nomīs impoſitio. Arbitrium eīm non dicitpotentiam ſed habitum. Manifeſtat etiaꝫipſa notificatio. Non eīꝫ dicitur libeꝝ ar.eſſe potentia facilis. ſed facultas potētiaꝝ.quēadmodum autē cum dico potētiā facileꝫdico potētiā hilitatā. ſic cū dico facultatē potentie dico habitum eiuſdem. Quoniā ergo libeꝝ arbi. ẜm ꝓpriam ſuam aſſignationem facultas uoluntatis ⁊ rationis recte eſſedicitur. hinc eſt ꝙ libeꝝ arbi. principaliterdicit habitum ⁊ complectitur rationem ⁊ uoluntatem. non tanqͣꝫ una potentia ex eis cōſtituta. ſed tāqͣꝫ unus habitus. qui quidē recte dicitur facultas ⁊ dominiū. qui conſurgitex coniūctione utriuſqꝫ. ⁊ potens ē ſuꝑ actutriuſqꝫ ꝑ ſe ⁊ in ſe conſiderate. ſicut arbitraria poteſtas in duabus ꝑſonis regimē habet ſuꝑ actus utriuſqꝫ in ſe conſiderate.Concedende ſunt ergo rationes oſtendentes ꝙ libeꝝ arbi. nominat habitum uerum.Ueꝝ eīm concludunt. quia habitui principaliter imponitur. Unde eſſentialiter loquendo hec eſt uera. libeꝝ arbitrium eſt habitusaīe ſiue facultas uolūtatis ⁊ rōis. Ad ea v̓oque in contrariū obiciuntur. de facili reſpondetur. Concedēdo eīm ꝙ libeꝝ arbi. aliqn̄ſupponit potentiā ⁊ accipitur ꝓ potentia.ſed hoc non eſt de ſua principali ſignificatione. ſed ſicut nomen potentie trahitur adnomen habitus. ſic nomen habitus frequenter ad nomen potentie ¶ Et ſic patent adutrāqꝫ ꝑteꝫ obiecta.Uinto queritur Utruꝫ liberuꝫarbitriū aliquid addat ſupra rationeꝫ ⁊ uoluntateꝫ ¶ Et ꝙ ſicuidetur. Omnis habitus aliquid addit ſupra potentiam. ſed libeꝝ arbi. eſt habitus ſicut ꝓbatum eſt. ergo aliquid addit ſupra potentiam. ſed eſt habitus rationis ⁊ uolūtatisergo ⁊c. ¶ Item ſicut ſe habet potentia adſubſtātiam ſic ſe habet facultas ad potentiāſicut enim ſubſtantia ꝑ potentiā dicitur potens. ſic potentia ꝑ facultatem dicitur facilisſed potentia aliquid addit ſupra ſubſtātiā.ergo ⁊ facultas ſupra potentiam cuius ē facultas. ſed libeꝝ arbi. eſt facultas uolūtatis⁊ rationis. ergo ⁊cͣ. ¶ Item omne quod cōtrahit aliquid addit aliquid ſupra illud. ſedlibeꝝ arbi. non complectitur omnem actum
rationis nec omnē actū uoluntatis. ⁊ ſi hoc.ergo aliquo modo contrahit. ſi ergo omnecontrahens aliquo modo addit. uidetur ꝙ libeꝝ arbitriū ſuꝑ rationem ⁊ uoluntatem aliquid addat. ¶ Item intellecto ꝙ aliquis haberet rationem preter uoluntatem. non haberet libeꝝ arbitrium ſimpliciter. ſi haberetappetitum p̄ter rationem non haberet liberum ar. ſi ergo nō ſaluatur in ratione ꝑ ſenec in uoluntate. uidetur ꝙ aliquid addat ſuper utrūqꝫ. ¶ Sed contra. Omnis habit̉qui addit aliquid ſupra potentiam determinat potentiam ad aliquem actum. ſed libeꝝarbitriū potius ampliat potentiam in qua ēreſpectu actuum qͣꝫ addat. ergo ⁊cͣ. ¶ Iteꝫlibeꝝ arbitriū qͣꝫtum eſt de ſe reſpicit actuꝫmoris. ſed nullus habitus moralis qui addit aliquid ſupra potentiam eſt indifferensad bonum ⁊ malum. libeꝝ arbitrium eſt adbonum ⁊ malum indifferens. ergo ſupra rationem ⁊ uoluntatem nihil addit. ¶ Preterea. Poſſibile eſt intelligere potentiam circunſcripto omni habitu qui addit aliquid ſupra ipſam. ſed impoſſibile eſt eſſe ſiue intelligi aliquem habere rōnem ⁊ uoluntateꝫqui non intelligat̉ habere liberum arbitriū.ergo libeꝝ arbitrium ſuꝑ rationem ⁊ uoluntatem nihil addit nouū. ¶ Item eque eſſentiale eſt anime habere libertatem arbitrii ſicut eſſe ad imaginem dei. ſed cum dico animam eſſe ad imagineꝫ dei non dico aliquidadditum ſubſtantie ⁊ potentiis. ergo pari ratione nihil ſuꝑaddo rationi ⁊ uoluntati cumdico animaꝫ habere libeꝝ arbitrium ¶ Itemſi libeꝝ arbitriuꝫ adderet aliquid ſupra rationeꝫ ⁊ uoluntateꝫ. aut ergo illud haberetortum ab eis. aut non. Si non. ergo eēt habitus infuſus uel acquiſitus. qd̓ abſurduꝫ eſtdicere. Si ſic. ergo cuꝫ id quod addit ſupraalteꝝ. ⁊ ortum habet ab eo. dependentiamhabeat ab illo. ⁊ qd̓ dependet ⁊ ortuꝫ habꝫab altero potius habet ab illo regi qͣꝫ ipſumregere. potius habet ſubici qͣꝫ dominari. iōliberū arbitrium in homine non imparat.¶ Item ſi libeꝝ arbitrium diceret habitū qadderet ſupra rationē ⁊ uoluntatē. cuꝫ unumaccidens non poſſit eſſe in duobus ſubiectisuidetur ꝙ ille habitꝰ haberet tūc plurificariꝓpter plurificationē ſubiecti primi. ⁊ ꝙ pl̓a