Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

potentiā actiuā ꝯſtet eſſe eēntiā ſorme cumex ea fiat forma mediante operatōe natureque non ꝓducit aliquid ex nihilo ſatis rōnabiliter ponitur ratio ſeminalis eſt eēntiaforme ꝓlucende differens ab illa ẜm ccpletum incōpletū. ſiue ẜm eſſe in potentia in actu. vtrū autē illa forma ſiue potentiaactiua quā dicimus rōnē ſeminalē ſit formauniuerſalis. hoc eſt ita planū. diuerſi eniꝫſunt modi dicēdi ẜm diuerſas poſitōes qͣshn̄t diuerſi de forma ul̓i. Quidā eniꝫ dicereuoluerūt ul̓ a non ſint fictiones realr̄ẜm ueritatē ſolū ſunt in anima ſed etiaꝫin natura. et quia omne quod eſt in naturahꝫ fundari in materia. taꝫ forme vl̓es qͣꝫ ſingulares in materia hn̄t. et ita differūtforma ul̓is ſingularis abſtractionē a materia ꝯcretionē in materia. ſed differūt peradditionē unius ad alterū per magis ꝯpletum minus ꝯpletū. cuius ſignū eſt quia incoordinatione geneꝝ ſpēꝝ forma ſpēi eſtꝯpietiſſima ꝯpoſitiſſima. forma uero generis reſpectu illius eſt ens in potentia fitmagis in actu per dr̄iaꝫ ſibi additā. et itaratio ſeminalis dicat formā rōne incōpletadixere nihil aliud rōeꝫ ſeminalē qͣꝫ formāvl̓em. Hec autē poſitio paruipēdēda ē.magnoꝝ eniꝫ eſt. ꝯcors eſſe uidetur auctoritati rōni ſenſui. Auctoritati qꝛ ipſeꝯm̄tator dicit ſuper metaphyſica in. c. Qm̄auteꝫ in fundamēto. materia ſuſcipit formas ſingulares mediantibꝰ formis vl̓ibus.Rōi etiā ꝯcordat. qꝛ ſingulare dicat ensin actu. materia in potētia. et forma vl̓isquodāmō dicat ens in actu quodāmō ī potentia. rectu uidetur ꝯgruū materia perducatur ad formā ꝯpletā mediantib formisvl̓ib. Sēſui etiā ꝯcordat. qꝛ ſicut uult phūsī prin. phyſicoꝝ. ꝓgreſſus noſtre cognitōisaſſimilatur ꝓgreſſui nature in ſua oꝑatione.ſꝫ in nobis nnata eſt uia ab vl̓ioribꝰ ad minus vl̓ia. ergo ꝯſimilr̄ erit in natura. Siquis aūt hanc poſitionē ſuſtinere uelit. poterit declinare rōnes ad oppoſitū adductasdicens loquuntur de ul̓t ẜm hꝫ eſſe abſtractū in anima. et ſic predicte poſitioniobuiāt. Alioꝝ v̓o poſitio ē vl̓e formaeſt. ſed non quelꝫ forma ꝓprie uniuerſale ē.eſt enim forma partis forma totius. vn.

uerſale non eſt forma partis ſed forma totius. anima enim non dicitur uniuerſale reſpectu unius hominis ſꝫ potius homo. Ilāautem dicunt eſſe formā totius que quideꝫdat toti. et hec dicitur eēntia rei. qꝛ totuꝫeſſe ꝯplectitur. et hanc formā ꝯſiderat metaphyſicus. formā v̓o partis que in generenon habet eſſe niſi per reductionē eſt dicere ꝓprie uniuerſale. pōt aliquo dici unuerſalis reductōe cum illa eſt indifferens admulta que poſſunt fieri ex ip̄a. ſicut dicit̉ uniuerſalis quia poteſt in multa. ſic illapotentia actiua que eſt in materia que dicebatur ratio ſeminalis pōt dici uniuerſalisproprie ẜm uniuerſale ꝯſideratur a mathematico ſed large ut dicat quandā principij indr̄iam quaꝫ etiā ꝯſiderat phyſicus. Ethec poſitio magnoꝝ eſt multoꝝ magis approbat uia ꝯmunis nec īmerito. quiaꝯcordat rōni auctoritati ſenſui. Ratiōquidē qꝛ neceſſe eſt ponere uniuerſales formas ꝓpter cognitionē p̄dicatiōis uniuocatōeꝫ. ſi ergo integra cognitio v̓tutū eſſerei cognoſcatur. non eſt cognitio niſi performā. neceſſe eſt aliquā formā eſſe ꝯplectatur totū eſſe. hanc aūt dicimus eſſentiaꝫ. hec eſt uniuerſalis forma ut dicit Auicēna.dicit enim eēntia nihil aliud ē qͣꝫ qͥdditasrei uniuerſalis. ſimiliter ē v̓a uniuocationiſi qn̄ aliqua ī una forma ꝯmuni realr̄ aſſimilātur que de ipſis eēntialiter predicatur.forma aūt in qua plura aſſimilantur pōteſſe niſi forma uniuerſalis. que uero eēntialiter predicatur de illis non pōt eſſe niſi forma totū ꝯplectens. ergo forma uniuerſalia eſt aliud qͣꝫ forma totius que de ſe nata ſit eſſe in multis uniuerſalis eſt. particulatur aūt per additionē ulterioris formeſed per ꝯiūctōeꝫ ſui materia. ex qua ꝯiūctione appropriat materia ſibi formā. forma materiā ſicut dictū eſt ſupra. quia uunqͣꝫeſt forma hec ſeparata a materia. nunqͣꝫ eſtforma uniuerſalis ſine particulari. quāuisaūt unū non ſit ſine altero. differt tn̄ unū abaltero. Quāuis enī albedo non poſſit eſſeſine corpore. differt tn̄ a corpore. vnde inſeparabilitas ponit idētitateꝫ omnimodā. Concordat etiā hec poſitio auctoritati.dicit enim phūs dico celū dico formā.