brutis aīalibus. ⁊ talis nō ponit libeꝝ ar.¶ Ad illud quod obicitur ꝙ quedam aīaliabrata domari nō poſſunt. Dicendū ꝙ aliquod animal nō poſſet redigi in ſeruitutemhoc poteſt eſſe dupliciter. Aut rōne uoluntarie libertatis. aut rōne naturalis ferocitatis. Primomō impoſſibile eſt hoīem r̄digiin ſeruitutem. qͣꝫuis enim aliquis poſſit aliquem compellere qͣꝫtum ad actū exteriorē.qͣꝫtum tamen ad interius uelle nemo poteſtalteꝝ compellere. ſicut patebit infra. Scd̓omodo beſtie alique ſunt īdomabiles nec poſſunt redigi in ſeruitutem. quia tanta ē earūferocitas ⁊ impetus ad ea que feritatis ſunt.ut nō poſſint aſſuefieri ad ea que ſunt leuitatis. ⁊ ideo rō illa nō cogit.Ecundo queritur Utrum liberumarbitriū ſit potētia diſtincta contrarōnem ⁊ uolūtatem ¶ Et ꝙ ſic uidetur. Gernar. de li. ar. loquens de potētialiberi ar. Quid ſimiliꝰ eternitati qd̓ non ſiteternitas. ſi ergo eternitas non reſpicit rationē nec uoluntateꝫ. uidetur ꝙ libeꝝ ar. ſitaliqua potentia preter has. ¶ Item rō reſpondet filio. uolūtas ſpūiſancto. ergo ſi ī nobis eſt ponere aliquā potētiam reformādaꝫcorrn̄denteꝫ patri. ē in nobis ponere aliquāpotētiam preter rōnem ⁊ uolūtatem q̄ ſpectat ad r̄formatiōem. talis autem non eſt niſilibeꝝ ar. ergo ⁊cͣ. ¶ Iteꝫ ad ꝓductiōeꝫ operis iſta tria ſunt neceſſaria. uidelicꝫ poſſe etſcire ⁊ uelle. ergo ſi ſcimus ꝑ rōneꝫ. uolumꝑ uolūtatem. uidetur ꝙ in nobis ſit poneretertiam potētiam ꝑ quā ſumus potētes. hācautē dicimus li. ar. facultatem. ergo ⁊c.Item cum lapis mouetur deorſum iſta triareperiuntur. intentio ⁊ appetitus ⁊ uirtus.Dicimus enim ꝙ lapis intendit deorſū moueri cum natura ſit operans ꝑ intentionem.appetit etiam deorſum moueri. habꝫ nihilominus uirtutem ꝑ quaꝫ deorſuꝫ mouetur.eego uidetur ꝙ iſta tria ſit reꝑire in aīa rationali. ſi ergo rōnis eſt intendere. uolūtatisappetere. erit ponere tertiam potentiā cuiſit uirtualiter agere. hanc autem dicimꝰ arbitrii facultatem. ergo ⁊c ¶ Item iudicanspeminet iudicādo. ⁊ mouēs peminet mobili.ſed libeꝝ arbitriū ē libeꝝ d̓ uolūtate iudiciū.

ergo liberi arbitrii eſt iudicare de uolūtate.¶ Similiter liberi arbitrii eſt mouere omnes uires anime ⁊ rationi imꝑare ut diſcernat. ⁊ uoluntati ut appetat. ergo uidetur ꝙſit tertia potentia ab iſtis diſtincta. ¶ Sedcontra. Potentie anime rationalis ſufficieter diuidūtur ꝑ cognitiuas ⁊ affectiuas. ergoſi ratio comprehendit potentias cognitīas⁊ uoluntas affectiuas. non uidetur ꝙ ſitcōueniēs ponere tertiā potentiā ab his differentē. ¶ Iteꝫ actus li. ar. ē iudicare. ſed d̓omni eo qd̓ iudicamus. ꝑ rōeꝫ iudicamꝰ. ergoʸ nō uidetur ꝙ li. ar. ſit potētia a rōne etuolūtate diſtincta. ¶ Iteꝫ alia potentia circūſcripta r̄manēte ſola uolūtate ⁊ rōe poſſumus ꝯſentire. qͥa pōt p̄cedere deliberatio ꝑactū rōnis ⁊ ſubſequi p̄optatio ꝑ actū uolūtatis. ſi ergo ꝯſentire ē actus li. ar. uidet̉ ꝙli. ar. nō ſit alia potētia a rōe ⁊ uolūtateItem li. ar. eſt mouere. Aut ergo mouet uoluntate aut non. Si non. ergo non uideturplene libeꝝ. Si mouet uolūtate ⁊ ē alia potentia. ergo uoluntas mouetur ab alia potetia. ergo non eſt libera. ergo ſi uolūtas ī nobis eſt maxīe libera. uidet̉ ⁊cͣ. ¶ Iem eadeeſt potentia cognitiua qua intelligo aliquid⁊ intelligo me intelligere. ergo eadeꝫ uirtuteſt ⁊ non alia qua uolo aliquid ⁊ uolo me uele. me uelle eſt li. ar. petentia uero qua uoloē illud. ſed potentia qua uolo ē uolūtas. ergo libeꝝ ar. nō ē alia potētia a uolūtate (Rn̄ſio. Ad p̄dicte queſtiōis ītelligentiā notandū eſt. ꝙ ſuꝑ hac queſtiōe diuerſe fueruidoctoꝝ poſitiōes. Quidā eīꝫ dicere uoluerunt. ꝙ ſicut mens dupliciter accipit̉. Aliqn̄cōiter. ⁊ ſic comp̄hendit memoriā. ītelligentiam ⁊ uolūtateꝫ. Aliquādo ꝓprie. ⁊ ſic diſtinguitur contra intelligētiaꝫ ⁊ uoluntatem.Sic libeꝝ ar. dupl̓r accipit̉. uidelꝫ cōiter. ⁊ ſicnō diſtīguit̉ ꝯͣ rōeꝫ ⁊ uolūtate. Et ꝓprie. etſic ꝯͣ rōeꝫ ⁊ uolūtatē hꝫ diſtīgui. ⁊ ē v̓tꝰ īpāsrōi ⁊ uolūtati. ⁊ utrūqꝫ r̄gēs ⁊ mouēs. cuiusactus primꝰ nō ē diſcernere uel uelle ſꝫ act̉r̄flexus ſuꝑ hec duo. ⁊ hec duo mouēs ⁊ regens. ille uidelꝫ quo dicit̉ qͥs. uelle diſcernere uel uelle ſe uelle. ⁊ iſte actus pambulus ēad rōeꝫ ⁊ uolūtatē. ⁊ iſta potentia corrn̄detpatri. ꝓ eo ꝙ actus eius maxīe potēs eſt. etprimus ē cū nō moueatur. ſed moreat. Et