ſpūs ē n̄ tn̄ magis adherꝫ ẜm ꝙ carnalis ē: nūcaūt fere oēs hoīes carnales ſunt: nec p̄manetſpūs dei ī hoīe: qͥa caro ē. ¶ Ad illud qd̓ obicitꝙ dyabolꝰ tētat uiolētijs. dd̓ ꝙ nulli īfert uioletiam ſimpliciter. uiolentare tn̄ dicit̉ quodāmōꝓpter imiſſionē aliquaꝝ tribulationū: q̄ non itamouēt affectu ſicut carnis incitamēta: niſi caroibi interponat partes ſuas.Onſequenter qͣntū ad tertiū articuluꝫ. Querit̉ de qͣntitate peccatiprimoꝝ parentū? Et circa hoc querunt̉ tria: ¶ Primo q̄ritur utrumprimū peccatū patuerit eē ueniale. ¶ Secūdoquerit̉ utꝝ fuerit remediabile ſiue remiſſibile.¶ Tertio querit̉ utꝝ inter cetera genera peccatoꝝ fuerit magis graue.Irca primū ſic ꝓceditur. Et qͥrit̉ utꝝprimū peccatū hoīs fuerit uel eē poturit peccatu ueniale v ꝙ ſic uidetur inegreſſu a rectitudine. prius curuatur aliqͥd ꝑuaobliquitate: qͣꝫ in magna: ſed magnā obliqͥtasē culpa mortalis ⁊ ꝑua ē culpa uenialis: ergo cūcecidit a ſtatu rectitudinis īnocētie: per uenialetrāſijt ad mortale: ergo prius peccauit uenialitqͣꝫ mortaliter. ¶ Itē ⁊ſenſum ſiue electionemp̄cedit appetitus: nihil enī eligimꝰ niſi prius illud appetamus: ergo an̄ ꝯſenſuꝫ primi homīsfuit appetitus: ſꝫ appetitus ille erat ad illicituꝫ:ergo erat peccatū: ſꝫ nō mortale. quia nihil eſtmortale citra ꝯſenſuꝫ: ergo ueniale. prius igitpeccauit peccato ueniali qͣꝫ mortali. ¶ Iteꝫ cōtingit aliqͥd diligere inordinate ut ſupra deuꝫ.ꝯtingit aūt aliqͥd diligere ordinate ſub deo. ſꝫinter hec duo cadit mediū: uidelꝫ aliqͥd diligereſub deo inordinate. ſi igit̉ ab extremo ī extremuꝫ ꝑuenitur ꝑ mediū: prius dilexit hō aliqͥdſub deo qͣꝫ ſupra deū: ſꝫ primū ē mortale ſcd̓ꝫueniale: ergo geͣ. ¶ Si tu dicas ꝙ hō ī primoſtatu exiſtens: nō potuit peccare uenialit̓. on̄ditꝙ ſic primū. qͥa uerbū otīoſuꝫ ē peccatu uenialequātū ē de genere ſuo: cuꝫ non ſit ꝯtra aliquodmādatū: ſed adā poterat uerbū otioſuꝫ dicere.⁊ cuꝫ uxore ſua iocarę: ergo potuit in ſtatu illouenialiter peccare ¶ Itē qd̓ pōt in maiꝰ: poteſt īminuꝫ quod ē ordinatū ad illud: ſed adam poterat peccare mortaliter. ſed peccatū mortalee maius qͣꝫ ueniale: cū igit̉ adam primo potuit̉peccare mortaliter potuit primo peccare ueni-
aliter Itē ē ponere ſtatū in quo non pōt qͥs peccare mortaliter nec uenialiter: utpote ſtatuꝫ cōprehēſoris. ⁊ ſtatū in quo pōt peccare mortalit⁊ uenialiter: utpote ſtatū uiatoris. ⁊ ſtatū ī quoꝯtīgit peccare mortaliter: ⁊ nō uenialiter: ſicutſtatu āgeli lapſi: ergo erit ponere ſtatū ī quoꝯtigeret peccare uenialiter ⁊ nō mortaliter: ſedhic nō ē ſtatus niſi hoīs īſtituti: ergo ⁊cͣ. ¶ Sꝫꝯͣ: peccatū ueniale iō ueīale ē ꝓpt̓ impulſionem⁊ ꝓnitatē quā homo hꝫ ad illud: ſed primꝰ hēnullū habuit īpulſuꝫ: ergo nō potuit primo cōmittere ueniale peccatū Itē ī primo hoīe nullerat motus brutalis: ſꝫ qͣlibet erat ẜm deliberationē rōis: ſꝫ peccatū cōmittere cū deliberatiōerōis ubi nulla eſt ꝓnitas: nō pōt eē niſi mortaleergo ⁊ tē regnū aīe a deo ordinatū erat: ſicutdicit aug. ꝙ ſi ip̄a ſeruaret ordinem ſub deonihil exirꝫ eiꝰ imꝑiuꝫ: ergo īpoſſibile fuit hoīeꝫpeccare niſi prius a deo ſe auerteret: ſꝫ hoc eſtꝑ mortale ergo geͣ. ¶ Iteꝫ angelus ꝓpt̓ dignitateꝫ ſui ſtatus: nō ſolū peccauit mortaliter: ſedetiā irremediabilit̓: ergo ſi ſtatus īnocētie excedebat ſtatū miſerie ī magna p̄cellentia: uidet̉ ꝗillud qd̓ eſt ī nobis: mō modicū ⁊ leue: in ſtatuillo eēt magnū ⁊ graue. nulla igit̉ ibi eēnt leuia⁊ minuta peccata: ſꝫ oīa eēnt grauia ⁊ mortalia¶ Iem omne peccatū aufert īnocentiā: ſed quodauferebat homini īnocētiaꝫ: auferebat īmortalitateꝫ: ⁊ qd̓ auferebat īmortalitatem: inferebatmorte: ⁊ qd̓ īferebat mortē erat mortale. ergoa primo nullum peccatū poterat eſſe primo inhoīe: qd̓ nō eēt mortale. ¶ Item ſi adaꝫ primocōmiſiſſet ueīale. Quero utꝝ potiūt. ſꝫ penitere autē nō. Si nō: ergo fuiſſet irremdiabile. ſiſic: ergo ꝓpter ueniale peccatū doluiſſet. ergopaſſibilis factus eſſet: ⁊ ſi paſſibilis: ergo ⁊ mortalis: cū eadē eſſet in eo rō paſſibilitatis ⁊ mortis: ergo neceſſe fuit primum peccatum primihoīs: uel eſſe mortale uel eſſe irremediabile: uelꝙ aliqͥd eēt ueniale ⁊ inferret mortem: q̄ duoſimul ſtare nō poterāt. ¶ Rn̄o ad p̄dictorumintelligētiā ē noͣndum: ꝙ circa hoc duplex fuitopinio. Quidā enī dixer̄t ꝙ adā prīo peccatopeccauit mortaliter: potuiſſet tn̄ peccare ueīalitnon tamen oī genere uenialis: quoddā eniꝫ eſtueniale ex genere actus: ſicut dicere uerbumotioſum: ⁊ mādatum iocōſuꝫ: uel exire ī riſumdiſſolutum: ⁊ hoc eſt ueniale. non ſolum tamenꝑuenit rōnis iudicium: ſed etiā cuꝫ ſubſequitur43