Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In ſecunda uero quantū ad inſtrumentū. ibiSed quia per inobedientiā ⁊cͣ. In tertia v̓odeterminat quātū ad progreſſum ibi Tentatio uero hoc modo facta eſt. Et ſic in ꝑteiſta tria determinantur .ſ. modus prime tentationis in ſpeciali. Modi etiā cuiuſlibet tentatiōis in generali. Poſtremo uero qualitas quātitas peccati humani. ibi Homo ergoqui ſola tentatione ⁊cͣ.O intelligentiā autē huius partiscirca tria īcidit hic qͣſtio. Primoqueritur de tentatione primoꝝ parentū. Sęcūdo queritur. de diuerſitatetationū. Tertio uero incidit hic queſtiocirca quantitatē qualitatē peccati quod exilla tentatione eſt ſecutū. Circa primumqueruntur tria. Primo queritur de tentatione primoꝝ parentū quantū ad motiuū. Secundo quantū ad inſtrumētū. Tertio quantum ad ordinem progreſſum.Ica primū ſic proceditur q̄riturquid mouerit principalr̄ diaboluꝫad tentādū hominē. Et inuidiauidetur per illud quod dicitur ſap. ij. Inuidia diaboli mors introiuit in orbe terraꝝ. introitus autē mortis fuit per tentatione ſeductionē hominis. ergo ad tentadū hominēinuidia diabolū ꝯmouit. Itē Breg. ī moralibꝰ. In paradi ſo diabolus inuidēs hominiſuperbie uulnus inflixit. ergo uulaus īflixerit per tentationē. tentatio fuit ex inuidia Ite diabolus in tentando hominē factꝰ eſthomicida ẜm dicitur Io. viij. Ille homicida erat ab initio. ſed homīcidiū procedit exodio. odiū aūt procedit ex īuidia. ergo a pricipio tētatio hoīs in qua diabolus fuit homicida proceſſit ex inuidia. Itē qui deſiderat caſum alterius ſine ſuo fructu non mouetur ex amore ꝯmoditatis ꝓprie ſed ex odiofelicitatis aliene. ſed diabolus caſum homisdeſiderat abſqꝫ ſuo fructu ſicut ꝯſtat. ergomouebatur odio felicitatis humane ad tentandū homine. ſed tale odiuꝫ eſt aliud qͣꝫinuidia. ergo ⁊cͣ. Sed contra. Omnis inuidia ē reſpectu paris uel ſuperioris ẜmdicit Greg. ſuper illud Iob. Paruulū occiditinuidia ſuperioris. inquam ſaltem ẜm reputationē. ſed diabolus non reputabat hoīemſuperiorem ſibi. ergo uidetur ei non inui

debat. ergo ſi ip̄m tentabat hoc non erat exinuidia. Iteꝫ inuidia eſt reſpectu boni qd̓aliquo modo poteſt acquiri. ſed diaboluspoterat uenire ad eternā beatitudine. quialapſus erat irreparabiliter. ergo uideturpropter illius acquiſitioneꝫ inuidebat homini. Iteꝫ inuidia eſt reſpectu boni quoddeſideratur. nullus enim inuidet alicui de aliquo niſi cum illud amat cupit. ſed diabolnon cupiebat mandatis dei obedire. nec adſupernam patriaꝫ aſcendere. nec amicus deieſſe propter ſui deſperationē. ergo uidetur hoc in homine non inuideret. ergo ge Itē īuidia eſt niſi reſpectu eius qd̓ eſtnatum dīminuere bonū proprium. ſed beatitudinis acqui ſitio nullum bonum pōt dīminuere. ergo non eſt aliquid quod ab aliquoinuideri poſſit. ergo uidetur ſi diabolus aliquo appetitu cadere fecit ex inuidia motusnon fuit.. dicendū ſicut pretactumfuit iſta duo peccata ſunt que maxime preſident mentem diaboli. ſuperbia inuidia.vnde ſicut habitū fuit ſupra Aug. dicit. Exhis duobus qui prius erat lucifer diabolus factus eſt. et ſunt quaſi hec duo inſeparabiliaita unum ꝯcomitatur ad alterum. ſuperbus enim amat excellentiā. et ita nullū uulthabere parem. et per hoc ſtatim appetit excellentia ſingulariter preſidere. et ideo ſtatīuel actu uel habitu inuidet cum nolit bonuꝫꝯſimile bono quod appetit ab alio ꝯmunicari. Mens ergo diaboli ex his duobus uitijspoſſeſſa. videlicet ſuperbia inuidia uidēshominē in ſtatu in quo poterat cadere ſubdiabolica poteſtate. in quo poterat aſcendere ad ſupernam ciuitatem ex qua ipſe ceciderat ex ſuperbia motus eſt ex inuidiāad ipſum tentandū. Ex ſuperbia nanqꝫ vtip̄m ſibi ſubijceret. Ex inuidia uero ut ip̄ma ſuꝑna felicitate īpediret. ſuꝑbia fuit ſicutmouēs primū. inuidia v̓o ſicut mouens ꝓxi ī mediatum. eſto enim non poſſetdominiuꝫ ſuper hominem acquirere adhucſtuduiſſet ipſum a paradiſi gaudijs impedire. et ideo ſcriptura dicit eius expoſitoresdiabolum ad tentandū hominem ex inuidiamotu. et ꝯcedende ſunt rōes hoc on̄dētes Ad illud ergo quod primo obr̄ īuidiaeſt reſpectu ſuperioris uel paris. dd̓ non