Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

inſit Et prīcipaliꝰ inſit penes rationeꝫuidet prīo ip̄aꝫ noīationē dicit̉ li. ar.Si eīꝫ adiectiuū pōit ſuā circa ſuū ſubſtātiuū. prīcipaliꝰ dicit̉ aliqͥd aliquo qd̓ dicit̉ẜm abſtractione qͣꝫ qd̓ dicitur ẜm ꝯcretionē. habitus ille uocat̉ arbitriū libeꝝ. libertas arbitraria. Arbitriū uero ſe tenꝫ ex ꝑterōnis. uidetur ergo ⁊cͣ. Item philo. dicit nata ē regere iraſcibileꝫ ꝯcupiſcibilēſed uolūtas ꝯſiſtit in illis duabꝰ uiribꝰ .ſ. ꝯcupiſcibili iraſcibili. ergo nata ē r̄gere uoluntatē. ſed li. ar. ē magis regēs qͣꝫ rectum.ergo magis ſe tenet ex ꝑte rōnis qͣꝫ uoluntatis Si tu dicas philo. ītelligit de iraſcibili ꝯcupiſcibili brutali. non de illa ī quaꝯſiſtit uolūtas. Cōtra hoc ē ipſa lr̄a. Dicitur eīꝫ libeꝝ arbi. ē libeꝝ uolūtate iudiciū. ſi ergo iudicātis ē regere iudicatu. pꝫ⁊c. facto ultīo iudicio rōis ſemꝑ uolūtas mouet̉ ẜm illd̓. ergo ſi hoc preit tāqͣꝫiudicās illud ſeqͥtur tāqͣꝫ iudicatu l bertas magis reſideat penes illud quod preitimꝑat qͣꝫ penes illud quod ſeqͥtur obedit.uidetur libeꝝ arbi. plus ſe tenet ex parterōnis qͣꝫ uolūtatis. Item libeꝝ arbitriuꝫeo ipſo libeꝝ eſt poteſt ſeip̄m reſtrīgere reprimere. ſed rep̄ſſio actus uoliti non eſtniſi iudicium rōnis. quia niſi examen rōisinterueniat ſemꝑ uolūtas ſequitur impetuꝫaffectionis. ergo libertas eſt magis penesrationem qͣꝫ penes uoluntatem. Sedtra. Liberum arbitriuꝫ eo ipſo dicit̉ liberū.quia īmune eſt a coactione. ergo penes illomaxime eſt libeꝝ arbitriuꝫ quod magis elōgatur a natura coactionis. et talis potentiaeſt ipſa uoluntas. non ratio. In multis eīmcontingit rationem cogi. non ſic uoluntatē.ergo ⁊cͣ. Item libeꝝ arbitriū eſt illd̓ quodeſt in nobis maxime imꝑatīm. ſed magiseſt imꝑatiua in nobis uoluntas qͣꝫ ratio.Quicquid enim ratio dictet̉. ſemper illudfiet quod uoluntas preoptat̉. ergo ⁊cͣ. Item liberum arbitrium eſt illud ex quoprincipaliter conſiſtit in nobis meritum ueldemeritum. ſed meritum uel demeritumprincipaliter conſiſtit penes uoluntatem. etgo ⁊c. Item liberum arbitrium ē ī nobispotentiſſimum. ſicut dicit Bernardus etplures auctoritates hoc ſonāt. ſed nihil ado

eſt in poteſtate noſtra ſicut uoluntas actusuolendi. ergo uidetur maxime penes uoluntatem reſidet in nobis libertas. Reſpōſio. Dicendū libeꝝ ar. ſit facultasſiue dominiū ex qua dicit̉ potētia facilis nonſolū ad mouendū alia. ſed etiā ad mouendūſeip̄aꝫ. ſicut mouēdi ſe inchoat̉ in rōe etconſūmat̉ in uolūtate. ſic li. ar. libertas reſidet penes rōeꝫ uolūtate. ita in una illarum potētiaꝝ īchoat̉ ī alia ꝯſūmat̉. Ideoautē dico motū inchoari ī rōne. quia mouetur appetit̉ꝰ niſi p̄ābulo cogitatū. Nequaqͣꝫeiꝫ amare poſſumꝰ qd̓ ꝯgnoſcimus. id̓oad hoc motꝰ fiat preit ꝯgnitio diſponens ſubſeqͥtur uolūtas ꝑficiēs. Quātucūqꝫ .n.p̄cedat cogitatus. nūqͣꝫ motus ſeqͥtur niſi ipſuꝫ īꝑet uolūtatis affectio ſicut uoluntas habꝫ moueri ad obiectū āplectēdo uel refugiēdo illd̓ niſi pambulo cogitatū. ſic etiaꝫ habꝫ apꝓbare uel r̄ſpuere ſiue elicere refrenare actu ꝓpriū niſi rōis actꝰ p̄cedat. quidictet ip̄ꝫ bonū uel malū. ꝑficiēdū uel r̄frenandū. Ex tali .n. actu pābulo uolūtatis inactu ſuo īcipit ꝯplacere uel diſplicere. Etſic pꝫ libertas ar. ſiue facultas dicit̉ li.ar. ī rōe īchoat̉ ī uolūtate ꝯſūat̉. et qm̄ penes illd̓ prīcipal̓r ī ſidꝫ penes qd̓ ꝯſūat̉. ideoprīcipal̓r libertas ar. dn̄ium ī uolūtate ꝯſiſtit. et iteꝝ illd̓ ī quo res īchoat̉ ſe hꝫmodū material̓. illd̓ ī quo ꝯſūat̉ ſe hꝫ mo formal̓. adiectiꝫ r̄ſpcu ſubſtātiui ſe hꝫ modū īformātis. id̓o ī noīatiōe illiʳ poteſtatis nomē rn̄dēs rōi ſignificat̉ ſubſtātīe. nomern̄dēs uolūtati ſignificat̉ adiectīe. ꝓptereamagis uocat̉ iſta facultas li. ar. qͣꝫ arbitrarialibertas. Et hoc pꝫ rn̄ſio ad primū obiectum in ꝯͣriū. Ad illd̓ v̓o qd̓ obicit̉ ſcd̓o. r̄git iraſcibilē ꝯcupiſcibilē. Dicēduꝫ ſiue uis iraſcibil̓ ꝯcupiſcibil̓ ītelligat̉ deappetitu brutali ſiue potētia appetitīanali utrāqꝫ hꝫ r̄gere. modū diſponentis ꝯſulētis qͣꝫtū ē ſe. aūt r̄gat modumiꝑātis. hoc e niſi mediāte uolūtate dat eiauctoritatē. Uolūtas aūt dicit aliā potētiā eēntiā a ꝯcupiſcibili iraſcibili. ſꝫ nomīatip̄ꝫ appetitū ut rōcinatū ſiue rōi ꝯiūctu. etſic eīꝰ ē r̄gere īꝑare. cōcupiſcibil̓ aut iracibil̓ eādē poͣm affectiuaꝫ noīant. ita dicūt̉īferiores qͣꝫtū ad poͣm. ſꝫ qͣꝫtū ad officiuꝫ.