arbitria eſſent in uno homine. quod omninodeuiat a recta ratione. ¶ Reſponſio. Adpredictorum intelligentia notandum eſt ꝙcum habitus reddat potentiā facilem. ⁊ tri.bus modis habeat eſſe potentia facilis. tribus modis habet habitus ad potentiā comparari. Quedā nāqꝫ potentia reſpectu alicuiꝰ actꝰ eſt facilis ꝑ ſeip̄aꝫ. ut patet cū dicit̉mens ē nata ad meminēdū ſui ip̄ius uel intelligendum ſe. ⁊ tunc talis habitus nō differt a potentia ẜm rem. ſed ẜm rationem ⁊moduꝫ dicendi. ⁊ tunc non addit aliquid ẜmeſſentiā. ſed ſolum ẜm rationē. Quedameſt potentia que reſpectu alicuius actus eſthabilis ꝑ aliquid ſui. ſicut potētia intellectīaad cognitione figuraꝝ geometricaꝝ non eſthabilis ꝑ ſeip̄am. ſed potius ꝑ aliquod accidens qd̓ habet eē in ea. ⁊ tunc habitus talisaddit ſupra potentiā non ſolū ẜm rationeꝫ.ſed etiaꝫ ẜm eſſentiā ⁊ rem. Aliqua v̓o petentia facilis eſt ad aliquē actuꝫ ꝑ ſeip̄aꝫ. nōtamen ſola ſed cū alia. ⁊ ſic potentia rōnaliſſine aliquo habitu ſuꝑaddito ex ſola ꝯiūction ſui cū appetitu. nata eſt in actu ꝯſentiēdi ⁊ eligendi exire. ⁊ hoc modo habitus ul̓facultas nō addit aliquid diuerſuꝫ ẜm eſſentiam. nec addit ſolum ẜm rōnem ītelligēdi.ſed medio modo addit ẜm eſſe. quia nō addit aliquid abſolutuꝫ. ſed reſpectiuū. ſicutpatet cum dico ratione ꝑ ſe ⁊ rationē aſſociatam ſiue adiunctaꝫ uoluntati. non addo aliquid nouum ſupra ip̄am rationem ẜm ſe.ſed ſolū coniunctionem ſui ad alteꝝ. quantūad aliquē conſequenteꝫ actum. Unde ſicutquando plures concurrūt ad trahendā nauēuel ferendū lapidem. potentia unius redditpotentiā alterius facilē. ita ꝙ nulla noua uirtus uel habilitas aduenit potentie alicuiustrahentis in ſe. Sic in ꝓpoſito intellige̓dūeſt ſe habere. et hinc eſt ꝙ libeꝝ arbitrium⁊ ſi accidens eſſe uideatur inqͣꝫtum ſonat inrationē habitus ẜm rem. tamen non eſt accidens potentie ſuꝑaddituꝫ. et iteꝝ licꝫ ſit habitus. quia tamen non dicit habitū unius potentie abſolute. ſed cum relatione unius adalteram in duabus potentiis ſiue reſpectuduaꝝ potentiaꝝ poteſt eſſe unus. Non eīꝫeſt habitus ſuꝑadditus ꝑ gratie infuſionemuel ꝑ inatam diſpōnem. ſed potiꝰ dicit̉ hītꝰ

quo rō et uoluntas ſuis actibus dominātur.qui quidē eſt in eis ex ſua naturali origine.ꝓ eo ꝙ naturaliter iſte due potentie in eadeſubſtātia ſunt radicate. nec contingit unamab altera ſeꝑare. Cōcedende ſunt ergo rationes oſtendētes ꝙ libeꝝ arbitriū ẜm eēntiam nihil addit ſupra rationē ⁊ uolūtatem.addit tamen aliquo modo ẜm eſſe ſiue ẜmrelationem. que quidem non ponit aliquamnouam qualitateꝫ eſſe in ratione uel uoluntate. ſed ponit rationem ⁊ uolūtateꝫ ad unūactum concurrere ẜm naturalem aptitudinē.¶ Ad illud quod obicitur. ꝙ omnis habitaddit ſupra potentiam. Dicendum ꝙ illd̓non eſt uerum intelligendo de additione eſſentiali maxime ubi potentia eſt habitualisꝑ ſeip̄aꝫ. ¶ Ad illd̓ qd̓ obicitur. ꝙ omnispotentia addit ſupra ſubſtātiā. Dicendumꝙ non ē ſimile. ꝓ eo ꝙ facultas eēntialiorpōt eſſe potētie qͣꝫ ſit potētia ſubſtātie. nihilominus aliqua potētia ē que ad idē genhabꝫ reduci cū ſubſtātia. ſicut habitum fuitſupra. ¶ Ad illd̓ qd̓ obicitur. ꝙ libeꝝ arbi.aliquo mō ꝯtrahit rōem ⁊ uolūtatē. Dicendum ꝙ hoc non ē ꝑ additionē alicuius abſoluti. ſed ꝓpter ꝯcomitantiā rōis ⁊ uolūtatisque ſimul ꝯcurrūt ad dominiū liberi ar. nontamē ſe ꝯcomitātur in ꝓductiōe cuiuſlibꝫ actus ꝓprii. Aliqͥd eīꝫ appetit ⁊ appetit̉ circa qd̓ non ē oliberatio. ⁊ aliqͥd nouimꝰ ⁊ credimus eē ueꝝ ſiue uolūtas uelit credere ſiuenō ¶ Ad ultimū iā pꝫ rn̄ſio. qm̄ illd̓ nō ꝯcludit additionē alicuius qualitatis noue ſuꝑ rationē. ſꝫ ſolū ꝯcomitātiā uolūtatis. qm̄ ſineuolūtate rō libera nō eēt nec etiā ecōuerſo.Si aūt iſte due potētie ponātur ī aliquoqͣtūcūqꝫ. unde neceſſe ē ī eo ponere arbi. libertatem. et ſic planuꝫ ē ꝙ li. ar. ⁊ ſi dicat habi.tum ꝯplectētē rōeꝫ ⁊ uolūtatē. nō tamē dicit̉habitu accn̄talē. ſicut gr̄a uel v̓tus. īmo potius dicit illaꝝ duaꝝ potētiaꝝ dominiū naturale r̄ſpectu eiꝰ actꝰ qͥ ē eligere ſiue ꝯſētire.et ꝓpterea ſācti magis uocāt li. ar. facultateuel poteſtatē qͣꝫ uocent habilitatē. oſtendēteſdr̄aꝫ eiꝰ ad alios habitꝰ aīe.Exto ⁊ ultīo ē queſtio cū li. ar.ſit habitꝰ ſiue facultas reſidēspenes rōneꝫ ⁊ uolūtatē ꝯiūctiꝫpenes quā iſtaꝝ potentiaꝝ prīcipaliꝰ nobis