Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

poterat ſecari. ergo per naturā adam nonerat īmortalis. Item ignis naturaliterſumit corpus ex elementis quattuor ꝯſtitu. et corpus animale per naturam indigetaſpiratione reſpiratione. ergo ſi homo caderet in aquam uel in ignem ut non morietur hoc non eſſꝫ pro v̓tute nature ſed potiꝯtra uel ſupra. non ergo eſſet a natura ſedpotius ex gr̄a.. dicendū ſicut dicitmagiſter in lit. circa hoc multipharie varia fuit opinio. Quidam enim dicere uoluerunt īmortalitas primi hominis eſſꝫ a natura. quidam eſſet a gr̄a. vtraqꝫ autemhaꝝ opinionū habuit aliquā efficacem rōneꝫmouenteꝫ. et vtraqꝫ habꝫ aliquid ueritatis.lꝫ plus una habeat qͣꝫ altera. Sicut enimdicitur homo eſt beatificabilis duo tāgūtur. aptitudo diſpoſitio. ita etiam cum dicitur. homo eſt īmortalis. vnde ſicut quodāmodo poteſt dici beatificabilis per naturaꝫ. quodāmodo per gr̄am. ſic in ꝓpoſitoProut enim hoc qd̓ eſt beatificabile importat aptitudinē. ſic ineſt homini per naturaꝫ.homo enim a natura ſua habet aptitudineꝫad beatitudinē. ẜm autem importat diſpoſitionē ſufficiente per quam quis peruēitad beatitudine. ſiue ſufficienteꝫ ordinem adactum. ſic ineſt homini non per naturam ſꝫper gratiam per quam ſufficienter diſponit̉ad gloriam. nec ſine illa poteſt ſufficere natura. Sic in ꝓpoſito īmortalis quantuꝫ adſtatū īnocentie dici poterat homo naturāīmortalis etiam per gr̄am. quia a natura habebat aptitudinem. ſed a gr̄a habebat ꝯpletioneꝫ. Et hoc patet ſic. tripliciter enim poteſt mors homini ꝯtingere. aut elemētoꝝpugnam diſſolutione. aut humidi ꝯſumptione. aut extrinſecam leſionē. Immortalitas ergo dicit priuationē huiꝰ triplicis modi moriendi. quantū ad actum potentiā inbeatis qui dicunt̉ īmortales quia poſſūtmori. quantū ad actu non ſolum in homini.bus ꝯſtitutis qui dicunt̉ īmortales. quia poterant non mori hoc triplici genere moriendi. habebant enim aptitudine euadendi hoctriplex genus mortis id quod habebant anatura. Nam corpus ualde bene erat ꝯplexionatū. anima de ſe incorruptibilis eratillud corpus regebat ꝯẜuabat. et ita idone

us erat̉ primus homo ex his ꝯſtitutusqͣꝫ deficeret elementoꝝ pugna. ſed tamenillud ſufficiebat. hoc enim non poſſet animapeccatrix facere ſi poneret̉ in ꝯſimili corꝑe.et ideo datum fuit illi anime donum gratie quam poſſet corpori preſidere illud regere elementa quaſi in quadam amicitiacuſtodire. et hoc qͣꝫdiu uellet ſuo actori ſubiacere. hoc auteꝫ donum gratie uocat anſeliuſticiam originalē. Et ſic patet quantuꝫad īmortalitate contra primum genus moriendi aptitudinē habebat a natura ſed ꝯplementū a gr̄a. Similr̄ quantū ad ſecundū genus moriendi quod eſt per humidi ꝯſumptionez. vis enim nutritiua potens erat ad conuertendū alimentū ſibi ſufficiens. et elemetaefficacē habebant v̓tutē ad nutriendū. et exhoc homo idoneus erat ut conẜuaret̉ in eoſine corruptione naturale humidū. ſed quiahumidū radicale paulatine ꝯſumitur nec poteſt reꝑari quodcūqꝫ alimentū. ideo data ēv̓tus ſpecialis cuidam ligno quod dictum ēlignum uite cuius ſumptione reꝑaretur humidū radicale. et hoc quidem non fuit exditione nature ſed ex beneficio conditoris.ſicut aug. dicit. Similr̄ quantū ad tertiumgenus quod quidem fit extrinſecā leſioneAdam enim fortis potens erat ad repellēdum nociua. ſapiens diligens ad precauenda. nec habebat nociua extrinſeca. et ideoidoneitatē habebat ut per nullius leſionē incurreret mortem. verūtn̄ beſtie ſi quaanimalia ſunt que nocere poſſent ipſū oīonon lederent nec in ſomno nec in vigilia.hoc non erat a natura ſed a dei ſpeciali prouidentia que ita eum cuſtodiebat. ut ſub pedibus eius omnia ſubiacerent. ut nihil cuperet ip̄m offendere. et ſi cuperet non ualerꝫ.Et ſic patet īmortalitas que fuit in ſtatuinocentie quantum ad aptitudineꝫ fuit a natura. quantum ad ꝯplementuꝫ fuit a gratia.Et per hoc pro magna parte patet rn̄ſio adobiecta. Rōnes eniꝫ que probant fuitſimpl̓r a natura ꝯcedende ſunt. quia uerumconcludunt. Ad illud uero quod obr̄fuit a natura. quia fuit ei īnata. dd̓quod eſt homini a principio ſue natiuitatisnaturale ē niſi extendatur hoc nomē naturale. multa enim bona gratis data ꝯcreātur