Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

2I.

ideo a ſanctis dicitur facultas ſiue poteſtasuolūtatis rōnis .i. poteſtas faciliter mouēsuolūtatē rōeꝫ. ꝯſiſtit in iſtis tribꝰ quedaꝫ imaginis ex ꝑte motīe prīcipaliter pergr̄aꝫ in uia dotes in patria hꝫ r̄formari.Aliis autē aliter uidetur. rōis uolūtatis ſit r̄flectere ſe ſuꝑ ſe. iſte due potentieſufficiant ad oēs actus aīe ꝑficiēdos. uidelicꝫad uidenduꝫ. iudicāduꝫ fugiendū eligēdū fruſtra poneret̉ in aīa aliqua potētia differens ab iſtis. Si ergo natura nihil facit fruſtra. potentie aīe rōnalis ſufficiēter diuidunt̉ cognitiuas affectīas. ſiue rōem uolūtateꝫ. Et ideo dicūt li. ar. non e potētiaab his duabus potētiis diſtincta. Quelibetautē haꝝ poſitionū multū habꝫ ꝓbabilitatiset ſi uelimus utrāqꝫ eaꝝ ītelligere. diligēter pie īueniemus eas abīuicē diſcordare.ſed ad unius ueritatis maiorē exp̄ſſionēcurrere. eīꝫ dicimus aliquaꝫ potentiaꝫdiſtingui ab alijs. hoc ē dupliciter. Aut ẜmreꝫ. aut ẜm rōeꝫ. ẜm rem. ſicut diſtīguit̉ intellectus affectus. ẜm rōeꝫ. ſicut diſtīguitratio ut ē cognitīa motiua .i. dictās moueri uel diſponēs ad motū. Loquēdo ergo dediſtinctiōe ẜm rōeꝫ. Dici pōt li. ar. qd̓dāmōdiſtingui a rōne uolūtate in hoc .ſ. li. ar.noīatur in rōne mouētis. uolūtas uero īrōne moti. hec in rōe imꝑantis. iſte duc ī rōeexequētis. Et ex iſta ꝑte quādaꝫ rōnemaꝓpriationis inuenit̓ in aīa quedā imaginis. Et hūc modū intelligit̉ prīa poſitio rōnes currūt que ad primā ꝑteꝫ inducunt̉.Non .n. ꝯcludūt diſtinctiōeꝫ li. ar. a rōneuolūtate ẜm. ſed ſolū ẜm rōeꝫ aꝓpriationeꝫ. ſicut patꝫ diſcurrenti ſingulas. Loquendo autē de diſtīctione potētiaꝝ ẜm remſic libeꝝ ar. dicit potētiaꝫ diuerſaꝫ uel diſtinctam a rōne uolūtate. eo potētieaīe rōnalis ſufficiēter diuidūtur ꝯgnitiuam motiuā. et oēs actus aīe has potentiasſunt cognitiua affectiua ſiue uoluntasexerceri poſſunt. ſicut rōes que ad hoc īducunt̉ on̄dunt. eīꝫ qͣꝫ uolūtas ſit nata ſuꝑ ſe r̄flecti. cuꝫ noīo uoluntatē ut uolentem aliquid. uoluntatē ut uolentē ſe uelle.non dico potentiā aliā aliā ẜm rem. Mouens eniꝫ motuꝫ in ſpūalibus non oportetdifferre ẜm ſubſtantiā. quia ſicut dicit Anẜ.

Uoluntas ē inſtrumentū ſeip̄am mouens.ratio etiā eſt uirtus ſeip̄aꝫ ꝯgnoſcēs pari ratione. et ideo ſi aliqua ē ibi diſtinctio. hocſolum eſt ẜm rationeꝫ. Et ſic patet reſpōſio ad queſtionē ad rationes ad utrāqꝫ ꝑteConcedo eniꝫ libeꝝ arbitriū ẜm rem nondicit potentiam diſtinctaꝫ a ratione uolūtate. concedo tamē nihilominus aliquaꝫdiſtinctionē habet ẜm rationē. ratiōe cuiusdicitur facultas utriuſqꝫ. Quāta auteꝫ ſitdiſtinctio melius patebit infra. Ad preſensauteꝫ tantū dixiſſe ſufficiat non eſt tantadiſtinctio que faciat ip̄m eſſealiaꝫ potentiaꝫin genere potentie a ratione uoluntate r̄aliter diſtincta. Et qd̓ obicitur. ē ſimilius aꝓpriatur patri ē uirtus a qua ē poſſe.totum illud non ponit niſi ſolūmodo diſtinctioneꝫ quādaꝫ ẜm quādaꝫ aꝓpriationeꝫ etquādam rationeꝫ. Et hoc patet. quia ipſaratio includit in ſe intelligentiam memoriam. ita aliquid per quod aſſimilatur patri. aliquid per quod aſſimilatur filio. ipſauoluntas includit in ſe iraſcibilē concupiſcibilem. ita potētiam quā appetit potentiaꝫ quā poteſt. ideo non oportet liberuꝫ arbitrium eſſe aliquā aliam potentiampreter has. Ad illud quod ultimo obicit̉ iudicans p̄eminet iudicato mouēs moto. Dicendum non oportet in ſpūalibusloquēdo de p̄eminentia que faciat diuerſitatem ẜm eſſentiam. Sicut eīm ſepe dictuꝫ ēeadē ē uis que uult aliquid que uult ſe uelle. que iudicat que iudicat ſe iudicare.alioquin eſſet in infinitum abire. nihilominꝰtamen ſortitur quaſi dignius officiū dum eſtin rōne iudicantis qͣꝫ ē in rōe iudicati.ē in rōe mouētis qͣꝫ ē in rōne moti.Ertio queritur Utrum liberuꝫarbitriū complectatur ſimul rationeꝫ uoluntateꝫ Et ſicuidetur. Aug. de qͥnqꝫ rn̄ſionibus. Cuꝫ de libero arbitrio loquimur deꝑte aīe loquimur. ſed de tota. ergo tantū comp̄hendit ꝯgnitiuā. īmo affectiuaꝫ. Item Damaſ. Anima li. ar. appetit. libereiudicat. libere impetū facit. libere diſponit.libere uult. libere eligit. ſed hec cōcernunt̉ actus rōis uoluntatis. ergo ⁊c Si tu dicas

d y