non habet cauſam efficientem.ſed deficientem. ſicut infra manifeſtabitur.¶ Ad illud quod obicitur. ꝙ li. ar. de ſe elgit malum. Dicendum ꝙ ⁊ ſi ſufficiat adeligendum malum ꝓ eo ꝙ facilius eſt deficere qͣꝫ ꝓficere. non tamen ad illud ordīatuprincipaliter. quoniam hoc non conuenit etẜm nature ꝓprie complementum. ſęd potius ẜm ꝓprie nature defectum. ¶ Preterea. Et ſi de ſe eligat malum. nunqͣꝫ tamēeligit malum niſi inqͣꝫtum apparet bonumeſſe. ¶ Ad illud quod obicitur. ꝙ rationales poteſtates ſunt ad oppoſita. Dicendūꝙ ⁊ ſi uerum ſit in rationalibus poteſtatibꝰdefectibilibus ⁊ creatis. non tamen ē ueruꝫin rationalibus poteſtatibus in quibus nonpoteſt eſſe defectus. Abſit enim ꝙ I phiſicum uerbum ſit uerum quo dicitur ꝙ depoteſt praua agere. Hoc enim eſt ꝯͣ ueritateꝫ ⁊ͣ Aug. ſicut in primo libro oſtenſumfuit. ⁊ inferius ſuo loco oſtendetur. ꝙ eimdicuntur rationales poteſtates eſſe ad oppoſita. hoc non eſt quia ſunt rationales. ſequia ſunt deficientes. maxime ſi in eius oppoſitis intelligatur. quorum unum eſt priuatio alterius. ſicut ſe habet bonum ⁊ maluꝫ.Et ita ex hoc non ſequitur ꝙ liberum arbitrium ẜm ꝙ liberum per ſe poſſit ad malum. ¶ Ad illud quod obicitur. ꝙ liberumarbitrium per ſeipſum poteſt in malum.Dicendum ꝙ et ſi ſeipſo poſſit. nō tamenpoteſt ſeipſo ſufficiente. ſed potius ſeipſedeficiente. Seipſo enim poteſt deficere. necoportet aliud interuenire ad hoc ꝙ exeat̉ inmalum.