Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fuiſſe mulieres quot uiros cum nulla muliercareret uiro. nullus uir careret uxore. necuna eſſe plurium nec plures unius. rōes aūtaꝑte principij effectiui aſſignare eſt difficilepoteſt tamen ſic inueſtigari deſcēdendo adprincipia alteriꝰ ſcientie .ſ. naturalis medicine quaꝝ utraqꝫ famulari hꝫ theologie. magna eſt enim queſtio apud naturales medicos de diſtātia generatōis maris femīe.et cum queritur quare modo mas. modo femina generatur? triplex reddit̉ a diuerſisUna a parte uaſis ſuſcipiētis. ſi .n. ſuſcipiturin ꝑte dextra dicūt ibi generatur uir ꝓpifortē calorē qui ibi viget. Si ī parte ſiniſtraſic generari hꝫ mulier. Secūda redditex ꝑte ꝯmixtionis vtriuſqꝫ ſeminis .ſ. viri mulieris. ſi enim predn̄atur ſemen uiri trahitur ad naturā viri gn̓at̉ maſculus. Si v̓oſemen mulieris tunc trahit̉ ad ſuā naturam gn̄at̉ ſexus femineus. Tertia reddit̉ex ꝑte v̓tutis ſeminis uirilis. ſi ſemen uirilefuerit v̓tutis fortis ex ꝯcurſu triplicis caloris ſpūs in ipſo exiſtetis. tunc fit fortior coagulatio ꝯplexio gn̓at̉ ſexus uigoroſus.i. maſculinus. Si auteꝫ fuerit v̓tutis debilistunc fit coagulatio mollior fragilior. generatur ex eo ſexus infirmus .ſ. femineus.Hec autem tertio dicta principalior eſtinter iſtas tres. nec alie habent efficaciā niſiab iſta. Nam ſicut uult phūs principalr̄ mouens in gnatōe ſiue maris ſiue femine ē ſemen uirile. et ideo nec ſeme mulieris ꝓpriehabꝫ ſemini uiri predominari niſi hoc dicat̉propter debilitatē ſeminis uirilis quā accedit ad ꝯformitatē ſeminis mulleris. Nec locus matricis facit diuerſitatē principalr̄ ſicutprincipalr̄ mouens ſed ſicut cooperans principaliter mouenti que quidem eſt fortitudouel debilitas in uirtute ſeminis uirilis. Siaut queratur que ſit diuerſitatis in debilitate v̓tute uirilis ſeminis. triplex etiāpoteſt reddi. Una ē ꝓpter caliditate bonādiſpoſitione membri a quo fit ſeminis generatio per quod fit ſeminis trāſfuſio. itanec excedit in caliditate nec declinat ad frigiditate. tunc enim ſemen quod ab illo mēbrotranſfunditur eſt fortis v̓tutis vigoris. Siaut membrū ſe habet in oppoſita diſpoſitione. tunc ſemen eſt uirtutis debilis. Alia

pōt ſumi ex parte exterioris adiutorij utpote alimenti uenti temporis que multūfaciunt ad vigoratione uel debilitationē uirtutis. Boreas enim ſuo flatu uirtuteꝫ uigorat dum eam recludit interius. ſed auſter debilitat dum eam exalare facit. ſicut etiā cib tempus. et quando exteriores diſpoſitiones ꝯcurrunt que uirtuteꝫ habent uigoraretunc ſemen eſt fortis uirtutis. quando ueroſunt in ꝯtraria diſpoſitione. tunc ſemen eſtuirtutis debilis. Tertia ſumitur ex partr anime. vis enim generatiua multum ꝯformatur accidētibus anime imaginatōibus.ẜm per experimentū patet. nam ex memoria delectationis frequenter fit excitatiopruritus carnis. et ex imaginatione forti inſomnis fit effuſio ſeminis ſicut fit ad pn̄tiāmulieris. uis formatiua que eſt precipuavirtus in ſemine multum adiuuatur ab imaginatiua ẜm extra ponuntur ſunt in ſacra ſcriptura etiaꝫ in medicina ut patet inouibus iacob Gen̄. xxx. narratur pro exeplo mulier que uanum aſpiciebat cum auiro cognoſcebatur omnes filios uanos concipiebat. Itē has aut rōes cum omnes ſintbone faciant ad ſeminis uigorationē ſtatum nature lapſe. precipua ſumitur ratio exparte ꝯplexionis membri. alie due ſunt āminiculares ſolum uel impediētes. ſꝫ temporenature inſtitute in qua corpus ſubiectuꝫ eratanime principalis ſumitur ratio generatiōismaris femine a parte v̓tutis animalis mouentis imaginātis. cum enim uir intenderet uellet generare uirum. tunc uigoraret̉uirtus naturalis eius in agendo et eſſet ſemen maioris v̓tutis generaretur ſexus uigoroſus ſiue maſculus. quando v̓o uellet etimaginaretur generare ſexum femineum.tunc minus forti impreſſione ageret in naturam inferiorem corporalem. et tunc ſerneeſſet minus forte generaretur ſexus femineus. et ideo in tempore nature inſtitute generatio maris femine ſubeſſet uoluntatirationali. et quoniam ratio dictaret omniafacienda eſſe ordinate tot producere mulieres quot uiros ut quilibet uir haberet adiutorium ſimile ſibi ẜm exigentiam legis matrimonij. ideo tūc uiros mulieres ꝓduceretī nūero eqͣli. nūc aūt qꝛ gn̓atiua oīo ſubeſt