Irca primum ſic proceditur cioſtenditur ꝙ homini dare potuerit adiutoriū ſiue liberū arbitriū inflexibile per naturaꝫ abſqꝫ gratiaſuperaddita. primo a ſimili ¶ Cōtingit eīꝫreperite luce corporalē quā impoſſibile eſtper naturā in ſe obnubilari. ſicut luceꝫ em̄pirū uel luceꝫ ſolis. ſi ergo lux ſpiritualismulio permanentior eſt qͣꝫ corporalis. uidetur ꝙ aīa humana potuit fieri in perfectiōetanti luminis ⁊ lacis per naturam. ꝙ nullomodo poſſet obſcurari. nec per ignorantiānec per culpā. ¶ Item contingit reperirealiquaꝫ ſubſtantia corporaleꝫ intranſmutabilem quantū ad ſubſtantia ⁊ quantum adproprietates. ſicut eſt corpus ultimuꝫ ſcilꝫempireū. ⁊ hoc non habet ſolū per graciaꝫ.ſed etiā per naturā. ergo pari ratione poſſibile eſt ſubſtantiā ſpiritualē per naturamin tanta ſtabilitate fieri. ꝙ nullo modo ualeat permutari a rectitudine naturali. ſi eī:hoc reperitur in ſubſtantia corporali. maltoforcius reperiri poteſt in ſubſtantia digniori. ¶ Iem gratia eſt perfectio nature. ⁊ ꝑfectio conformatur ſuo perfectibili. ſi ergogratia confirmationis omnino reddit naturam impoſſibileꝫ ad peccandū. uidet̉ ꝙ aīahumana naturaliter capax ſit talis ſtabilitatis ⁊ inuertibilitatis. ¶ Si tudicas ꝙ non eſtcapax talis inuertibilitatis niſi mediate gr̄aObicitur cōtra hoc ꝙ talis uertibilitas admalū. aut eſt eſſentialis ipſi nature. aut no.ſi eſt eſſentialis. ergo uidetur ꝙ per gratiam non poſſit auferri. ſi non eſt eſſentialis. ergo uidetur ꝙ ſine tali uertibilitatead malū poſſit natura rationalis fieri. ſaluaſua natura ⁊ nulla ſuperaddita gr̄a. Propt̓hoc eſt queſtio ¶ Cum tā liberū arbitriū hominis qͣꝫ gratia ſit creatū. ſicut patebit īfra.Ut quid dari poteſt gratie inflexibilitas admaluꝫ ⁊ non poteſt dari creature rationali.Uidetur eiꝫ rōne conſil̓i ꝙ ſi poteſt dari untꝙ poſſit dari altri. ¶ Iteꝫ licꝫ oīs creaturaꝑ ſe ſit uertibilis in natura. alique tn̄ talescauſantur a ſua origine ꝙ impoſſibile eſteas corrupi. ⁊ hoc habēt ſine aliquo additonaturalibus. ſicut pꝫ in ſubſtātus ſimplicibus. Unde angeli ⁊ aīe ꝑ natura ſunt īmotales. ergo pari rōne uidetur ꝙ alique aīe
poſſint creari ꝑ naturā ad malū inflexibile.uidetur ergo fniſſe poſſibile tale adiutoriuꝫa deo cōferri ꝑ qd̓ natural̓r ad malū nō poſſet inflecti. ¶ Sed cōtra. Iſta duo ſunt cōuertibilia ſic̄ uult Daniaſ. ⁊ etiā Aug. uidelicꝫ eē creabile ⁊ eē uertibile. ſic ergo in oīcreatura neceſſe ē eē aliqua uertibilitatē. ſꝫin ſupſtātia ſpūali non ē uertibilitas ẜm ſubſtantiā. ergo neceſſe ē ꝙ ſit ẜm electioneꝫergo īpoſſibile ē ſubſtātiā creatā hr̄e liberūarbitriū ꝑ naturā inflexibile. ¶ Iteꝫ non ēꝑ naturā magis artatꝰ affectꝰ qͣꝫ ītellectus.ſꝫ ītellectꝰ eoīp̄o ꝙ ītellectꝰ ē. ꝑ naturā ſuāē natꝰ oīa ītelligere. ergo pari rōe affectus jnaturā ſuā ē potēs hoc uel illud appetere.ergo ab unꝯ oppoſitoꝝ ī altru traſire. ergooīs affectꝰ creatꝰ qͣꝫtū ē de natura ſua nonſolū bonū ſimpl̓r. ſꝫ etiā apparēs. non ſolūbonū ꝯceſſuꝫ. ſꝫ etiā ꝓhibitu pōt uelle. ⁊ p̄eligere. ergo ⁊cͣ. ¶ Itē li. ar. creatū hocip̄o ꝙlibeꝝ eſt. dn̄atur actui ſuo. hocip̄o ꝙ creatūfactū eſt debēs aliqͥd ſuo creatori. u delꝫ honorē. ergo ſi dn̄atur ſuo actui. pōt nō reddere qd̓ debꝫ. ſed hoc ē peccatu. ergo neceſſariuꝫ ē libeꝝ arbitriū qͣꝫtuꝫ eſt de ſua naturafieri flexibile ad peccandū. ¶ Ie ſi liberuꝫarbitriū ꝑ naturā ſuā eēt inflexibile ad malum. ergo ſtaret ī bono ⁊ facere bonū eēt enaturale. ergo omne opª egredies a liberoarbitrio eſſet ī genere oꝑis naturalis ⁊ nulluꝫ eēt in genere moris. ergo ſi hoc uerū e.nullū eſſet meritoriū. nullū etiā eēt laudabile. ꝑ nullū etiā opus qd̓ faceret eēt li. ar. acgloriā ordīabile. ſed hoc eſt cōtra naturalēīſtitutiōeꝫ. ergo īpoſſibile eſt alicui creaturedari libeꝝ arbitriū ꝑ naturam inflexibile ¶Rn̄o dicendum ꝙ impoſſibile fuit homineuel aliquā creaturā rōnalē ꝑ naturaꝫ hr̄e li.arbitriū īflexibile ad maluꝫ. hoc eīm repunat nature ipſius creature rationalis ⁊ a ꝑteprincipii initialis. ⁊ a parte termini finalis.Et hoc patꝫ ſic. Si eniꝫ liberum arbitriuꝫcreature rationalis fieret naturaliter ad malum inflexibile. aut hoc eſſet propter ipſiusartationeꝫ ad bonum. aut hoc eſſet propteripſius determinationem. Si propter ipſiartatiōem ut ſic faceret bonū. ſicut lapis tedit deorſuꝫ. iā certe liberū arbitriū non eſſetliberaꝫ. nec opus eius eſſet laude dignum.