⁊ ꝓ tanto dicitur liberuꝫ. qͣꝫuis īmutabiliterordinetur ad id. Si autem loquamur de libero arbitrio ẜm ꝙ deliberans. Utrū hoc fiat uel non fiat. ſic actꝰ eius de quo d̓liberateſt contingēs. Nullus eīm deliberat de neceſſario ⁊ impoſſibili. actus tamen ille pōtcirca neceſſarium uel circa contingens. in libero euim arbitrio eſt conſiderare actum uolendi ⁊ ipſum uolitum. et inqͣꝫtum liberumarbitrium eſt deliberans. neceſſe eſt ꝙ contingentia ſint circa utrūqꝫ iſtorum uel circaalterum. Circa utrūqꝫ. ut cū quis deliberatutrum uelit intrare r̄ligionem uel diligere inimicum. Circa alterum. ut cum quis deliberat utrum debeat ſibi placere uel diſpliceremalum quod fecit. uel utrum debeat conſentire uel diſſentire appetitui naturaliter inſerto. utpote appetitui beatitudinis. Sic ergoactus liberi arbitrii deliberantis ꝙͣuis poſſiteſſe circa neceſſarium. ſemper eſt cōtingēs.Actus uero liberi arbitrii ut liberum eſt. nōſolum poteſt eſſe circa neceſſarium. ſed etiāneceſſarius inſe. Et per hoc patet reſponſio ad queſtionem propoſitam. Patꝫ etiaꝫreſponſio ad obiecta. Nam rationes q̄ oſtēdunt ꝙ liberum arbitrium poteſt eſſe reſpectu actus neceſſarii. concludunt de libero arbitrio ẜm ꝙ liberum. ſicut manifeſte apparet pertractanti. Auctoritates uero ⁊ rationes ad oppoſitum intelliguntur de libero arbitrio ẜm ꝙ deliberans ⁊ conſilians. aliternon cogunt. Nam quod primo obicitur deuerbo Nagiſtri planum eſt ꝙ intelligit delibero arbitrio ẜm ſtatum uiatoris. ſicut ip̄eMagiſter in littera ſeipſum exponit. Similiter qd̓ ſcd̓o obicitur. ꝙ liberum arbitriumeſt eorum de quibus conſiliamur. hoc eiꝫuerum eſt de libero arbitrio ẜm ꝙ tenet ronem deliberātis. ¶ Ad id quod obicitur. ꝙrōnalis poteſtas eſt ad oppoſita. Dicendūꝙ illud non eſt uerum de omni poteſtate rationali ſicut iam in ſequenti ꝓbleumate melius patebit. ſed hoc eſt uerum de rationali poteſtate ẜm ſtatum mutabilitatis ⁊ v̓tibilitatis ẜm quē ſtatum intelligitur uerbumphiloſophi. ¶ Ad illd̓ quod obicitur ꝙ uoluntariū ⁊ neceſſarium ex oppoſito diuidūt̉Dicendum ꝙ uerum eſt ẜm ꝙ neceſſariumdictum eſt a neceſſitate coactionis. ẜm autē

ꝙ neceſſarium dictum eſt a neceſſitate immutabilitatis non diuiditur contra uoluntarium niſi uoluntarium dicatur a uoluntate d̓liberante ⁊ conſiliante. ⁊ hoc modo bene cōcedo ꝙ uoluntarium eſt contingens ⁊ hoc n̄obuiat. ſed potius conſonat ei quod priusdictum eſt.Ertio querit̉ de libero arbitrioin comꝑatione ad obiectū. Eteſt queſtio Utrum libeꝝ arbi.ẜm ꝙ liberum poſſit in malū:¶ Et ꝙ ſic uidetur. De nullo uituperatur qͥnec laudatur niſi de illo quod eſt a libero arbitrio ẜm ꝙ libeꝝ. ſed de peccato ⁊ malo uituperatur quis ⁊ punitur. ergo peccatuꝫ ē alibero arbitrio ẜm ꝙ liberū. ergo liberū arpoteſt in peccatū ẜ ꝙ liberum. ⁊ in maluꝫItem actus liberi ar. ẜm ꝙ libeꝝ eſt. ē eligere. ſed li. ar. d̓ ſe cū ē gratia deſtitutū hꝫ eligere malum. bonum autem non eligit niſiꝑ auxilium gratie. ergo libeꝝ ar. ꝙͣꝫtuꝫ ē deſe plus habet obiectu maluꝫ qͣꝫ bonuꝫItem poteſtates rationales ſunt ad oppoſita ẜ ꝙ huiꝰ mōi. ⁊ libeꝝ ar. ẜm ꝙ libeꝝ ē poteſtas rationalis. ergo eſt ad oppoſita qͣꝫtum eſt de ſui natura. ſed non eſt ad oppoſita que ſunt dulce ⁊ amaꝝ. ueꝝ uel falſum etconſimilia. ergo ad oppoſita que ſunt bonū⁊ malum. ergo malum ē obiectū liberi ar.ẜm ꝙ libeꝝ. ¶ Iem libeꝝ arbitriū pōt facere malum. Aut ergo ſeipio. aut alio. Sialio. quero mediante quo. ⁊non ē dare. tūccim eſſet querere Utrū illud eſſet libeꝝ autnon. ⁊ ſi non eſſet libeꝝ. iaꝫ in opere ſuo n̄eſſet laudabile. nec uitupabile. ⁊ ita nec peccare poſſet. Si autem eſſet libeꝝ. ergo uelerit abire in īfinituꝫ. uel ē dare ꝙ liceruꝫ arbitrium ſeipſo peccat. Si ergo ſeipſo pōt īmalum ⁊ ſeipſo ē liberum. ergo liberum arbitrium ẜm ꝙ liberum habet pro obiecto ipſum malum. ¶ Sed contra. Anſelmusde libero arbitrio. Qd̓ libertati appoſitūeam minuit ⁊ ſeperatum auget. non eſt libertas nec pars libertatis. ſed poteſtas peccādi eſt huiuſmodi. ut ipſe dicit. Et ex hocꝯcludit̉ ꝙ poteſtas peccandi non ē libertasnec ꝑs libertatis. ſi ergo malū n̄ ē obiectū utpoteſtatis peccādi nō hꝫ ꝓ obiecto maluꝫ.