tem in epdenilibertas athitri cunctiepariter ratione utentibus competit. necmagis eſt in bonis qͣꝫ in malis. Et iterumſubiūgit ꝙ nec augetur gratia nec minuiturculpa. ¶ Iem liberum arbitrium eo ipſodicitur liberuꝫ quo eſt a coactione īmune.ſed omne liberū arbitriū eſt a boni coactiōeīmune. ergo ſi libertas arbitrii. in quolibetuniuerſaliter priuat coactionē ⁊ omnimodāpriuationē. non eſt magis ⁊ minus reperirearbitrii libertatem in omnibus in quibus ēequaliter. ¶ Itē ẜm magis ⁊ minᵐꝰ ē ꝑmixtionē fieri uniꝰ ad aliud. ſꝫ libertas arbitritnullo modo poteſt ꝑmiſceri in aliquo ſeruituti ſibi contrarie. que quidem eſt ſeruituscoactionis. ergo non uidetur ꝙ poſſit ẜmmagis ⁊ minus ꝑticipari. ergo equaliter eſtin omnibus in quibus inuenitur. ¶ Sed cōtra. Liberum arbitrium eſt poteſtas ſeruādi rectitudinem. ſicut dicit Anſelmus. ſedmaior eſt poteſtas ſeruandi rectitudinem inbonis qͣꝫ in malis. in confirmatis qͣꝫ in nonconfirmatis. ergo ⁊ liberum arbitrium contingit ẜm magis ⁊ minus participari.Item libertas arbitrii eſt quedam nobilis dignitas in anima rationali. ſed in nulla proprietate dignitas creata poteſt equari creatori. ergo impoſſibile eſt libertateꝫ arbitriiin creatore ⁊ creatura equaliter reperiri.Item libertas arbitrii eſt facultas que fundatur ſuper uoluntatem ⁊ rationem. ſeduis cognitiua multo perfectius reperitur indeo qͣꝫ iu creatura ⁊ in una creatura qͣꝫ ī aliaſimiliter. ⁊ uis appetitiua. ergo pari rōne ⁊illa facultas. ex qua potentia rationis ⁊ potentia uoluntatis libere eē dicūtur. ¶ Itemliberuꝫ eſt in quo nullum cadit̉ genus ſeruitutis qͣꝫ in quo poteſt aliquod genus ſeruitutis cadere. cum ergo aliqua ſint que nullomodo poſſunt ſubici nec peccato nec miſerie. quedam uero que eis ſubiecta ſint etſeruiunt. uidetur ꝙ ab his ⁊ illis liberum arbitrium non participetur equaliter. ¶ Reſponſio. Ad predictorum intelligentiam ēnotandum. ꝙ cum queritur Utruꝫ liberumarbitrium ſit equaliter in omnibus. non eſtqueſtio de ipſo ẜm ꝙ dicitur liberum ea libertate que eſt a miſeria uel a culpa. Hocenim mihi planum eſt ꝙ liberius eſt in uno

qͣꝫ in alio. ſed eſt queſtio de libero arbitrioẜm ꝙ dicitur libertas a coactione. Sic eīmuidentur auctoritates ſanctoruꝫ ſibi īuicemrepugnare. et propterea ad contrarietateꝫque uidetur de medio diminuendaꝫ. Inteligendum eſt ꝙ liberum arbitrium ſiue libertas arbitrii ⁊ dicit comparationem ad illud a quo ⁊ ad illud ad quod. Per comparationem ad illud a quo dicitur priuatiue ſiuenegatiue. Dicitur eīm liberum a coactionepro eo ꝙ eſt ab omni coactione immune.Per comparationem autem ad illud ad qꝛdicitur poſitiue. quoniam libertas arbitriieſt quedam facultas ſiue poteſtas ſeruandirectitudinem. hec autem facultas ꝓut ſeruationi coactionis coniuncta ē. habet quādaꝫdignitatem. Dignitatis enim eſt ⁊ poteſtatis non poſſe cogi. et ſic in liberi arbitriiintellectu tria claudunt̉. uidelicet a coactiōeimmunitas. excellentie dignitas ⁊ poteſtasſiue facultas. ¶ Quantum ad primuꝫ l berum arbitriuꝫ in omnibus in quibus ē. equaliter ſe habet. ſicut dicunt auctoritates Bernardi ⁊ oſtendunt rationes ad hoc inducte.ꝓ eo ꝙ in omni in quo ponitur. ſimpliciter⁊ uniuerſaliter excludit omnem coactioneꝫ.Propterea dicit Bernardus ꝙ ita plena eſtarbitrii libertas in creatura ſuo modo ſicutin creatore. ꝙ ⁊ ſi non poſſit intelligiueraciter eſſe dictum de aliquo quod dicitur perpoſitiōeꝫ. poteſt tamen intelligi de eo qd̓dicitur ꝑ omnimodam priuatione. ¶ ¶ Quātum ad ſcd̓m. uidelicꝫ quātuꝫ ad excellentiedignitatem eſt inequaliter in comparationēcreaturarum ad creatorem adīuiceꝫ. Dignitas enim liberi arbitrii increati ſuperexcellit dignitatem omnis liberi arbitrii creati.quia illa eſt dignitas ſumma. ⁊ omnis dignitas creata eſt dignitas infra illam ⁊ ꝓpter illam. ⁊ ſic inequalitas eſt ī libertate arbitriquantum ad dignitatem ꝓut conſideratur increaturis ⁊ creatore. prout autem confideratur in creaturis relatis adinuicem. ſic habet in eis reperiri equaliter. pro eo ꝙ omneliberum arbitrium immediate eſt. ſub deoconſtitutum. ⁊ quodlibet eſt ſuarum operationum poſt deum primum principium.Attenditur enim ſcd̓m rationalis creatureſup̄mū quo ſolꝰ ē deꝰ ſuꝑior. ſic̄ uult Aug.