Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Libeꝝ arbitriaꝫ eſt poteſtas ſeruandi rectitudinem. ſed poteſtas eſt in genere potentie.ergo ⁊cͣ. Item Bernardus de libero arbitrio. Tolle libeꝝ arbitriū iaꝫ erit qd̓ ſaluetur. ſed ſaluari non dicitur niſi ſubſtantiauel potentia uel potentie. ergo libeꝝ arbitrium uel eſt nomen ſubſtantie uel potentie.ſed non ē ſubſtātie. ergo eſt potētie. Itēin nobis eſt ponere aliqua potentiā ſeminclinat ad bonuꝫ ſimpliciter. utpote ſyndereſim. aliquā que ſemꝑ inclinat ad bonumut nūc qͣꝫtum eſt de ſe. utpote ſenſualitatē.ergo ē ponere potentiā medio modo ſe habentē. hanc auteꝫ dicimus liberū arbitrium.ergo ⁊cͣ. Iteꝫ omne quod ē ſuſceptibilehabitus eſt potentia. ſed libeꝝ arbitriuꝫ eſtſuſceptibile habitus. utpote gratie. ergo eſtpotētia media. patet Auguſtinū qui dicit gratia ſe habet ad libeꝝ arbitriū ſicut ſeſſor ad equū. Sed contra. Auguſtinꝰ inEnch. Libero arbitrio male utens homoſe ꝑdidit ipſum. ſed nulla potentia peccando ꝑdtur. ergo libeꝝ arbitriū eſt potentia. Iteꝫ libeꝝ arbitrium ſic diffinitur abAuguſtino cuius diffinitio eſt poſitaʳ diſtinctione p̄cedenti. Libeꝝ arbitriū eſt facultasuolūtatis rōnis. ſed facultas eſt illud quopotentia efficitur facilis. ergo cum omne illd̓quod reddit potentiā facilē ad opus. reddateam habilem tale ſit habitus. uidetur ⁊cvItem Libeꝝ arbitriū non ē aliud ſicut Magiſter dicit in littera philo. diffiniūt qͣꝫ liberum iudiciū. ſed iudiciū non ē potētia ſꝫ habitus uel actus. ergo ⁊cͣ. Iteꝫ potētieeſt potētia nec potētia dicitur in potētia.ſed libeꝝ arbitriū eſt facultas rōnis uoluntatis ē in rōne uoluntate. ergo non uidet̉ ſit potētia aliqua eſt potentia uel habitus. ergo Iteꝫ Ber. de libero arbitrioLiberū arbitriū eſt habitꝰ animi liber ſui. ſꝫſi hec diffirutio recte e aſſignata. uideturlibeꝝ arbitriū eſſentialiter ſit habitus. ſꝫut rōnis uolūtatis. ergo. Iteꝫ omnequod habet diminui augeri. potius habetrōnem habitus qͣꝫ potentie. ſed libeꝝ arbi.ē huiꝰ mōi ſicut dicit Qagiſter ī litteramaior libertas eſt in beatis qͣꝫ in ꝯfirmatis.ergo ⁊cͣ. Reſpōſio. Dicendū que

ritur Utrū libeꝝ arbitriū ſit nomē habitusaut potentie? hoc dupliciter poteſt queriAut ita queratur Utrum p̄ciſe nominethabitu uel ꝑ̄ciſe nominet potentiā? Et tal̓queſtio parū habꝫ difficultatis. eo fereomnia nomina potentiaꝝ anime aliquandoaccipiūtur potentiis. aliquādo habitibꝰaliquādo actibus. Sicut eīm uult philo.Intellectus uocatur aliquādo potentia intellectiua. aliquādo habitus intelligēdi. aliquardo actus. Et Anſel. dicit uolūtas aliquādo dicitur inſtrumentū. aliquādo affectus.aliquādo uſus. ideo hoc in ꝓpoſita queſtion non intenditur. Alio modo poteſt intelligi p̄dicta queſtio ut hic inquiratur cui indelicꝫ primo principaliter nomen liberi arbitrii imponit̉ ẜm de eo ſacri doctores loquūtur. Et ad iſtam queſtiōem triplex eſtmodus reſpondendi ẜm diuerſos. Quidaꝫeīꝫ ſenſerūt liberū arbrtriū ē nomē potetie que ſe habet modū uniuerſalis ad rōeꝫ uoluntatē. comp̄hendit eas ſicut totū uniuerſale comp̄hendit ꝑtes. Unde ſicut potetia rōnalis rōni uoluntati dicitur cōis. ſicetiam libertas arbitrii ẜm iſtū modū dicēdi.Sed iſtud ſupra imꝓbatū eſt. Si enim nominaret potentiaꝫ uniuerſaleꝫ ad rōnem etuoluntateꝫ. iam ratio uoluntas ſint ducpotentie rationales. iam eſſent in eis due libertates duo libera arbitria eēnt ī quolibꝫhomine. Et ideo ē alia poſitio libeꝝ arnominat potentiā ex uoluntate rōne conſtitutam ad aliquid faciendum ad qd̓ neutraillaꝝ ſe poterat̉. et quia una iuncta alternon tantūmodo reddit potentiam potente.immo etiam facilem. hinc eſt libeꝝ arnon tantūmodo noīat potentiam. ſed etiamnominat facilem potentiam habilitatem. ꝓpterea nomē illd̓ qͣꝫuis ſit nomē īpoſitūpotentie. uidetur tamen nomen habitus.Sed quoniam difficile eſt ītelligere qualiterex duabus potentiis una ꝯſtituatur. uel quolibeꝝ arbitriū loquendo formaliter ꝓprieſit due potentie. maxime cum non dical̓ratio uoluntas. ſed facultas rōnis uoluntatis. Ideo eſt tertius modus dicendi liberum arbitrium eſt nomen prīcipaliter impoſitum habitui. hoc plane manifeſtat ip̄a