Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

uirtuti animali .i. imaginarie nec etiā rōali.lꝫ ei aliquo modo ꝯformetur. ſed magis variatur penes diſpoſitōeꝫ mēbri ⁊ exteriorisadiutorij. hinc ē ꝙ nō ē certa determinationumeri nec in uiris nec in feminis gn̄andis.vnde modo qn̄ credit generare feminā generat maſculū ⁊ econuerſo. et aliqui plureshabēt feminas. aliqui plures maſculos. Sicergo pꝫ ꝙ ſi homo ſtetiſſet in equali nūerofieret multiplicatio uiroꝝ ⁊ mulieꝝ. vn̄ rōeshoc on̄dentes ꝯcedēde ſunt. Ad illud aūtquod primo obr̄ ꝙ femina dicitur uir occaſionatus. dd̓ ꝙ phus nō uult dicere ꝙ feminaſit preter nature intentōeꝫ ẜm ꝙ uirtꝰ nature aliquē defectū habet in productōe mulieris reſpectu ꝓductōis uiri. ille aūt defectus n̄re pugnat ordini nature ſed potius ſaluat.ẜm .n. ordinē nature ſicut ꝓducūtur in eodēcorpore quedā mēbra magis fortia. quedaꝫminus. ſic ꝓducūtur in eadē ſpecie quedamindiuidua unius ſexus quedā alterius. ⁊ id̓olꝫ ille defectus qui ordine nature corrumpitutpote eſt ille qui eſt cauſa defectus membriuel bone diſpoſitōis ſit preter nature intentionē. gn̄atio tn̄ ml̓ieris nec ē preter naturānec ꝯͣ naturā ſꝫ ẜm natura. Ad illḋ quodobr̄ natura ſemper deſiderat illud qd̓ meliꝰeſt. dd̓ ꝙ nō intelligitur ꝙ ſemꝑ deſideretmelius ſimplr̄ ſed melius in ordine. ſꝫ auteꝫſexus maſculinꝰ melior ſit in ſe qͣꝫ femineˢnō tu ita eſſet ſufficiēter ſalus nature in ſolouirili ſexu ſicut eſt in uirili ⁊ muliebri. ⁊ id̓onatura magis deſiderat utrūqꝫ qͣꝫ alteꝝ ſolū Ad illud quod obr̄ ꝙ ſemen uiri p̄dominabatur ſemini mulieris. dd̓ illa rō dꝫ ſaneintelligi ad hoc ꝙ ualeat. ꝓprie .n. loquēdonūqͣꝫ ſemen mulieris prednatur ſemini uiriſed non dicitur predn̄ari ſemen mulieris. qꝛſemen mulieris adeo eſt debilis virtutis ꝙmagis ē idoneū ad ꝓductōeꝫ ſexꝰ muliebrisqͣꝫ uirilis. Hoc aūt modo potuit eē in ſtatuprimo ſicut pretactū ē. Et per hoc pꝫ rn̄ſioad aliud quod obr̄ de fortitudine caloris etuirtutis. gradus .n. ibi fuiſſent ẜ ordinē et fexigentiam finis. ita ꝙ uir aliqn̄ operareturactione magis fortificata in ꝓductione uiri.aliqn̄ minus fortificata in ꝓductiōe mulieris.Si quis aūt uellet dicere ſicut aliqui exiſtimant ꝙ mulier ſemꝑ gemellos ꝯciperet ita

ꝙ pars dextra attraheret quod eſt maiorisuirtutis de ſemine ad gn̄atōeꝫ ſexus uirilis.⁊ pars ſiniſtra quod eſt uirtutis magis debilis ad gn̓atōem ſexus feminei. tunc facile eēad ea que obiecta ſunt rn̄dere. hoc aūt necde facili probatur certitudine rōnis. ⁊ ideomodus ſoluendi prehabitus uidetur eē magis rōnabilis.N parte iſta ſunt dubitatōes circalit. Et primo de hoc quod dicit. ꝙinfirmitas prona ad ruinā turpitudinis excipitur honeſtate nuptiarūꝫ ex hoc.n. uidetur dicere ꝙ non poſſit actꝰ ille ſinepeccato ⁊ turpitudine exerceri. Sed contrahoc eſt. quia omnis actus qui eſt in preceptopoteſt fieri ſine peccato. ergo ⁊ coitus. ℟. dicendū ꝙ hoc non dicitur de turpitudine que ſonat in culpā ſed qͣ magis ſonetin penā. vel ſi de illa intelligatur tūc nuptieita excipiunt pronitatem carnis ꝙ actus illeaſqꝫ omni peccato poteſt fieri. vnde qd̓ dicit magiſter ꝙ nuptie ordināt actuꝫ illū nōeſt intelligendū rōne inordinatōis que ſit inactu illo ſed que ineſſet niſi eſſet matrimoniū. de hoc autem diffuſius agetur in qͣrtoin tractatu de matrimonio. Item queriturde hoc quod dicit ꝙ in paradiſo eēt nuptiehonorabiles. videt̉ .n. ꝙ ſimilr̄ ſint honorabiles in ſtatu eccleſie cum ſint ſacramentuꝫmagnū ſicut dicit apo. Ephe. v. cum etiamapprobet̉ a iure naturali. Si tu dicas ꝙ honorabilitas nuptiarū attenditur quantuꝫ adactū illum. tunc queritur quare magis actusille cum eſt honeſtus et caſtus fit cū pudoreqͣꝫ alius actus in quo eſt culpe deordinatio.Magis enim uerecūdatur quis de actu illohoneſte ⁊ caſte facto qͣꝫ de alio actu inordinato. utpote cognoſcere uxorem qͣꝫ ꝑcutereſeruū. ℟. dd̓ ꝙ eſt loqui de nuptijs qͣꝫtūad ſignificatū. ⁊ quantū ad fructuꝫ. ⁊ quantūad actum. Et quantū ad hec tria honorabiles erant in paradiſo. in ſtatu uero miſeriequāuis ſint honorabiles quantū ad ſignifitatu ⁊ fructu. habent tamen pudoreꝫ ānexumquantū ad actum. quia omnis homorutensrōne actum illum erubeſcit exercere coramalijs etiam cum propria uxore. Rationē aūthuiꝰ aſſignat aug. in. xiiij. de ci. dei. quia cuꝫrō deberet dominari corꝑi magis erubeſcit